Luận án tiến sĩ: Chính sách đầu tư công và thực tiễn tại tỉnh Thái Nguyên

VIỆN HÀN LÂM KHOA HỌC XÃ HỘI VIỆT NAM HỌC VIỆN KHOA HỌC XÃ HỘI MAI THỊ THU HÀ CHÍNH SÁCH ĐẦU TƯ CÔNGTỪ THỰC TIỄN TỈNH THÁI NGUYÊN LUẬN ÁN TIẾN SĨ CHÍNH SÁCH CÔNG HÀ NỘI - 2022 VIỆN HÀN LÂM KHOA HỌC XÃ HỘI VIỆT NAM HỌC VIỆN KHOA HỌC XÃ HỘI MAI THỊ THU HÀ CHÍNH SÁCH ĐẦU TƯ CÔNGTỪ THỰC TIỄN TỈNH THÁI NGUYÊN NGÀNH: CHÍNH SÁCH CÔNG Mã số: 9 34 04 02 LUẬN ÁN TIẾN SĨ CHÍNH SÁCH CÔNG Người hướng dẫn khoa học: PGS. Nguyễn Trọng Xuân HÀ NỘI - 2022 LỜI CAM ĐOAN Tôi xin cam đoan đây là công trình nghiên cứu của riêng tôi, các số liệu nêu trong Luận án là trung thực. Những kết luận khoa học của Luận án chưa từng được công bố trong bất kỳ công trình nào khác. Tác giả Luận án i MỤC LỤC MỞ ĐẦU.

Tính cấp thiết của đề tài nghiên cứu. Mục đích và nhiệm vụ nghiên cứu của luận án. Đối tượng và phạm vi nghiên cứu của luận án. Câu hỏi nghiên cứu và giả thuyết nghiên cứu.

Phương pháp nghiên cứu của luận án. Đóng góp mới về khoa học của luận án. Ý nghĩa lý luận và thực tiễn của luận án. Kết cấu của luận án.

9 Chương 1: TỔNG QUAN TÌNH HÌNH NGHIÊN CỨU LIÊN QUAN ĐỀ TÀI LUẬN ÁN. Các nghiên cứu trong và ngoài nước liên quan đến đề tài luận án. Các công trình nghiên cứu về chính sách công và thực hiện chính sách công:. Đánh giá kết quả nghiên cứu liên quan đến đề tài luận án và xác định khoảng trống cần tiếp tục nghiên cứu.

Đánh giá kết quả nghiên cứu liên quan đến đề tài luận án. Khoảng trống cần tiếp tục nghiên cứu trong luận án.25 Chương 2 CƠ SỞ KHOA HỌC VỀ CHÍNH SÁCH ĐẦU TƯ CÔNG VÀ THỰC HIỆN CHÍNH SÁCH ĐẦU TƯ CÔNG. Khái quát về Đầu tư công và Chính sách đầu tư công. Chính sách đầu tư công.

Một số vấn đề chung về thực hiện chính sách đầu tư công. Khái niệm và chủ thể thực hiện chính sách đầu tư công. Vai trò của thực hiện chính sách đầu tư công. Quy trình thực hiện chính sách đầu tư công.

Các tiêu chí đánh giá tổ chức thực hiện chính sách đầu tư công. Tiêu chí đánh giá về quy trình thực hiện chính sách đầu tư công. Các tiêu chí đánh giá kết quả thực hiện chính sách đầu tư công. Các tiêu chí đánh giá hiệu quả thực hiện chính sách đầu tư công.

Các nhân tố ảnh hưởng đến việc thực hiện chính sách đầu tư công. Nhân tố khách quan ảnh hưởng đến thực hiện chính sách đầu tư công. Nhân tố chủ quan ảnh hưởng đến thực hiện chính sách đầu tư công. Kinh nghiệm quốc tế và trong nước về thực hiện chính sách đầu tư công.

Kinh nghiệm quốc tế. Kinh nghiệm một số địa phương. Những giá trị tham khảo trong thực hiện chính sách đầu tư côngtại tỉnh Thái Nguyên được rút ra từ thực tiễn của một số quốc gia và địa phương trong nước…….71 Chương 3 THỰC TRẠNG THỰC HIỆN CHÍNH SÁCH ĐẦU TƯ CÔNGTẠI TỈNH THÁI NGUYÊN. Khái quát chung về điều kiện tự nhiên, kinh tế - xã hội và tác động của chúng đến thực hiện chính sách đầu tư công tại tỉnh Thái Nguyên.

Điều kiện tự nhiên tỉnh Thái Nguyên. Điều kiện kinh tế - xã hội tỉnh Thái Nguyên. Đánh giá chung về điều kiện tự nhiên, kinh tế - xã hội ảnh hưởng đến quá trình thực hiện chính sách đầu tư công tại tỉnh Thái Nguyên. Thực trạng triển khai thực hiện chính sách đầu tư côngtại Thái Nguyên.

Về quy trình thực hiện. Về kết quả thực hiện chính sách đầu tư côngtại tỉnh Thái Nguyên. Hiệu quả thực hiện chính sách đầu tư công tại tỉnh Thái Nguyên giai đoạn (2010 - 2019). Đánh giá chung về thực hiện chính sách đầu tư công tại Thái Nguyên.

Những thành tựu đạt được trong thực hiện chính sách đầu tư công. Những tồn tại, hạn chế và nguyên nhân. Những vấn đề đặt ra qua phân tích thực hiện chính sách đầu tư công tại tỉnh Thái Nguyên.131 Chương 4 QUAN ĐIỂM, ĐỊNH HƯỚNG VÀ GIẢI PHÁP NÂNG CAO HIỆU QUẢ THỰC HIỆN CHÍNH SÁCH ĐẦU TƯ CÔNGTẠI TỈNH THÁI NGUYÊN. Bối cảnh trong nước và quốc tế ảnh hưởng đến thực hiện chính sách đầu tư iii côngtại tỉnh Tái Nguyên.

Bối cảnh quốc tế ảnh hướng đến thực hiện chính sách đầu tư công. Bối cảnh trong nước ảnh hướng đến thực hiện chính sách đầu tư công. Bối cảnh thực hiện chính sách đầu tư công tại tỉnh Thái Nguyên. Quan điểm định hướng, mục tiêu và nhiệm vụ của chính sách đầu tư công.

Quan điểm, định hướng của Việt Nam. Quan điểm, định hướng, mục tiêu và nhiệm vụ trọng tâm của tỉnh Thái Nguyên trong thực hiện chính sách đầu tư công. Giải pháp nhằm nâng cao hiệu quả thực hiện chính sách đầu tư công tại tỉnh Thái Nguyên. Hoàn thiện quy trình thực hiện chính sách đầu tư công tại tỉnh Thái Nguyên.

Nâng cao chất lượng thực hiện các dự án đầu tư thuộc chính sách đầu tư côngtrên địa bàn tỉnh. Tăng cường năng lực thực thi của các chủ đầu tư trong thực hiện chính sách đầu tư công. Tăng cường tính chủ động và linh hoạt trong điều hành thực hiện chính sách đầu tư công. Tăng cường kiểm tra và xử lý nợ đọng để nâng cao hiệu quả thực hiện chính sách đầu tư công trên địa bàn tỉnh.

Hoàn thiện môi trường pháp lý để thực hiện chính sách đầu tư công 160 4. Giải pháp thu hút nguồn vốn để thực hiện chính sách đầu tư công tại tỉnh Thái Nguyên. 161 KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ.164 DANH MỤC CÔNG TRÌNH CÔNG BỐ CỦA TÁC GIẢ.169 iv DANH MỤC BẢNG Bảng 2.1: So sánh tỷ trọng các nguồn đầu tư giữa Đồng Nai và cả nước.1: Tình hình phát triển kinh tế tỉnh Thái Nguyên (2010 - 2019). Tình hình dân số và lao động tỉnh Thái nguyên (2010 - 2019).3: Nguồn vốn thực hiện Chính sách đầu tư côngtỉnh Thái Nguyên giai đoạn (2010 – 2019).4: Quy hoạch dự án và sử dụng vốn đầu tư công của tỉnh Thái Nguyên giai đoạn (2010 - 2019).5: Tình hình kiểm tra, giám sát và đánh giá kết quả thực hiện Chính sách đầu tư côngtỉnh Thái Nguyên (2010 – 2019).6: Kết quả thực hiện vốn đầu tư công tỉnh Thái Nguyên (2010 – 2019).7: Kết quả thực hiện vốn đầu tư công đến năm 2019 và kế hoạch năm 2020 tại tỉnh Thái nguyên.8: Kết quả thực hiện vốn đầu tư từng giai đoạn phân theo nhóm ngành kinh tế (theo giá hiện hành).

Chỉ số ICOR chung và ICOR của các khu vực kinh tế tỉnh Thái Nguyên giai đoạn (2010 – 2019).1: Kế hoạch vốn đầu tư công tỉnh Thái Nguyên giai đoạn 2021- 2025.146 v DANH MỤC SƠ ĐỒ, BIỂU ĐỒ Sơ đồ Sơ đồ 1.1: Khung phân tích của luận án.1: Sơ đồ quy trình thực hiện Chính sách đầu tư côngtại tỉnh Thái Nguyên .2: Số dự án theo Quy hoạch được thẩm định, phê duyệt, điều chỉnh, bổ sung giai đoạn 2010 - 2019.3:Tình hình thẩm định và phê duyệt dự án đầu tư công của tỉnh Thái Nguyên giai đoạn 2010 - 2019.4: Vốn đầu tư toàn xã hội và vốn đầu tư công của tỉnh Thái Nguyên giai đoạn 2010 - 2019 (triệu đồng).5: Quy mô các nguồn vốn đầu tư ở Thái nguyên giai đoạn 2010 - 2019 (Triệu đồng).6: Cơ cấu vốn đầu tư toàn xã hội ở Thái Nguyên giai đoạn 2010 - 2019 .7: Xu hướng dịch chuyển trong cơ cấu giữa các nguồn vốn đầu tư công của tỉnh Thái Nguyên giai đoạn 2010 - 2019.8: Tỷ lệ đầu tư công/GDP của cả nước và Thái Nguyên giai đoạn 2010 - 2019 (%).9: Chỉ số ICOR đầu tư công của Thái Nguyên giai đoạn 2010 - 2019.116 vi DANH MỤC TỪ VIẾT TẮT BOT Xây dựng - vận hành - chuyển giao (Build-Operate-Transfer) BTO Xây dựng - chuyển giao - vận hành (Build- Transfer-Operate) BT Xây dựng - chuyển giao (Build-Transfer) CNH: Công nghiệp hóa CTK: Cục thống kê DNNN Doanh nghiệp nhà nước ĐTC: Đầu tư công GDP: Tổng sản phẩm quốc nội (Gross Domestic Product) HĐH: Hiện đại hóa HĐND: Hội đồng nhân dân ILO Tổ chức Lao động Quốc tế (International Labour Organization) NGTK: Niên giám thống kê NSNN : Ngân sách Nhà nước ODA: Hỗ trợ Phát triển Chính thức (Official Development Assistance) OECD: Tổ chức hợp tác và phát triển Kinh tế (Organization for Economic Cooperration and Development) PPP Đầu tư theo hình thức đối tác công - tư (Public Private Partnership) TCTK: Tổng cục thống kê TPCP: Trái phiếu Chính phủ UBND: Ủy ban nhân dân UNCTAD: Hội nghị Liên Hợp Quốc về Thương mại và Phát triển (United Nations Conference on Trade and Development) vii MỞ ĐẦU 1. Tính cấp thiết của đề tài nghiên cứu Chính sách công là một công cụ quản lý được nhà nước sử dụng để khuyến khích việc sản xuất, đảm bảo hàng hóa, dịch vụ công cho nền kinh tế, khuyến khích cả khu vực công và khu vực tư nhân quản lý nguồn lực công một cách hiệu quả hiệu lực, thiết thực đối với cả kinh tế, chính trị, xã hội, môi trường cả trong ngắn hạn và dài hạn. Chính sách công là một trong những căn cứ đo lường năng lực hoạch định, xây dựng chính sách , xác định mục tiêu, căn cứ kiểm tra đánh giá, xác định trách nhiệm trong việc sử dụng các nguồn lực công. Chính sách công thường là các kế hoạch, dự định, chiến lược tổng quát về chương trình hành động, được xác định trong lĩnh vực cụ thể, hướng đến các nhu cầu, mục đích đề ra.

Chính sách công bao gồm một hoặc nhiều lĩnh vực kinh tế xã hội, chính sách công sẽ tập trung giải quyết một hoặc một số vấn đề. Chính sách đầu tư công là một trong rất nhiều khía cạnh cần giải quyết của Chính sách công. Thực hiện tốt Chính sách đầu tư công góp phần quan trọng vào sự phát triển kinh tế - xã hội của đất nước. Tăng trưởng kinh tế nước ta hiện chủ yếu dựa vào tăng vốn đầu tư, thông thường chiếm từ 40% đến 42% GDP; phần vốn của Nhà nước và có tính chất của Nhà nước chiếm từ 30% đến 35%.

Hoạt động Đầu tư nói chung và đầu tư công nói riêng được coi là động lực chính để thúc đẩy tăng trưởng kinh tế, bởi vì, đầu tư công thường là đầu tư vào xây dựng kết cấu hạ tầng kinh tế - xã hội, nhằm cải thiện kết cấu hạ tầng, đặc biệt là kết cấu hạ tầng giao thông và thu hút đầu tư tư nhân trong và ngoài nước, tạo ra nhiều việc làm, giảm thất nghiệp, tăng phúc lợi xã hội. Theo đó, vai trò của hoạt động đầu tư càng trở nên quan trọng trong sự phát triển kinh tế - xã hội của bất kỳ quốc gia hay địa phương nào. Năm 2014, Quốc hội nước ta đã ban hành Luật Đầu tư công, sau 4 năm thực hiện, được sửa đổi bổ sung vào năm 2019.