Luận án: Lịch sử phát triển thư viện đại học Mỹ và kinh nghiệm vận dụng cho Việt Nam

:
      
     MôC LôC më ®Çu 1 Ch−¬ng I: Tõ lÞch sö gi¸o dôc ®¹i häc Mü ®Õn sù ra ®êi cña th− viÖn ®¹i häc Mü 1.1 Kh¸i qu¸t vÒ nÒn gi¸o dôc ®¹i häc Mü 13 1.1 Nh÷ng tiÒn ®Ò cña gi¸o dôc ®¹i häc trong tiÕn tr×nh h×nh thµnh quèc 13 gia, d©n téc Mü 1.2 Sù ra ®êi vµ nh÷ng ®Æc ®iÓm chñ yÕu cña c¸c tr−êng ®¹i häc ®Çu tiªn 20 ë Mü 1.2 C¸c th− viÖn ®¹i häc ®Çu tiªn ë Mü 37 1.1 Nguån gèc cña c¸c th− viÖn ®Çu tiªn 37 1.2 Ph©n bè th− viÖn ®¹i häc Mü theo ngµnh häc giai ®o¹n tr−íc 1876.3 C¸c kiÓu kiÕn tróc th− viÖn ®Çu tiªn 51 1.4 Mét sè ®Æc ®iÓm chÝnh cña th− viÖn ®¹i häc Mü giai ®o¹n tr−íc n¨m 55 1876. Ch−¬ng II: C¸C GIAI §O¹N PH¸T TRIÓN Th− viÖn ®¹i häc Mü tõ 1876 ®Õn nay 2.1 Th− viÖn ®¹i häc Mü trong giai ®o¹n tõ 1876 ®Õn 1939.1 Sù ph¸t triÓn cña gi¸o dôc ®¹i häc ë Mü tr−íc nh÷ng ®ßi hái cña c«ng 59 cuéc c«ng nghiÖp hãa vµ ph¸t triÓn n−íc Mü 2.2 Sù ph¸t triÓn cña hÖ thèng th− viÖn ®¹i häc Mü vÒ nguån lùc vµ quy 65 m« trong giai ®o¹n 1876 – 1939 2.3 Qu¶n lý vµ nghiÖp vô th− viÖn giai ®o¹n 1876 – 1939 69 2.2 Th− viÖn ®¹i häc Mü trong giai ®o¹n tõ 1939 ®Õn nay 78 2.1 C¬ së kinh tÕ - xP héi vµ gi¸o dôc ®¹i häc 78 2.2 Ng©n s¸ch vµ quy m« cña hÖ thèng th− viÖn ®¹i häc Mü tõ n¨m 1939 82 ®Õn nay 2.3 C¸nh m¹ng c«ng nghÖ th«ng tin vµ liªn th«ng trong th− viÖn ®¹i häc 88 Mü giai ®o¹n tõ n¨m 1939 ®Õn nay 2.4 Qu¶n lý th− viÖn vµ chuÈn th− viÖn tõ n¨m 1939 ®Õn nay 100 2.1 Tæ chøc qu¶n lý vµ c¸c m« h×nh th− viÖn 100 2.2 ChuÈn th− viÖn (Standard) 107 2.5 Nh©n viªn th− viÖn 111 2.6 Nh÷ng bµi häc kinh nghiÖm rót ra tõ lÞch sö th− viÖn ®¹i häc Mü 118 Ch−¬ng III: VËn dông mét sè kinh nghiÖm cña th− viÖn ®¹i häc Mü vµo viÖc ph¸t triÓn vµ hoµn thiÖn hÖ thèng th− viÖn ®¹i häc ViÖt Nam 3.1 Vµi nÐt vÒ lÞch sö th− viÖn ViÖt Nam 126 3.1 Sù h×nh thµnh vµ ph¸t triÓn th− viÖn ViÖt Nam tõ ®Çu ®Õn n¨m 1945 126 3.2 Sù ph¸t triÓn cña th− viÖn ViÖt Nam tõ n¨m 1945 ®Õn nay 129 3.2 Thùc tr¹ng cña th− viÖn ®¹i häc ViÖt Nam hiÖn nay 132 3.1 Quy m« cña c¸c th− viÖn ®¹i häc 132 3.1 C¸c th− viÖn thuéc Liªn hiÖp Th− viÖn §¹i häc khu vùc phÝa B¾c 133 3.2 C¸c th− viÖn thuéc Liªn hiÖp Th− viÖn §¹i häc khu vùc phÝa Nam 139 3.2 §Æc ®iÓm vµ c¸c ho¹t ®éng chÝnh cña mét sè th− viÖn ®¹i häc tiªu 141 biÓu 3.3 Ph−¬ng h−íng ®æi míi th− viÖn ®¹i häc ViÖt Nam tõ nh÷ng kinh 146 nghiÖm cña th− viªn ®¹i häc Mü 3.1 Nh÷ng vÊn ®Ò ¶nh h−ëng tíi th− viÖn tõ thùc tr¹ng cña nÒn gi¸o dôc 146 ®¹i häc ViÖt Nam 3.2 Qu¸ tr×nh ®æi míi th− viÖn ®¹i häc ViÖt Nam vµ c¸c ®Ò xuÊt hoµn 152 thiÖn qu¸ tr×nh nµy 3.1 Tæ chøc l¹i c¸c th− viÖn ®¹i häc 152 3.2 Thµnh lËp Liªn hiÖp Th− viÖn §¹i häc ViÖt Nam, thùc hiÖn liªn 155 th«ng th− viÖn vµ chia sÎ nguån lùc th«ng tin 3.3 T¨ng c−êng ®Çu t− cña nhµ n−íc vµ thùc hiÖn xP héi ho¸ th− viÖn ®¹i häc 160 3.4 §Èy m¹nh øng dông c«ng nghÖ th«ng tin.5 ChuÈn ho¸ nghiÖp vô, n©ng cao chÊt l−¬ng ®éi ngò c¸n bé th− viÖn.6 X©y dùng th− viÖn h¹t nh©n 176 KÕt luËn 180 C¸C C«ng tr×nh khoa häc ® c«ng bè cã liªn quan ®Õn 184 ®Ò tµi luËn ¸n tµi liÖu tham kh¶o 187 PHô LôC 201 TÓM TẮT Làm rõ quá trình hình thành và phát triển của hệ thống thư viện đại học Mỹ trước yêu cầu và dưới ảnh hưởng của nền giáo dục đại học trong bối cảnh sự chuyển biến kinh tế xã hội Mỹ qua từng giai đoạn lịch sử để rút ra những bài học kinh nghiệm nhằm vận dụng và xây dựng hệ thống thư viện đại học Việt Nam. Lêi c¸m c¸m ¬n Lêi ®Çu tiªn, t«i xin bµy tá lßng biÕt ¬n ch©n thµnh tíi tËp thÓ c¸c gi¸o s−, c¸c nhµ khoa häc, c¸c thÇy gi¸o, c« gi¸o Khoa LÞch sö, Tr−êng §¹i häc Khoa häc X· héi vµ Nh©n v¨n, §¹i häc Quèc gia Hµ Néi vµ Tr−êng Cao häc Simmons (Hoa Kú) ®· tËn t×nh truyÒn ®¹t kiÕn thøc, chØ b¶o t«i trªn con ®−êng häc tËp vµ nghiªn cøu khoa häc. T«i còng xin göi lêi c¸m ¬n s©u s¾c tíi PGS NguyÔn V¨n Hång vµ PGS, TS Phan V¨n – hai thÇy h−íng dÉn LuËn ¸n cña t«i - ®· dµnh nhiÒu t©m huyÕt vµ trÝ tuÖ mÉn tiÖp cña m×nh, gióp ®Þnh h−íng khoa häc vµ lu«n ®éng viªn khÝch lÖ t«i hoµn thµnh LuËn ¸n mét c¸ch tèt nhÊt.

Xin c¸m ¬n c¸c b¹n bÌ, ®ång nghiÖp trong vµ ngoµi n−íc ®· th−êng xuyªn cæ vò, ®éng viªn t«i, ®· gióp t×m kiÕm, chuÈn bÞ vµ cung cÊp cho t«i nhiÒu tµi liÖu, th«ng tin quan träng còng nh− ®ãng gãp cho LuËn ¸n cña t«i nhiÒu ý kiÕn quÝ b¸u. Cuèi cïng, t«i xin ®Æc biÖt c¸m ¬n nh÷ng ng−êi th©n trong gia ®×nh ®· quan t©m g¸nh v¸c, chia sÎ tr¸ch nhiÖm vµ t¹o nh÷ng ®iÒu kiÖn tèt nhÊt ®Ó t«i cã thÓ yªn t©m, v÷ng lßng hoµn thµnh LuËn ¸n nµy. T¸c gi¶ LuËn LuËn ¸n NguyÔn Huy Ch−¬ng LêI CAM §OAN T«i xin cam ®oan ®©y lµ c«ng tr×nh nghiªn cøu cña riªng t«i. C¸c sè liÖu nªu trong luËn ¸n lµ trung thùc vµ chÝnh x¸c.

C¸c kÕt qu¶ nghiªn cøu nªu trong luËn ¸n ch−a tõng ®−îc ai c«ng bè trong bÊt k× c«ng tr×nh nµo kh¸c. T¸c gi¶ luËn ¸n NguyÔn Huy Ch−¬ng MôC LôC më ®Çu 1 Ch−¬ng I: Tõ lÞch sö gi¸o dôc ®¹i häc Mü ®Õn sù ra ®êi cña th− viÖn ®¹i häc Mü 1.1 Kh¸i qu¸t vÒ nÒn gi¸o dôc ®¹i häc Mü 13 1.1 Nh÷ng tiÒn ®Ò cña gi¸o dôc ®¹i häc trong tiÕn tr×nh h×nh thµnh quèc 13 gia, d©n téc Mü 1.2 Sù ra ®êi vµ nh÷ng ®Æc ®iÓm chñ yÕu cña c¸c tr−êng ®¹i häc ®Çu tiªn 20 ë Mü 1.2 C¸c th− viÖn ®¹i häc ®Çu tiªn ë Mü 37 1.1 Nguån gèc cña c¸c th− viÖn ®Çu tiªn 37 1.2 Ph©n bè th− viÖn ®¹i häc Mü theo ngµnh häc giai ®o¹n tr−íc 1876.3 C¸c kiÓu kiÕn tróc th− viÖn ®Çu tiªn 51 1.4 Mét sè ®Æc ®iÓm chÝnh cña th− viÖn ®¹i häc Mü giai ®o¹n tr−íc n¨m 55 1876. Ch−¬ng II: C¸C GIAI §O¹N PH¸T TRIÓN Th− viÖn ®¹i häc Mü tõ 1876 ®Õn nay 2.1 Th− viÖn ®¹i häc Mü trong giai ®o¹n tõ 1876 ®Õn 1939.1 Sù ph¸t triÓn cña gi¸o dôc ®¹i häc ë Mü tr−íc nh÷ng ®ßi hái cña c«ng 59 cuéc c«ng nghiÖp hãa vµ ph¸t triÓn n−íc Mü 2.2 Sù ph¸t triÓn cña hÖ thèng th− viÖn ®¹i häc Mü vÒ nguån lùc vµ quy 65 m« trong giai ®o¹n 1876 – 1939 2.3 Qu¶n lý vµ nghiÖp vô th− viÖn giai ®o¹n 1876 – 1939 69 2.2 Th− viÖn ®¹i häc Mü trong giai ®o¹n tõ 1939 ®Õn nay 78 2.1 C¬ së kinh tÕ - xP héi vµ gi¸o dôc ®¹i häc 78 2.2 Ng©n s¸ch vµ quy m« cña hÖ thèng th− viÖn ®¹i häc Mü tõ n¨m 1939 82 ®Õn nay 2.3 C¸nh m¹ng c«ng nghÖ th«ng tin vµ liªn th«ng trong th− viÖn ®¹i häc 88 Mü giai ®o¹n tõ n¨m 1939 ®Õn nay 2.4 Qu¶n lý th− viÖn vµ chuÈn th− viÖn tõ n¨m 1939 ®Õn nay 100 2.1 Tæ chøc qu¶n lý vµ c¸c m« h×nh th− viÖn 100 2.2 ChuÈn th− viÖn (Standard) 107 2.5 Nh©n viªn th− viÖn 111 2.6 Nh÷ng bµi häc kinh nghiÖm rót ra tõ lÞch sö th− viÖn ®¹i häc Mü 118 Ch−¬ng III: VËn dông mét sè kinh nghiÖm cña th− viÖn ®¹i häc Mü vµo viÖc ph¸t triÓn vµ hoµn thiÖn hÖ thèng th− viÖn ®¹i häc ViÖt Nam 3.1 Vµi nÐt vÒ lÞch sö th− viÖn ViÖt Nam 126 3.1 Sù h×nh thµnh vµ ph¸t triÓn th− viÖn ViÖt Nam tõ ®Çu ®Õn n¨m 1945 126 3.2 Sù ph¸t triÓn cña th− viÖn ViÖt Nam tõ n¨m 1945 ®Õn nay 129 3.2 Thùc tr¹ng cña th− viÖn ®¹i häc ViÖt Nam hiÖn nay 132 3.1 Quy m« cña c¸c th− viÖn ®¹i häc 132 3.1 C¸c th− viÖn thuéc Liªn hiÖp Th− viÖn §¹i häc khu vùc phÝa B¾c 133 3.2 C¸c th− viÖn thuéc Liªn hiÖp Th− viÖn §¹i häc khu vùc phÝa Nam 139 3.2 §Æc ®iÓm vµ c¸c ho¹t ®éng chÝnh cña mét sè th− viÖn ®¹i häc tiªu 141 biÓu 3.3 Ph−¬ng h−íng ®æi míi th− viÖn ®¹i häc ViÖt Nam tõ nh÷ng kinh 146 nghiÖm cña th− viªn ®¹i häc Mü 3.1 Nh÷ng vÊn ®Ò ¶nh h−ëng tíi th− viÖn tõ thùc tr¹ng cña nÒn gi¸o dôc 146 ®¹i häc ViÖt Nam 3.2 Qu¸ tr×nh ®æi míi th− viÖn ®¹i häc ViÖt Nam vµ c¸c ®Ò xuÊt hoµn 152 thiÖn qu¸ tr×nh nµy 3.1 Tæ chøc l¹i c¸c th− viÖn ®¹i häc 152 3.2 Thµnh lËp Liªn hiÖp Th− viÖn §¹i häc ViÖt Nam, thùc hiÖn liªn 155 th«ng th− viÖn vµ chia sÎ nguån lùc th«ng tin 3.3 T¨ng c−êng ®Çu t− cña nhµ n−íc vµ thùc hiÖn xP héi ho¸ th− viÖn ®¹i häc 160 3.4 §Èy m¹nh øng dông c«ng nghÖ th«ng tin.5 ChuÈn ho¸ nghiÖp vô, n©ng cao chÊt l−¬ng ®éi ngò c¸n bé th− viÖn.6 X©y dùng th− viÖn h¹t nh©n 176 KÕt luËn 180 C¸C C«ng tr×nh khoa häc ® c«ng bè cã liªn quan ®Õn 184 ®Ò tµi luËn ¸n tµi liÖu tham kh¶o 187 PHô LôC 201 M I. XP héi ViÖt Nam ®ang trªn con ®−êng ph¸t triÓn vµ héi nhËp víi ®êi sèng quèc tÕ.

Mét trong nh÷ng ®Æc ®iÓm cña xP héi hiÖn ®¹i lµ vai trß cña th«ng tin trong mäi mÆt cña ®êi sèng ngµy cµng gia t¨ng. Th«ng tin trë thµnh nguån tµi nguyªn quan träng nhÊt ®èi víi ®êi sèng xP héi, ®Æc biÖt lµ ®èi víi nÒn s¶n xuÊt vËt chÊt cña mçi quèc gia, d©n téc. Liªn quan ®Õn vÊn ®Ò th«ng tin nãi chung vµ gi¸o dôc nãi riªng, c«ng t¸c th− viÖn lµ mét trong nh÷ng kh©u kh«ng thÓ thiÕu cña bÊt kú quèc gia nµo. NÒn gi¸o dôc ®¹i häc l¹i cµng cÇn ph¶i cã mét hÖ thèng th− viÖn ®¹i häc ph¸t triÓn hoµn thiÖn, phôc vô cho sù nghiÖp gi¸o dôc ®µo t¹o ®ang ngµy cµng ®æi míi ë trªn thÕ giíi.

Trong tÊt c¶ nh÷ng n−íc ph¸t triÓn, Mü lµ mét quèc gia ph¸t triÓn hµng ®Çu. §©y lµ quèc gia cã nÒn kinh tÕ lín nhÊt toµn cÇu, ®ång thêi còng lµ quèc gia cã nÒn ®¹i häc ®−îc c«ng nhËn lµ mét trong nh÷ng nÒn gi¸o dôc ®¹i häc tiªn tiÕn nhÊt trªn thÕ giíi.