Luận án tiến sĩ: Ấu trùng ruồi lính đen làm thức ăn cá chẽm tại Thừa Thiên Huế

Nguồn protein truyền thống như bột cá đang dần cạn kiệt. Giá thành bột cá biến động mạnh. Điều này buộc ngành nuôi trồng thủy sản phải tìm kiếm các giải pháp sáng tạo. Protein thay thế từ côn trùng, đặc biệt là Hermetia illucens, đáp ứng các tiêu chí bền vững. Ấu trùng ruồi lính đen có hàm lượng protein thô cao. Chúng cũng giàu chất béo, axit amin thiết yếu. Khả năng sinh trưởng nhanh và sử dụng nhiều loại chất nền là ưu điểm. Việc này giúp giảm áp lực lên nguồn tài nguyên biển. Đồng thời, góp phần xử lý chất thải hữu cơ hiệu quả.

Nghiên cứu được thực hiện tại Thừa Thiên Huế giai đoạn 2020-2023. Mục tiêu chính là xác định sinh khối và thành phần hóa học của ấu trùng ruồi lính đen. Các loại chất nền nuôi khác nhau được thử nghiệm. Tiếp đó, ấu trùng được sử dụng làm thức ăn cho cá chẽm giống (Lates calcarifer Bloch). Nghiên cứu góp phần đa dạng hóa nguồn thức ăn giàu protein. Nó tập trung vào cá chẽm nói riêng và các đối tượng thủy sản nói chung. Luận án gồm ba nội dung chính với sáu thí nghiệm. Kết quả mong đợi là một giải pháp thức ăn bền vững.

Nghiên cứu đã thử nghiệm nhiều hỗn hợp chất nền khác nhau. Hỗn hợp bã sắn (BS) và bã bia (BB) được đánh giá. Tỷ lệ 1:1, 2:1 và 3:1 được so sánh với cám gà đẻ (đối chứng). Kết quả cho thấy năng suất sinh khối, FCR và vật chất khô (DM) của ấu trùng nuôi bằng các hỗn hợp không khác biệt đáng kể. Tuy nhiên, hàm lượng protein thô (CP) của ấu trùng cao hơn rõ rệt. Hàm lượng CP đạt từ 46,7% đến 51% DM khi nuôi bằng hỗn hợp BS và BB. Ngoài ra, bã đậu phụ (BĐ) cũng được nghiên cứu. Hỗn hợp BS và BĐ cũng được kiểm tra ảnh hưởng lên thành phần dinh dưỡng. Việc sử dụng chất thải giúp giảm chi phí đầu vào. Nó còn góp phần quản lý chất thải nông nghiệp, công nghiệp.

Thành phần hóa học của ấu trùng ruồi lính đen đóng vai trò quan trọng. Protein thô (CP) là chỉ tiêu chính được quan tâm. Các thí nghiệm cho thấy hàm lượng CP của ấu trùng đạt mức rất cao. Đặc biệt khi nuôi bằng các chất nền như bã sắn, bã bia, bã đậu phụ. Mức protein này cao hơn đáng kể so với thức ăn truyền thống. Ngoài protein, ấu trùng còn chứa nhiều chất béo có lợi. Chúng cung cấp các axit amin và khoáng chất thiết yếu. Điều này làm cho ấu trùng trở thành nguồn dinh dưỡng hoàn chỉnh. Nó phù hợp cho nhiều loài thủy sản, đặc biệt là cá chẽm.

Năng suất khô của ấu trùng ruồi lính đen nuôi bằng hỗn hợp BS và BB dao động. Mức đạt được từ 0,178 đến 0,219 kg DM/m2. Hệ số chuyển đổi thức ăn (FCRDM) nằm trong khoảng 4,22 đến 4,76. Những chỉ số này cho thấy hiệu quả chuyển đổi chất nền thành sinh khối. FCR thấp chứng tỏ khả năng sử dụng thức ăn hiệu quả của ấu trùng. Điều này có ý nghĩa quan trọng trong sản xuất quy mô lớn. Nó giúp tối ưu hóa chi phí và nguồn lực. Việc xác định thời điểm thu hoạch thích hợp cũng rất quan trọng. Điều này đảm bảo chất lượng dinh dưỡng tối ưu.

Nghiên cứu tiến hành đánh giá chi tiết ảnh hưởng của ấu trùng ruồi lính đen. Cá chẽm giống được cho ăn các khẩu phần có bổ sung ấu trùng. Các chỉ số tăng trưởng như tốc độ tăng trọng, tỷ lệ chuyển đổi thức ăn (FCR) được so sánh. Tỷ lệ sống và sức khỏe tổng thể của cá cũng được kiểm tra. Một kết quả tích cực sẽ chứng minh tính khả thi của ấu trùng. Điều này cho thấy ấu trùng ruồi lính đen có thể duy trì hoặc cải thiện hiệu suất nuôi. Các yếu tố như khả năng tiêu hóa và hấp thụ dinh dưỡng cũng được xem xét.

Khả năng thay thế protein truyền thống bằng ấu trùng ruồi lính đen là điểm mấu chốt. Bột cá hiện là nguồn protein chính trong thức ăn cá chẽm. Tuy nhiên, giá cao và nguồn cung không ổn định là thách thức. Ấu trùng ruồi lính đen cung cấp hàm lượng protein tương đương. Chúng còn có profile axit amin phong phú. Việc thay thế một phần hoặc toàn bộ bột cá bằng ấu trùng giảm chi phí sản xuất. Nó còn tăng tính bền vững của ngành nuôi trồng. Nghiên cứu này định lượng mức độ thay thế hiệu quả. Điều này cung cấp dữ liệu khoa học cho các nhà sản xuất thức ăn.

Ấu trùng ruồi lính đen nổi bật với hàm lượng protein thô rất cao. Protein chiếm một tỷ lệ đáng kể trong vật chất khô. Điều này vượt trội so với nhiều nguồn protein thực vật. Ngoài ra, ấu trùng còn chứa một lượng lớn chất béo. Các chất béo này bao gồm axit béo omega-3 và omega-6. Đây là những thành phần quan trọng cho sự phát triển thần kinh và miễn dịch của cá. Chất béo cung cấp năng lượng dồi dào. Chúng hỗ trợ quá trình hấp thụ vitamin tan trong dầu. Mức độ chất béo có thể được điều chỉnh thông qua chất nền nuôi. Điều này đáp ứng nhu cầu cụ thể của từng loài cá.

Bên cạnh protein và chất béo, ấu trùng ruồi lính đen còn là nguồn cung cấp axit amin dồi dào. Chúng bao gồm các axit amin thiết yếu mà cá không tự tổng hợp được. Ví dụ như Lysine và Methionine. Những axit amin này cực kỳ quan trọng cho tăng trưởng cơ bắp. Ấu trùng cũng chứa nhiều khoáng chất thiết yếu. Các khoáng chất như Canxi, Phốt pho, Sắt và Kẽm. Chúng cần thiết cho cấu trúc xương và các chức năng sinh lý khác. Sự đa dạng dinh dưỡng này giúp tăng cường sức khỏe tổng thể. Nó còn tăng sức đề kháng bệnh tật cho cá chẽm.

Nuôi trồng thủy sản bền vững là mục tiêu quan trọng. Việc sử dụng ấu trùng ruồi lính đen hoàn toàn phù hợp. Ấu trùng giúp giảm sự phụ thuộc vào nguồn tài nguyên biển. Chúng chuyển hóa chất thải thành protein chất lượng cao. Quá trình sản xuất ấu trùng có tác động môi trường thấp. Nó giảm lượng khí thải nhà kính và tiêu thụ nước. Thêm vào đó, ấu trùng không cạnh tranh với thức ăn cho người. Điều này tạo ra một hệ thống sản xuất thực phẩm có trách nhiệm. Nó bảo vệ các hệ sinh thái và nguồn lợi tự nhiên.

Tiềm năng kinh tế từ ấu trùng ruồi lính đen là rất lớn. Việc sản xuất ấu trùng trên chất nền giá rẻ giúp giảm đáng kể chi phí thức ăn. Chi phí này thường chiếm phần lớn trong tổng chi phí nuôi cá. Sản phẩm cá chẽm có thể đạt chất lượng cao hơn. Điều này tăng giá trị thương phẩm trên thị trường. Việc này tạo ra một chuỗi giá trị mới trong nông nghiệp. Nó kết hợp chăn nuôi côn trùng và nuôi trồng thủy sản. Các hộ nông dân có thể tự sản xuất ấu trùng. Điều này tăng cường sự tự chủ và lợi nhuận. Nó góp phần phát triển kinh tế địa phương.