Luận án Tiến sĩ: Tính chính luận trong chương trình đàm thoại truyền hình Việt Nam hiện nay - Nguyễn Nga Huyền

BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO HỌC VIỆN CHÍNH TRỊ QUỐC GIA HỒ CHÍ MINH HỌC VIỆN BÁO CHÍ VÀ TUYÊN TRUYỀN NGUYỄN NGA HUYỀN TÍNH CHÍNH LUẬN TRONG CHƯƠNG TRÌNH ĐÀM THOẠI TRUYỀN HÌNH Ở VIỆT NAM HIỆN NAY (Khảo sát các chương trình Đối thoại chính sách (VTV1), Sự kiện và Bình luận (VTV1), 45 phút (HTV9) trong năm 2014 và 2015) LUẬN ÁN TIẾN SỸ BÁO CHÍ HỌC HÀ NỘI - 2021 BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO HỌC VIỆN CHÍNH TRỊ QUỐC GIA HỒ CHÍ MINH HỌC VIỆN BÁO CHÍ VÀ TUYÊN TRUYỀN NGUYỄN NGA HUYỀN TÍNH CHÍNH LUẬN TRONG CHƯƠNG TRÌNH ĐÀM THOẠI TRUYỀN HÌNH Ở VIỆT NAM HIỆN NAY (Khảo sát các chương trình Đối thoại chính sách (VTV1), Sự kiện và Bình luận (VTV1), 45 phút (HTV9) trong năm 2014 và 2015) Ngành: Báo chí học Mã số: 9 32 01 01 LUẬN ÁN TIẾN SĨ BÁO CHÍ HỌC Người hướng dẫn khoa học: PGS, TS. Đinh Thị Thúy Hằng PGS, TS. Đỗ Chí Nghĩa HÀ NỘI - 2021 LỜI CAM ĐOAN Tôi xin cam đoan đây là công trình nghiên cứu của riêng tôi. Các kết quả số liệu nêu trong luận án là trung thực, có nguồn gốc rõ ràng, chính xác.

Những kết luận khoa học của luận án là mới và chưa công bố trong bất cứ công trình khoa học nào. Hà Nội, ngày….… năm 2021 Tác giả luận án Nguyễn Nga Huyền LỜI CẢM ƠN Sau một thời gian học tập và nghiên cứu chuyên ngành Báo chí học tại Học viện Báo chí và Tuyên truyền, đến nay tôi đã hoàn thành bản luận án tốt nghiệp để bảo vệ cấp Học viện. Để có được kết quả này, trước hết, tôi xin được bày tỏ lòng biết ơn chân thành của mình tới hai người hướng dẫn khoa học của tôi là PGS,TS. Đinh Thị Thúy Hằng và PGS,TS.

Đỗ Chí Nghĩa đã hướng dẫn, định hướng cho tôi về đề tài, phương pháp nghiên cứu và hoàn thiện luận án! Đồng thời, tôi trân trọng cảm ơn các nhà khoa học tham gia hội đồng chuyên đề, hội đồng cơ sở, phản biện kín, hội đồng cấp Học viện đã đóng góp nhiều ý kiến quý báu để tôi có thể hoàn thiện luận án! Trân trọng cảm ơn các thầy cô đã trực tiếp giảng dạy, cung cấp cho tôi hệ thống kiến thức lý luận và thực tiễn đáng quý! Những kiến thức này đã và sẽ giúp ích cho tôi trong quá trình học tập, nghiên cứu, công tác hiện tại cũng như trong tương lai. Trân trọng cảm ơn thầy cô Viện Báo chí, Ban Quản lý Đào tạo đã tận tâm giúp đỡ và chỉ bảo cho chúng tôi trong suốt quá trình học tập, nghiên cứu tại Học viện Báo chí và Tuyên truyền! Tôi cũng xin chân thành cảm ơn các đồng nghiệp, người thân, bạn bè đã ủng hộ và tạo điều kiện giúp tôi hoàn thành luận án này. Hà Nội, ngày. năm 2021 Tác giả luận án Nguyễn Nga Huyền MỤC LỤC MỞ ĐẦU.

Tài liệu liên quan đến chính luận báo chí và tính chính luận. Tài liệu liên quan đến chương trình đàm thoại truyền hình và kỹ năng sản xuất chương trình đàm thoại truyền hình. Một số nghiên cứu khác. CƠ SỞ LÝ LUẬN VÀ THỰC TIỄN CỦA TÍNH CHÍNH LUẬN TRONG CHƯƠNG TRÌNH ĐÀM THOẠI TRUYỀN HÌNH.39 Ở VIỆT NAM HIỆN NAY.

Cơ sở lý luận của tính chính luận trong chương trình đàm thoại truyền hình ở Việt Nam. Cơ sở thực tiễn của tính chính luận trong chương trình đàm thoại truyền hình ở Việt Nam. Các tiêu chí đánh giá tính chính luận trong chương trình đàm thoại truyền hình. THỰC TRẠNG TÍNH CHÍNH LUẬN TRONG CÁC CHƯƠNG TRÌNH ĐÀM THOẠI TRUYỀN HÌNH THUỘC DIỆN KHẢO SÁT.

Biểu hiện của tính chính luận thông qua các yếu tố cấu thành của các chương trình đàm thoại truyền hình thuộc diện khảo sát. Nhận xét về thực trạng tính chính luận trong các chương trình đàm thoại truyền hình thuộc diện khảo sát. NHỮNG YÊU CẦU ĐẶT RA VÀ GIẢI PHÁP, KHUYẾN NGHỊ NÂNG CAO TÍNH CHÍNH LUẬN TRONG CHƯƠNG TRÌNH ĐÀM THOẠI TRUYỀN HÌNH. Những yêu cầu đặt ra đối với tính chính luận trong chương trình đàm thoại truyền hình ở Việt Nam hiện nay.

Một số giải pháp và khuyến nghị nâng cao chất lượng tính chính luận trong chương trình đàm thoại truyền hình. 176 CÁC CÔNG TRÌNH ĐÃ CÔNG BỐ CỦA TÁC GIẢ LIÊN QUAN ĐẾN ĐỀ TÀI LUẬN ÁN .178 TÀI LIỆU THAM KHẢO .189 CÁC THUẬT NGỮ VÀ CHỮ VIẾT TẮT THUẬT NGỮ: 1. Chat show: Là thuật ngữ tiếng Anh, chỉ một chương trình phát thanh/truyền hình có nội dung chính là cuộc nói chuyện, trao đổi (có thể về một chủ đề hoặc hơn) của ít nhất hai người, trong đó có người dẫn chương trình và khách mời. Ê-kíp: Nhóm người cùng thực hiện một nhiệm vụ, công việc với nhau (từ gốc tiếng Pháp: équipe).

Online: Trực tuyến (chỉ việc đang kết nối trực tiếp với mạng Internet hoặc đang liên kết trong mạng cục bộ). Video clip: Chương trình phát thanh/truyền hình có nội dung chính là cuộc nói chuyện, trao đổi (có thể về một chủ đề hoặc hơn) của ít nhất hai người, trong đó có người dẫn chương trình và khách mời. Xê-ri: Chuỗi, loạt (từ gốc tiếng Anh: series). CHỮ VIẾT TẮT: 1.

ĐTCS: Đối thoại Chính sách 3. Đài THVN: Đài Truyền hình Việt Nam 4. KM: Khách mời 5. NDCT: Người dẫn chương trình.

PSLK: Phóng sự linh kiện 7. SK&BL: Sự kiện và Bình luận DANH MỤC BẢNG Bảng 2. Các sự kiện, vấn đề nổi bật năm 2014, 2015 .1 Kết cấu chương trình 45 phút. Kết cấu chương trình ĐTCS.

Kết cấu chương trình SK&BL. Kết cấu chương trình 23 giờ .123 DANH MỤC HÌNH ẢNH Ảnh 2. Giao diện chương trình 45 phút. Giao diện chương trình SK&BL có kết nối cầu truyền hình.

Giao diện chương trình ĐTCS nhìn từ trên cao và nhìn chính diện127 Ảnh 2. ĐTCS ghi hình tại cảng Hải Phòng. ĐTCS ghi hình tại cảng cá Bình Định. Khách mời chương trình Ghế không tựa lần lượt đổi chỗ với người dẫn chương trình để ngồi lên hai chiếc ghế, đại diện cho các giai đoạn thăng trầm của sự nghiệp, cuộc sống.

Chương trình Ghế đỏ được ghi hình tại các địa điểm khác nhau. Hai bối cảnh cố định của chương trình Chuyện đêm muộn. Bối cảnh quán bar của chương trình 23 giờ. Giao diện chương trình SK&BL, góc máy ghi hình .130 người dẫn chương trình trước đây (trái) và hiện nay (phải).

Giao diện chương trình SK&BL, góc máy ghi hình khách mời trước đây (trái) và hiện nay (phải). Lý do chọn đề tài Truyền hình là phương tiện truyền thông ra đời ở các quốc gia có nền kỹ thuật phát triển ở châu Âu, châu Mỹ từ những năm 30 của thế kỷ XX. Mặc dù xuất hiện muộn hơn vài trăm năm so với báo in và sau phát thanh vài chục năm, nhưng truyền hình đã nhanh chóng khẳng định được chỗ đứng vững chắc của mình trong hệ thống các phương tiện truyền thông đại chúng. Nhờ thành tựu to lớn của cuộc cách mạng khoa học và công nghệ, nhất là về công nghệ thông tin, ngành truyền hình có những bước tiến vượt bậc về nhiều mặt, trở thành phương tiện truyền thông và giải trí có mặt ở tất cả các quốc gia, lãnh thổ và hầu khắp các gia đình.

Ngay cả khi báo mạng điện tử - một loại hình báo chí ưu việt xuất hiện cùng với sự phát triển bùng nổ của công nghệ thông tin trong thế kỷ XXI mà đỉnh cao là mạng Internet, thì truyền hình vẫn đang tỏ ra là một loại hình truyền thông có sức cạnh tranh rất đáng nể. Để có được khả năng này, trước hết là do truyền hình được sở hữu sức mạnh vô cùng to lớn, đó là khả năng tác động đến công chúng bằng hình ảnh động và âm thanh, vốn là những yếu tố rất thu hút sự chú ý thông qua thị giác và thính giác của công chúng. Nếu như thông tin trên báo in được chuyển tải đến độc giả thông qua con chữ, ảnh - tức là chỉ có thể tác động duy nhất vào thị giác, còn thông tin qua phát thanh được gửi đến thính giả bằng âm thanh, (lời nói, tiếng động, âm nhạc) - tức là chỉ có thể tác động qua thính giác, thì với truyền hình, mọi thứ diễn ra sống động như khán giả được trực tiếp chứng kiến sự thật bằng cả tai nghe, mắt nhìn. Chính vì thế, dù là loại hình báo chí sinh sau, nhưng truyền hình vẫn là lựa chọn hàng đầu của đa số công chúng ở mọi quốc gia trên thế giới.

Tại Việt Nam, trong nhiều năm qua, truyền hình luôn giữ vai trò là một loại hình truyền thông đại chúng hấp dẫn. Không chỉ ở thành thị mà ngay cả ở 2 các vùng nông thôn, vùng sâu vùng xa hiện nay, chiếc ti-vi đã thành một vật dụng rất phổ biến. Tỷ lệ sở hữu ít nhất một chiếc ti-vi tại các hộ gia đình ở Việt Nam là 83% [102, truy cập ngày 07/6/2016, 22:13]. Thậm chí ở thành thị, việc mỗi một thành viên trong gia đình có một ti-vi trong phòng riêng đã không còn là điều xa xỉ.

Người ta có thể thấy phương tiện nghe - nhìn này ở trong các cửa hàng, quán xá. Điều này cho thấy rõ tầm quan trọng và mức độ phổ biến của truyền hình trong đời sống của người dân Việt Nam hiện nay. Trong hệ thống phân chia các thể loại báo chí tại Việt Nam hiện nay, nhóm các thể loại báo chí chính luận (hay còn gọi là nhóm báo chí chính luận, nhóm chính luận báo chí…) là nhóm nhận được nhiều sự thống nhất cao giữa các nhà nghiên cứu, lý luận báo chí về mặt phân loại. Đặc trưng của nhóm này là năng lực thông tin lý lẽ, tức là việc sử dụng khả năng lập luận, phân tích, đánh giá để đưa ra quan điểm (của một cá nhân hoặc tổ chức) về một thông tin, vấn đề, sự kiện, hiện tượng nào đó mà báo chí phản ánh.

Trong nhóm các thể loại báo chí chính luận, những thể loại cơ bản có thể kể đến là: bình luận, chuyên luận, xã luận, đàm luận, phiếm luận… [56]. Trên sóng truyền hình tại Việt Nam hiện nay, không khó để khán giả có thể nghe thấy những lời giới thiệu về một chương trình truyền hình thuộc nhóm các thể loại báo chí chính luận, như: “chương trình talkshow chính luận với mục tiêu chú trọng vào những chính sách, dự án và kế hoạch phát triển trong các lĩnh vực như kinh tế, chính trị, xã hội, văn hoá” [98, truy cập ngày 09/10/2014, 11:12], hay “lên sóng vào 08h00 Chủ nhật hàng tuần, 90 phút để hiểu là một điểm hẹn chính luận hấp dẫn với khán giả truyền hình trong hơn 2 tháng qua.