Luận tiến sĩ quản lý nhà nước về báo chí điện tử Việt Nam

VIỆN HÀN LÂM KHOA HỌC XÃ HỘI VIỆT NAM HỌC VIỆN KHOA HỌC XÃ HỘI NGUYỄN MINH THẮNG QUẢN LÝ NHÀ NƯỚC VỀ BÁO CHÍ ĐIỆN TỬ Ở VIỆT NAM HIỆN NAY LUẬN ÁN TIẾN SĨ LUẬT HỌC Hà Nội - 2019 luan an VIỆN HÀN LÂM KHOA HỌC XÃ HỘI VIỆT NAM HỌC VIỆN KHOA HỌC XÃ HỘI NGUYỄN MINH THẮNG QUẢN LÝ NHÀ NƯỚC VỀ BÁO CHÍ ĐIỆN TỬ Ở VIỆT NAM HIỆN NAY Ngành: Luật Hiến pháp và Luật Hành chính Mã số: 9.02 LUẬN ÁN TIẾN SĨ LUẬT HỌC Người hướng dẫn khoa học: GS. HOÀNG THẾ LIÊN Hà Nội - 2019 luan an LỜI CAM ĐOAN Tôi xin cam đoan đây là công trình nghiên cứu của riêng tôi, các số liệu nêu trong Luận án là trung thực, được tiến hành nghiên cứu một cách nghiêm túc, kết quả nghiên cứu của các nhà nghiên cứu đi trước đã được tiếp thu một cách chân thực, cẩn trọng, có trích nguồn dẫn cụ thể trong Luận án. Những kết luận khoa học của Luận án chưa từng được công bố trong bất kỳ công trình nghiên cứu khác. Tác giả Luận án Nguyễn Minh Thắng luan an MỤC LỤC MỞ ĐẦU.

1 Chương 1: TỔNG QUAN TÌNH HÌNH NGHIÊN CỨU. Tình hình nghiên cứu đề tài luận án. Đánh giá tình hình nghiên cứu liên quan đến đề tài luận án. Những vấn đề đặt ra cần nghiên cứu về đề tài luận án.

Câu hỏi nghiên cứu và giả thuyết nghiên cứu. 26 Chương 2: NHŨNG VẤN ĐỀ LÝ LUẬN VỀ QUẢN LÝ NHÀ NƯỚC ĐỐI VỚI BÁO CHÍ ĐIỆN TỬ. Khái niệm, đặc điểm, vai trò của báo chí điện tử. Khái niệm, đặc điểm, vai trò của quản lý nhà nước đối với báo chí điện tử 44 2.

Chủ thể, đối tượng, nguyên tắc, nội dung quản lý nhà nước đối với báo chí điện tử. Các yếu tố cơ bản ảnh hưởng đến quản lý nhà nước đối với báo chí điện tử hiện nay. 69 Chương 3: THỰC TRẠNG QUẢN LÝ NHÀ NƯỚC VỀ BÁO CHÍ ĐIỆN TỬ Ở NƯỚC TA. Tình hình tổ chức và hoạt động của báo chí điện tử ở nước ta.

Thực tiễn quản lý nhà nước đối với báo chí điện tử ở nước ta. Đánh giá chung về quản lý nhà nước đối với báo chí điện tử. 110 Chương 4: ĐỊNH HƯỚNG VÀ GIẢI PHÁP NÂNG CAO NĂNG LỰC QUẢN LÝ NHÀ NƯỚC VỀ BÁO CHÍ ĐIỆN TỬ Ở VIỆT NAM. Định hướng quản lý nhà nước về báo chí điện tử ở nước ta hiện nay.

Giải pháp nâng cao năng lực quản lý nhà nước về báo chí điện tử ở nước ta 124 KẾT LUẬN. 149 DANH MỤC CÔNG TRÌNH CỦA TÁC GIẢ. 151 TÀI LIỆU THAM KHẢO. 152 luan an CÁC CHỮ VIẾT TẮT TRONG LUẬN ÁN QLNN Quản lý nhà nước BCĐT Báo chí điện tử MXH Mạng xã hội CNXH Chủ nghĩa xã hội NXB Nhà xuất bản PGS.TS Phó giáo sư, tiến sĩ QPPL Quy phạm pháp luật Bộ TT& TT Bộ Thông tin và Truyền thông TTĐC Thông tin đại chúng NCS Nghiên cứu sinh XHCN Xã hội chủ nghĩa VTC Đài truyền hình Kỹ thuật số CNTT Công nghệ Thông tin TBT Tổng biên tập PTBT Phó Tổng biên tập TGĐ Tổng Giám đốc PTGĐ Phó Tổng giám đốc luan an MỞ ĐẦU 1.

Tính cấp thiết của Đề tài Ngày nay, công nghệ thông tin đã trở thành “một phần tất yếu của cuộc sống”, sự phát triển của công nghệ thông tin là tiền đề cho sự phát triển của các ngành khoa học kỹ thuật khác ở trong và ngoài nước. Cùng với sự phát triển mạnh mẽ của khoa học kỹ thuật thì báo chí điện tử là sự kết hợp của sự ứng dụng công nghệ thông tin và truyền thông, thông qua mạng Internet để truyền tải những tin tức, âm thanh, hình ảnh minh họa đến với công chúng và độc giả; có thể khẳng định rằng báo chí điện tử là hội tụ của các loại hình báo chí (báo in, báo nói, báo hình) là phương tiện truyền thông đại chúng được đông đảo các tầng lớp trong xã hội yêu thích, quan tâm, hưởng ứng đông đảo trong thời gian qua ở nước ta. Những năm qua, báo chí điện tử đã cung cấp nhiều thông tin ngày càng đa dạng, phong phú, sinh động; tích cực tuyên truyền chủ trương, quan điểm, đường lối của Đảng, chính sách pháp luật của Nhà nước; phản ánh tâm tư, nguyện vọng chính đáng của các tầng lớp nhân dân; phát hiện cổ vũ những nhân tố mới, những thành quả của công cuộc đổi mới; phát động và tổ chức nhiều phong trào cách mạng, hoạt động xã hội có ý nghĩa, mang lại hiệu quả thiết thực cho đất nước; tham gia tích cực vào cuộc đấu tranh phòng, chống tiêu cực, quan liêu, tham nhũng, chống và phản bác các quan điểm sai trái, âm mưu của các thế lực thù địch; góp phần quan trọng củng cố niềm tin của nhân dân đối với sự nghiệp đổi mới của Đảng và Nhà nước trong xu thế hội nhập và phát triển của đất nước. Với những thế mạnh trên, đã giải thích vì sao báo chí điện tử trên thế giới và Việt Nam lại có tốc độ phát triển nhanh chóng và không ngừng đến vậy.

Báo chí điện tử đã góp phần không nhỏ vào việc thực hiện quyền tự do ngôn luận, tự do báo chí, quyền tiếp cận thông tin của công dân, minh bạch hóa hoạt động của xã hội nói chung và của bộ máy nhà nước nói riêng; qua đó thúc đẩy quá trình dân chủ hóa mọi mặt của đời sống xã hội, nâng cao dân trí cho mọi tầng lớp nhân dân. Đồng thời báo chí điện tử cũng là một kênh thông tin quan trọng trong việc truyền bá chính sách của Đảng và Nhà nước với các nước trên thế 1 luan an giới…Bên cạnh những tiện ích mà báo chí điện tử đã mang lại, thì hoạt động của báo chí điện tử trong thời gian qua vẫn còn một số những tồn tại, hạn chế như: Đưa những tít giật gân, câu khách, chạy theo thị hiếu tầm thường, xu hướng thương mại hóa; đăng bài và ảnh với nội dung thiếu văn hóa xúc phạm cá nhân, xa rời tôn chỉ, mục đích, định hướng sai dư luận, ảnh hưởng đến quyền lợi ích hợp pháp của cá nhân, tổ chức, phương hại đến lợi ích cộng đồng quốc gia … Vì vậy, tăng cường công tác quản lý nhà nước về báo chí điện tử là vấn đề cấp bách, đòi hỏi các cơ quan chức năng và đội ngũ cán bộ làm công tác quản lý nhà nước về báo chí điện tử phải đổi mới tư duy, phương thức hoạt động, vừa phục vụ đắc lực cho phát triển của báo chí điện tử, vừa bảo đảm cho báo chí điện tử phát triển đúng tôn chỉ, mục đích, tôn trọng, bảo vệ và bảo đảm quyền lợi ích hợp pháp của tổ chức, cá nhân vì sự phát triển của đất nước. Việc nghiên cứu lý luận quản lý nhà nước đối với báo chí điện tử và cũng như việc quản lý nhà nước về báo chí điện tử trong thời gian qua đã được quan tâm đạt được những kết quả quan trọng góp phần tạo cơ sở khoa học và điều kiện cho sửa đổi mới và nâng cao hiệu quả quản lý nhà nước về báo chí nói chung và báo chí điện tử nói riêng. Tuy nhiên, trong bối cảnh mới, khi mà quyền con người; quyền tự do báo chí và ngôn luận; quyền tiếp cận thông tin được Hiến pháp và pháp luật ghi nhận tôn trọng, bảo vệ, bảo đảm khi mà cuộc cách mạng khoa học và công nghệ phát triển mạnh và tác động sâu sắc đến đời sống xã hội thì quản lý nhà nước về báo chi điện tử đang đứng trước những thách thức to lớn …Vì thế, xét trên phương diện lý luận, vẫn còn một số những hạn chế, bất cập cần được tiếp tục nghiên cứu, phân tích, luận giải để làm rõ.

Quản lý nhà nước đối với báo chí điện tử ở nước ta trong những năm qua đã và đang được tiến hành thường xuyên, liên tục ở các cấp quản lý khác nhau. Bên cạnh đó, vẫn còn một số tồn tại, bất cập lớn: Tư duy, trình độ, kiến thức, kỹ năng quản lý nhà nước của đội ngũ làm công tác quản lý nhà nước đối với báo chí điện tử chưa theo kịp với sự phát triển mạnh mẽ của Internet và công nghệ thông tin cùng với báo chí điện tử; trang thiết bị phục vụ công tác chỉ đạo, quản lý nhà nước còn thiếu và lạc hậu, chưa đáp ứng được yêu cầu của công tác thực 2 luan an tiễn phát triển của báo chí điện tử trong tình hình hiện nay. Mặt khắc, hệ thống các văn bản quy định pháp luật còn chưa có quy định riêng đối với báo chí điện tử, còn chung với báo chí truyền thống. Những vấn đề nêu trên, cũng là một trong những nguyên nhân cơ bản gây khó khăn trong công tác quản lý nhà nước đối với báo chí điện tử ở nước ta.

Vì vậy, việc nghiên cứu đề tài trong quy mô của một luận án tiến sỹ là hoàn toàn cần thiết và cấp bách, mang tính thời sự trong tình hình hiện nay. Từ những lý do trên, nghiên cứu sinh đã chọn vấn đề “Quản lý nhà nước về báo chí điện tử ở Việt Nam hiện nay” làm đề tài luận án tiến sĩ luật là vấn đề cần thiết trong tình hình hiện nay. Mục đích và nhiệm vụ nghiên cứu của luận án 2. Mục đích nghiên cứu Mục đích nghiên cứu của luận án là góp phần làm rõ những vấn đề lý luận về quản lý nhà nước về báo chí điện tử; đánh giá, thực trạng quản lý nhà nước về báo chí điện tử ở nước ta, từ đó đề xuất định hướng, giải pháp tăng cường quản lý nhà nước về báo chí điện tử ở nước ta trong tình hình hiện nay.

Nhiệm vụ nghiên cứu Để thực hiện được những mục đích trên, luận án cần tập trung thực hiện một số những nhiệm vụ sau: Một là, nghiên cứu các công trình khoa học đã được công bố trong và ngoài nước liên quan đến đề tài luận án nhằm làm rõ các vấn đề, nội dung cần được tiếp tục nghiên cứu và giải quyết. Hai là, nghiên cứu cơ sở lý luận quản lý nhà nước về báo chí điện tử, làm rõ nội hàm của khái niệm báo chí điện tử và quản lý nhà nước về báo chí điện tử; phân tích, luận giải một cách sâu sắc hơn các đặc điểm, vai trò, chủ thể, nội dung, nguyên tắc và yếu tố ảnh hưởng đến quản lý nhà nước về báo chí điện tử hiện nay.