Luận án tiến sĩ: Giải pháp nâng cao năng lực cạnh tranh trong kinh doanh du lịch tại Tiền Giang

Header Page 1 of 146. VIỆN HÀN LÂM KHOA HỌC XÃ HỘI VIỆT NAM HỌC VIỆN KHOA HỌC XÃ HỘI NGUYỄN THẠNH VƢỢNG GIẢI PHÁP NÂNG CAO NĂNG LỰC CẠNH TRANH TRONG KINH DOANH DU LỊCH TẠI TIỀN GIANG ƢỚNG Nguyễn Amểu Chuyên ngành : Kinh tế phát triển Mã số : 62. 05 LUẬN ÁN TIẾN SĨ KINH TẾ NGƢỜI HƢỚNG DẪN KHOA HỌC: 1. Phạm Trung Lƣơng 2.

Nguyễn Đức Trí HÀ NỘI - 2016 Footer Page 1 of 146. Header Page 2 of 146. LỜI CAM ĐOAN Tôi xin cam đoan Luận án Tiến sĩ Kinh tế “Giải pháp nâng cao năng lực cạnh tranh trong kinh doanh du lịch tại Tiền Giang” là công trình nghiên cứu của riêng tôi, các số liệu nêu trong luận án là trung thực. Những kết luận khoa học của luận án chưa từng được công bố trong bất kỳ công trình nào khác.

Tác giả luận án Nguyễn Thạnh Vượng Footer Page 2 of 146. Header Page 3 of 146. LỜI CẢM ƠN Sau hơn 3 năm học tập và nghiên cứu tại Học Viện Khoa học – Xã hội, thuộc Viện Hàn Lâm Khoa học – Xã hội Việt Nam. Tôi xin chân thành gửi lời cám ơn sâu sắc nhất tới các Thầy, Cô, Ban Giám đốc, Khoa Kinh tế thuộc Học viện, Trường Đại học Kinh tế TP.HCM, Trường Đại học Tài chính – Marketing TP.HCM, Trường Đại học Tiền Giang và các cán bộ, công chức các Sở, Ban ngành tỉnh Tiền Giang cùng đồng nghiệp, gia đình, bạn bè đã giúp đỡ, động viên, khuyến khích và tạo điều kiện cho tôi trong suốt thời gian nghiên cứu.

Đặc biệt, tôi xin chân thành cám ơn Thầy giáo PGS. Phạm Trung Lương, và Thầy giáo TS. Nguyễn Đức Trí đã hướng dẫn tôi hoàn thành luận án này. Xin ghi nhận nơi đây lòng tri ân và biết ơn sâu sắc nhất.

NGHIÊN CỨU SINH Nguyễn Thạnh Vƣợng Footer Page 3 of 146. Header Page 4 of 146. MỤC LỤC Trang MỞ ĐẦU 1 Chƣơng 1: TỔNG QUAN TÌNH HÌNH NGHIÊN CỨU 9 1. Tổng quan tình hình nghiên cứu liên quan 9 1.

Tình hình nghiên cứu trên thế giới 9 1. Tình hình nghiên cứu ở Việt Nam 14 1. Khái quát kết quả các công trình nghiên cứu đã công bố và vấn đề 19 đặt ra cần tiếp tục nghiên cứu về năng lực cạnh tranh trong kinh doanh du lịch 1. Những vấn đề các tác giả đã làm rõ 19 1.

Những vấn đề các tác giả chưa đề cập tới 20 1. Những vấn đề đặt ra cần tiếp tục nghiên cứu 21 1. Tóm tắt chƣơng 1 22 Chƣơng 2: CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ NĂNG LỰC CẠNH TRANH TRONG 23 KINH DOANH DU LỊCH VÀ MÔ HÌNH NGHIÊN CỨU 2. Cơ sở lý luận về năng lực cạnh tranh trong kinh doanh du lịch 23 2.

Quan điểm về cạnh tranh 23 2. Năng lực cạnh tranh 30 2. Năng lực cạnh tranh trong du lịch 37 2. Các mô hình đánh giá năng lực cạnh tranh kinh doanh du lịch 46 2.

Mô hình của Crouch G. Mô hình Tích hợp của Dwyer L. Mô hình đánh giá năng lực cạnh tranh và tính bền vững của một điểm 51 đến du lịch của Goffi G. Mô hình đánh giá năng lực cạnh tranh du lịch và lữ hành (2013) 53 2.

Mô hình của Kim C. Xây dựng mô hình nghiên cứu các yếu tố tác động đến năng lực cạnh 58 tranh trong kinh doanh du lịch 2. Các yếu tố tác động và nhận biết đến năng lực cạnh tranh trong kinh 58 doanh du lịch tại điểm đến Footer Page 4 of 146. Header Page 5 of 146.

Mô hình nghiên cứu 68 2. Kinh nghiệm nâng cao năng lực cạnh tranh một số quốc gia và các 71 địa phƣơng tại Việt Nam 2. Kinh nghiệm của một số địa phương tại các quốc gia và kinh nghiệm 71 cho Tiền Giang 2. Kinh nghiệm của một số địa phương tại Việt Nam 74 2.

Những bài học kinh nghiệm nâng cao năng lực cạnh tranh trong kinh 76 doanh du lịch cho Tiền Giang 2. Tóm tắt chƣơng 2 80 Chƣơng 3: THỰC TRẠNG NĂNG LỰC CẠNH TRANH TRONG KINH 82 DOANH DU LỊCH TIỀN GIANG GIAI ĐOẠN 2005 - 2014 VÀ KIỂM ĐỊNH MÔ HÌNH NGHIÊN CỨU 3. Tổng quan về ngành du lịch Tiền Giang 82 3. Giới thiệu tổng quan 82 3.

Lợi thế nâng cao năng lực cạnh tranh để phát triển du lịch Tiền Giang 83 3. Thực trạng hoạt động kinh doanh ngành kinh doanh du lịch Tiền 86 Giang giai đoạn 2005 – 2014 3. Hoạt động kinh doanh du lịch tại Tiền Giang 86 3. Nhận xét đánh giá thực trạng năng lực cạnh tranh trong kinh doanh 91 du lịch ở điểm đến Tiền Giang giai đoạn 2005 – 2014 3.

So sánh hoạt động kinh doanh của ngành du lịch Tiền Giang với các 95 tỉnh lân cận giai đoạn 2005 – 2014 3. Đánh giá điểm mạnh, điểm yếu, cơ hội, thách thức của ngành du lịch 99 Tiền Giang 3. Những điểm mạnh 99 3. Những điểm yếu 101 3.

Những thách thức 102 3. Đánh giá về năng lực cạnh tranh trong kinh doanh du lịch tại Tiền 102 Giang 3. Thiết kế nghiên cứu 102 Footer Page 5 of 146. Header Page 6 of 146.

Kiểm định mô hình nghiên cứu 113 3. Tóm tắt chƣơng 3 129 Chƣơng 4: GIẢI PHÁP NÂNG CAO NĂNG LỰC CẠNH TRANH TRONG 130 KINH DOANH DU LỊCH TẠI TIỀN GIANG 4. Bối cảnh và định hƣớng phát triển du lịch Tiền Giang đến năm 2020, 130 tầm nhìn đến năm 2030 4. Bối cảnh quốc tế 130 4.

Bối cảnh trong nước 131 4. Quan điểm và định hƣớng nâng cao năng lực cạnh tranh trong kinh 132 doanh du lịch tại Tiền Giang 4. Quan điểm nâng cao năng lực cạnh tranh trong kinh doanh du lịch tại 132 Tiền Giang 4. Định hướng phát triển du lịch Tiền Giang đến năm 2020 133 4.

Giải pháp nâng cao năng lực cạnh tranh trong kinh doanh du lịch tại 134 Tiền Giang 4. Các giải pháp nền tảng 134 4. Một số giải pháp khác 145 4. Những kiến nghị 147 4.

Kiến nghị đối với UBND tỉnh Tiền Giang 147 4. Kiến nghị đối với Bộ Văn hóa, Thể thao & Du lịch 148 4. Kiến nghị đối với Sở Văn hóa, Thể thao & Du lịch Tiền Giang 148 KẾT LUẬN 149 DANH MỤC CÁC CÔNG TRÌNH CỦA TÁC GIẢ 151 TÀI LIỆU THAM KHẢO 152 PHỤ LỤC 161 Footer Page 6 of 146. Header Page 7 of 146.

DANH MỤC CÁC CHỮ VIẾT TẮT ASEAN Association of Southeast Asian Hiệp hội các quốc gia Đông Nations Nam Á ASEAN AEC ASEAN Economic Community Cộng đồng Kinh tế ASEAN CHXHCNVN Cộng hòa xã hội chủ nghĩa việt Nam Cúm A Một chủng virus cúm A (H1N1) ĐBSCL Đồng bằng sông Cửu Long CPDL Cổ phần du lịch EFA E Exploratory Factor Analysis Phân tích nhân tố khám phá FTA Free Trade Agreement Hiệp định thương mại tự do GATS General Agreement on Trade in Hiệp định chung về Thương Services mại Dịch vụ IATA International Air Trasport Hiệp hội Vận tải Hàng không Association Quốc tế IUCN The International Union for Liên minh Quốc tế Bảo tồn Conservation of Nature Thiên nhiên MICE Meeting Incentive Conference Du lịch hội nghị – hội thảo Event OECD Organisation for Economic and Tổ chức Hợp tác Kinh tế và Co-operation Development Phát triển SPSS Statistical Package for the Phần mềm thống kê được sử Social Science dụng cho các nghiên cứu điều tra xã hội học và kinh tế lượng TNHH Trách nhiệm hữu hạn TPP Trans-Pacific Strategic Hiệp định Đối tác Kinh tế Economic Partnership Chiến lược xuyên Thái Bình Agreement Dương Footer Page 7 of 146. Header Page 8 of 146.HCM Thành phố Hồ Chí Minh TTCI The Travel and Tourism Chỉ số năng lực cạnh tranh du Competitiveness Index lịch và lữ hành UBND Ủy ban nhân dân UNWTO United Nations World Tourism Tổ chức Du lịch Thế giới của Organization Liên hợp quốc VHTT&DL Văn hóa thể thao và du lịch WEF World Economic Forum Diễn đàn Kinh tế Thế giới WTO World Trade Orgamization Tổ chức Thương mại Thế giới WTTC World Travel & Tourism Concil Hội đồng Du lịch và Lữ hành Footer Page 8 of 146. Header Page 9 of 146. DANH MỤC CÁC BẢNG BIỂU Trang Bảng 2.1: Mô hình lý thuyết năng lực cạnh tranh trong kinh doanh du lịch 70 Bảng 3.1: Tổng số khách đến Tiền Giang giai đoạn 2005 – 2014 86 Bảng 3.2: Doanh thu từ hoạt động du lịch giai đoạn 2005 – 2014 87 Bảng 3.3: Tổng hợp số khách lưu trú giai đoạn 2005 – 2014 88 Bảng 3.4: Tổng hợp cơ sở lưu trú giai đoạn 2005 – 2014 90 Bảng 3.5: Số lượng khách du lịch nội địa của các địa phương giai đoạn 96 2005 – 2014 Bảng 3.6: Số lượng khách du lịch quốc tế của các địa phương giai đoạn 97 2005 – 2014 Bảng 3.7: Số ngày lưu trú bình quân của khách du lịch của các địa phương 98 giai đoạn 2005 – 2014 Bảng 3.8: Thu nhập du lịch của các địa phương giai đoạn 2005 – 2014 99 Bảng 3.9: Cơ cấu mẫu nghiên cứu 107 Bảng 3.10: Thang đo chính thức năng lực cạnh tranh trong kinh doanh du lịch 109 Bảng 3.11: Thông tin mẫu nghiên cứu 111 Bảng 3.12: Kết quả hồi quy 122 Footer Page 9 of 146.

Header Page 10 of 146. DANH MỤC CÁC HÌNH Trang Hình 1: Quy trình thực hiện nghiên cứu 6 Hình 2.1: Sơ đồ Năng lực cạnh trong kinh doanh du lịch tại điểm đến 45 Hình 2.2: Mô hình mô phỏng năng lực cạnh tranh điểm đến của Crouch 47 (2007) Hình 2.3: Mô hình tích hợp của Dwyer và Kim (2003) 49 Hình 2.4: Mô hình đánh giá năng lực cạnh tranh và tính bền vững của một 52 điểm đến du lịch của Goffi (2012) Hình 2.5: Mô hình mô phỏng năng lực cạnh tranh trong du lịch và lữ hành của 54 TTCI (2013) Hình 2.6: Mô hình đánh giá năng lực cạnh tranh điểm đến du lịch của Kim và 56 Dwyer (2003) Hình 3. Tỷ trọng số khách du lịch quay trở lại Tiền Giang năm 2010 92 Hình 3.2: Mô hình đánh giá năng lực cạnh tranh trong kinh doanh du lịch 105 Hình 3.3: Mô hình nghiên cứu điều chỉnh 118 Footer Page 10 of 146. Header Page 11 of 146.

Tính cấp thiết của đề tài nghiên cứu Trong năm 2012, lần đầu tiên trong lịch sử ngành du lịch thế giới, số lượng khách du lịch trên toàn cầu đã vượt quá con số 1 tỷ lượt người, bất chấp cuộc khủng hoảng kinh tế kéo dài. Theo báo cáo công bố ngày 29/1 của Tổ chức Du lịch Thế giới của Liên hợp quốc (United Nations World Tourism Organization – UNWTO), tổng lượng khách du lịch quốc tế trong năm vừa qua đạt 1.03 tỷ lượt người, tăng 4% so với năm 2011. Châu Á – Thái Bình Dương là điểm đến thu hút nhiều khách du lịch quốc tế nhất, trong đó khu vực Đông Nam Á là lựa chọn số một của du khách1.