Luận án TS: Chính sách tài chính phát triển CNHT ngành ô tô VN - Trần Thị Phương Dịu

VIỆN HÀN LÂM KHOA HỌC XÃ HỘI VIỆT NAM HỌC VIỆN KHOA HỌC XÃ HỘI TRẦN THỊ PHƢƠNG DỊU CHÍNH SÁCH TÀI CHÍNH PHÁT TRIỂN CÔNG NGHIỆP HỖ TRỢ ĐẾN NĂM 2025 - TRƢỜNG HỢP NGÀNH CÔNG NGHIỆP Ô TÔ VIỆT NAM LUẬN ÁN TIẾN SĨ KINH TẾ HÀ NỘI - 2017 VIỆN HÀN LÂM KHOA HỌC XÃ HỘI VIỆT NAM HỌC VIỆN KHOA HỌC XÃ HỘI NCS TRẦN THỊ PHƢƠNG DỊU CHÍNH SÁCH TÀI CHÍNH PHÁT TRIỂN CÔNG NGHIỆP HỖ TRỢ ĐẾN NĂM 2025 - TRƢỜNG HỢP NGÀNH CÔNG NGHIỆP Ô TÔ VIỆT NAM Chuyên ngành : Kinh tế Phát triển Mã số : 62.05 LUẬN ÁN TIẾN SĨ KINH TẾ NGƢỜI HƢỚNG DẪN KHOA HỌC: 1. HỒ LÊ NGHĨA 2. PHÍ VĨNH TƢỜNG HÀ NỘI - 2017 LỜI CAM ĐOAN Tôi xin cam đoan đây là công trình nghiên cứu của riêng tôi, các số liệu nêu trong luận án là trung thực. Những kết luận khoa học của luận án chưa từng được công bố trong bất kỳ công trình nào khác.

Tác giả luận án i MỤC LỤC TRANG PHỤ BÌA. i LỜI CAM ĐOAN.ii MỤC LỤC. iii DANH MỤC CÁC TỪ VIẾT TẮT .iv DANH MỤC CÁC HÌNH, SƠ ĐỒ .vi MỞ ĐẦU. 1 Chƣơng 1: TỔNG QUAN TÌNH HÌNH NGHIÊN CỨU.

Tình hình nghiên cứu ngoài nƣớc.2 Tình hình nghiên cứu tại Việt Nam. Khoảng trống nghiên cứu. 24 Chƣơng 2: LÝ LUẬN VỀ CHÍNH SÁCH TÀI CHÍNH PHÁT TRIỂN CÔNG NGHIỆP HỖ TRỢ. Lý luận về công nghiệp hỗ trợ.

Lý luận về chính sách tài chính. Chính sách tài chính phát triển công nghiệp hỗ trợ. Kinh nghiệm quốc tế về chính sách tài chính phát triển công nghiệp hỗ trợ và bài học kinh nghiệm. 55 Chƣơng 3: CHÍNH SÁCH TÀI CHÍNH PHÁT TRIỂN CÔNG NGHIỆP HỖ TRỢ VIỆT NAM – NGHIÊN CỨU TRƢỜNG HỢP NGÀNH CÔNG NGHIỆP Ô TÔ.

Khái quát thực trạng phát triển công nghiệp hỗ trợ Việt Nam. Thực trạng chính sách tài chính phát triển công nghiệp hỗ trợ. Phân tích định lƣợng ảnh hƣởng của thuế và lãi suất đến công nghiệp hỗ trợ - trƣờng hợp công nghiệp hỗ trợ ngành ô tô Việt Nam. 103 CHƢƠNG 4: ĐỊNH HƢỚNG VÀ GIẢI PHÁP HOÀN THIỆN CHÍNH SÁCH TÀI CHÍNH PHÁT TRIỂN CÔNG NGHIỆP HỖ TRỢ VIỆT NAM ĐẾN NĂM 2025 TẦM NHÌN 2035.

Bối cảnh thực hiện chính sách tài chính phát triển ngành công nghiệp hỗ trợ tại Việt Nam. Quan điểm và định hƣớng hoàn thiện chính sách tài chính nhằm hỗ trợ phát triển CNHT Việt Nam đến năm 2025 tầm nhìn 2035. 148 DANH MỤC: TÀI LIỆU THAM KHẢO. 151 Phụ lục 1: Hệ thống chính sách miễn giảm thuế TNDN ở Singapore.

163 Phụ lục 2: Hệ thống chính sách tài chính tác động trực tiếp đến ngành CNHT. 164 Phụ lục 3: Hệ thống chính sách tài chính tác động gián tiếp đến ngành CNHT. 165 Phụ lục 4: Định nghĩa và đo lƣờng các biến trong mô hình. 168 Phụ lục 5: Mô tả thống kê các biến trong mô hình.

169 Phụ lục 6: Phân tích tƣơng quan và kiểm tra khuyết tật của mô hình. 171 Phụ lục 7: Trích dẫn dữ liệu mảng chạy mô hình lãi suất. 175 Phụ lục 8: Trích dẫn dữ liệu mảng chạy mô hình thuế………………… ……….188 iii DANH MỤC CÁC TỪ VIẾT TẮT VIẾT TẮT TIẾNG VIỆT TIẾNG ANH ASEAN Khu vực Đông Nam Á Asia South East Area Nation Industrilization, CNH, HĐH Công Nghiệp Hoá, Hiện Đại Hoá. Modernization CNHT Công nghiệp hỗ trợ Supporting Industry DN Doanh Nghiệp.

Enterprise DNVVN Doanh nghiệp vừa và nhỏ Small & Medium Enterprise FDI Đầu Tƣ Trực Tiếp Nƣớc Ngoài Foreign Direct Investment Phƣơng pháp ƣớc lƣợng tổng quát General Method of GMM mảng động Moments GTGT Giá trị gia tăng Value Added Japan International JICA Tổ chức hợp tác quốc tế Nhật Bản Coorperation Agency KCN Khu Công Nghiệp. Industrial Zone KHCN Khoa Học Công nghệ. Technology Science MNCs Công ty đa quốc gia Multinational Corporation MLSX Mạng lƣới sản xuất Production network Organization for Economic OECD Tổ chức Hợp tác và Phát triển Kinh tế o-operation and Development OLS Phƣơng pháp bình phƣơng nhỏ nhất Ordinary least squares R&D Hoạt Động Nghiên Cứu Và Triển Khai Research and Development Small and medium SMEs Các Doanh Nghiệp Vừa Và Nhỏ enterprises TNDN Thu nhập doanh nghiệp Corporate income TNCs Công ty xuyên quốc gia Transnational corporation TTĐB Tiêu thụ đặc biệt Excise TĐĐQG Tập đoàn Đa quốc gia Multinational corporation TSCĐ Tài sản cố định Fixed assets Tổ chức Phát triển Công nghiệp Liên United Nations Industrial UNIDO hợp quốc Development Organization VAT Thuế Giá Trị Gia Tăng. Value Added Tax WTO Tổ Chức Thƣơng Mại Thế giới.

World Trade Organization iv DANH MỤC BẢNG BIỂU Bảng 3.1 Số lƣợng doanh nghiệp CNHT .: Quy mô vốn đầu tƣ vào lĩnh vực CNHT .3 : Quy mô về lao động. GTSXCN toàn ngành CNHT. Bức tranh ngành CNHT Việt Nam .6: Các thành viên của Hiệp hội các nhà sản xuất ô tô Việt Nam (VAMA) .7: Lƣợng xe ô tô sản xuất lắp ráp trong nƣớc giai đoạn 2007-2016. Công nghiệp hỗ trợ ngành ô tô.

Một số linh kiện, phụ tùng ô tô sản xuất trong nƣớc .10: Lãi suất cơ bản giai đoạn 2007 - 2010.11: Thuế giá trị gia tăng xe ô tô .12: Thuế nhập khẩu (CEPT). Lệ phí trƣớc bạ. Phí cấp biển số .15: Tác động của lãi suất .16: Tác động của thuế thu nhập doanh nghiệp. Tác động của thuế Giá trị gia tăng.18: Tác động của thuế nhập khẩu.

Mỹ nhập khẩu một số linh kiện mà Việt Nam có kim ngạch cao. Cam kết cắt giảm thuế nhập khẩu của Việt Nam với WTO liên quan đến CNHT (%). 120 v DANH MỤC CÁC HÌNH, SƠ ĐỒ Hình 1: Khung phân tích của luận án.1 : Các phạm vi của CNHT. So sánh tác động của chính sách tài khóa mở rộng trong ba mô hình .3 : Tác động của một sắc thuế.

Chính sách tiền tệ mở đối với sản lƣợng trong ba mô hình AD-AS, IS – LM và sơ đồ Keynes.5: Tác động của chính sách tài chính đến phát triển CNHT. Tỉ lệ DN sản xuất của Nhật Bản mua linh kiện từ DN nƣớc sở tại 2015. Nguồn máy móc chủ yếu .3 Các chính sách ảnh hƣởng đến ngành CN ô tô Việt Nam. Tỉ trọng hàng Việt Nam Xuất Khẩu sang Anh.

các hiệp định thƣơng mại tự do Việt Nam đã/ sắp ký kết. Các cuộc cách mạng khoa học công nghệ. Nguồn vốn cho công nghiệp hỗ trợ. Cấu trúc thị trƣờng tài chính Việt Nam.

136 vi MỞ ĐẦU 1. Tính cấp thiết của vấn đề nghiên cứu Sự phát triển của các ngành công nghiệp đóng vai trò quan trọng trong việc thực hiện các mục tiêu công nghiệp hoá, hiện đại hoá. Mục tiêu tăng trƣởng và chuyển dịch cơ cấu kinh tế chỉ có thể đạt đƣợc thông qua sự phát triển công nghiệp. Trong cơ cấu kinh tế của các quốc gia hiện nay, khu vực công nghiệp thƣờng phân chia thành hai nhóm: công nghiệp chủ đạo và công nghiệp hỗ trợ.

Ngành công nghiệp hỗ trợ chiếm phần lớn trong việc tạo ra giá trị gia tăng cho nền kinh tế dƣới sự dẫn dắt của các ngành công nghiệp chủ đạo. Ngành CNHT cũng là ngành tạo ra nhiều việc làm công nghiệp cho nền kinh tế. Sự phát triển của CNHT vì thế không chỉ giúp nền kinh tế tăng trƣởng mà còn đảm bảo cho nền kinh tế tạo ra việc làm có chất lƣợng nhiều hơn. Với tầm quan trọng đó, nhiều nƣớc đã có những chính sách thúc đẩy sự phát triển của CNHT.

Ngành công nghiệp hỗ trợ Việt Nam thời gian qua chƣa phát triển đƣợc nhƣ mong đợi. Thực trạng trên xuất phát từ nhiều nguyên nhân, trong đó phải kể đến sự thiếu vắng của một chiến lƣợc tổng thể phát triển công nghiệp hỗ trợ cũng nhƣ sự phối hợp của những chính sách phát triển ngành. Cùng với đó là sự nhận thức của các doanh nghiệp, các doanh nghiệp Việt Nam nói chung và các doanh nghiệp hoạt động trong ngành công nghiệp hỗ trợ nói riêng vẫn duy trì triết lý kinh doanh dựa trên lợi thế chi phí nhân công thấp và lợi thế về tài nguyên thiên nhiên sẵn có, ít quan tâm đến việc nâng cấp công nghệ cũng nhƣ tay nghề cho ngƣời lao động, đáp ứng những tiêu chuẩn quốc tế. Mặt khác bản thân ngành CNHT Việt Nam còn khá non trẻ, việc định hƣớng đúng đắn cùng với sự hỗ trợ ƣu đãi của chính phủ trong thời kỳ đầu là điều cần thiết.

Chính sách tài chính là công cụ điều tiết vĩ mô có tầm quan trọng hàng đầu của Nhà nƣớc trong nền kinh tế thị trƣờng. Một mặt, chính sách tài chính tác động tới tình hình tăng trƣởng kinh tế, tỉ lệ lạm phát thất nghiệp mặt khác chính sách tài chính cũng sẽ tác động làm kích thích hoặc kìm hãm sự phát triển của ngành, nhóm ngành tùy theo từng mục tiêu cụ thể của Nhà nƣớc. Thông qua 2 chính sách tài khóa và tiền tệ với các công cụ nhƣ: thuế, lãi suất, tỉ giá, chi ngân sách.Nhà nƣớc có thể điều tiết quá trình sản xuất kinh doanh của các ngành trong việc lựa chọn lĩnh vực kinh doanh, quy trình sản xuất, doanh thu, lợi nhuận và việc làm của các doanh nghiệp. Mỗi một sự thay đổi của chính sách tài chính có thể kích thích doanh nghiệp đầu tƣ mở rộng sản xuất, tăng doanh thu lợi nhuận việc làm, nhƣng cũng rất có thể sự thay đổi đó sẽ khiến doanh nghiệp thua lỗ buộc phải thu hẹp sản xuất.

Do đó việc vận dụng chính sách tài chính nhằm tác động trực tiếp đến một ngành hay một 1 nhóm ngành nào đó cần hết sức thận trọng, một mặt vừa đảm bảo tăng trƣởng cho các nhóm ngành nhƣng mặt khác không để ảnh hƣởng đến cán cân ngân sách và các mục tiêu tăng trƣởng khác. Tuy nhiên với tiềm lực nền kinh tế, Việt Nam sẽ không thể có đủ nguồn lực để ƣu đãi cho tất cả các ngành CHHT, hơn thế nữa việc ƣu đãi dàn trải sẽ không đem lại kết quả. Rõ ràng, việc xác định ngành CNHT trọng điểm, có tính lan tỏa cao trong nền kinh tế, để ƣu tiên phát triển là cần thiết. Ngành CNHT ô tô xứng đáng là ngành đƣợc ƣu tiên phát triển do là một ngành đòi hỏi vốn lớn, hàm lƣợng khoa học và công nghệ cao và đƣợc dự báo sẽ là một hạt nhân trong việc thúc đẩy tăng trƣởng và chuyển dịch cơ cấu kinh tế Việt Nam.

Nhận thức rõ tầm quan trọng của ngành CNHT, đặc biệt trong bối cảnh ngành CN ô tô Việt Nam đang đứng thách thức phát triển trong hội nhập, yêu cầu có những chính sách hỗ trợ là cần thiết.