Luận án hành vi mua sắm tại cửa hàng tiện lợi Việt Nam - Lê Văn Nam - ĐH KTQD

BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO TRƯỜNG ĐẠI HỌC KINH TẾ QUỐC DÂN --------------------------------- LÊ VĂN NAM NGHIÊN CỨU HÀNH VI MUA SẮM TẠI CÁC CỬA HÀNG TIỆN LỢI CỦA NGƯỜI TIÊU DÙNG VIỆT NAM LUẬN ÁN TIẾN SĨ NGÀNH QUẢN TRỊ KINH DOANH HÀ NỘI – 2023 BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO TRƯỜNG ĐẠI HỌC KINH TẾ QUỐC DÂN --------------------------------- LÊ VĂN NAM NGHIÊN CỨU HÀNH VI MUA SẮM TẠI CÁC CỬA HÀNG TIỆN LỢI CỦA NGƯỜI TIÊU DÙNG VIỆT NAM Chuyên ngành: Quản trị kinh doanh (Viện QTKD) Mã số: 9340101 LUẬN ÁN TIẾN SĨ Người hướng dẫn khoa học: NGND. Nguyễn Viết Lâm HÀ NỘI – 2023 i LỜI CAM ĐOAN Tôi đã đọc và hiểu về các hành vi vi phạm sự trung thực trong học thuật. Tôi cam kết bằng danh dự cá nhân rằng nghiên cứu này do tôi tự thực hiện và không vi phạm quy định liêm chính học thuật trong nghiên cứu khoa học của Trường Đại học Kinh tế Quốc dân. Nghiên cứu sinh LÊ VĂN NAM ii LỜI CẢM ƠN Trước tiên, tôi xin chân thành cảm ơn trường Đại học Kinh tế Quốc dân đã tạo điều kiện để tôi được học tập tại trường.

Tôi xin gửi lời cảm ơn sâu sắc và chân thành nhất đến các thầy cô giáo của trường Đại học Kinh tế Quốc dân, đặc biệt là các thầy cô ở Viện quản trị kinh doanh đã giúp đỡ tôi rất nhiều trong quá trình học tập và nghiên cứu. Các kiến thức mà các thầy cô truyền đạt đã giúp tôi có được tri thức cần thiết để hoàn thành các học phần trong quá trình học tập tại trường. Tôi xin được bày tỏ sự kính trọng, lòng biết ơn sâu sắc đến NGND. Nguyễn Viết Lâm, người hướng dẫn khoa học của tôi.

Trong suốt quá trình học tập và nghiên cứu, thầy đã trực tiếp và tận tình hướng dẫn tôi không chỉ là những nội dung về chuyên môn mà với tôi thầy còn như một người cha, luôn sát cánh bên tôi, hỗ trợ tôi những lúc tôi cần, động viên tôi mỗi lúc tôi nản chí, dìu dắt và chỉ hướng cho tôi đi đúng đường. Kết quả của luận án này không chỉ phản ánh nỗ lực và sự phấn đấu của cá nhân tôi, mà còn phản ánh sự nhiệt tình, kiên nhẫn, và tính chuyên nghiệp của NGND.TS Nguyễn Viết Lâm đã đồng hành cùng tôi trong suốt những năm tháng nghiên cứu. Tôi cũng xin được bày tỏ lòng biết ơn sâu sắc đến GS. Trần Thị Vân Hoa và PGS.

Lê Thị Lan Hương, mặc dù các cô không phải là giáo viên hướng dẫn khoa học, nhưng là đồng nghiệp của tôi, các cô luôn luôn động viên, chia sẻ và gợi mở cho tôi rất nhiều điều về chuyên môn, cũng như tạo điều kiện về mặt thời gian để tôi có thể hoàn thành luận án của mình. Cuối cùng, xin được gửi lòng biết ơn vô tận đến mẹ của tôi, tấm chân tình đối với vợ con tôi. Gia đình là nguồn động viên, cỗ vũ và cũng là chỗ dựa về mặt tài chính và tinh thần đối với tôi trong suốt những năm tháng qua. Đặc biệt xin được cảm ơn người vợ thân yêu đã tạo điều kiện cho tôi có nhiều không gian độc lập và yên tĩnh để hoàn thành luận án.

Nghiên cứu sinh Lê Văn Nam iii MỤC LỤC LỜI CAM ĐOAN. ii MỤC LỤC. iii DANH MỤC TỪ VIẾT TẮT. vi DANH MỤC HÌNH.

vii DANH MỤC BẢNG. viii DANH MỤC BIỂU. ix PHẦN MỞ ĐẦU. Tính cấp thiết của đề tài.

Mục tiêu nghiên cứu. Đối tượng và phạm vi nghiên cứu. Đối tượng nghiên cứu. Phạm vi nghiên cứu.

Khái quát về phương pháp nghiên cứu. Quy trình nghiên cứu. Khái quát phương pháp thu thập, phân tích và xử lý dữ liệu. Những đóng góp mới của luận án.

Đóng góp mới về lý luận. Đóng góp mới về thực tiễn. Kết cấu của luận án. 8 CHƯƠNG 1: CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ PHÂN TÍCH MẪU HÀNH VI MUA SẮM TẠI CỬA HÀNG TIỆN LỢI CỦA NGƯỜI TIÊU DÙNG.

Cơ sở lý luận về cửa hàng tiện lợi và người tiêu dùng. Khái niệm và bản chất của cửa hàng tiện lợi. Khái quát về người tiêu dùng. Khái niệm, bản chất hành vi mua, sau mua của người tiêu dùng.

Khái niệm, bản chất hành vi mua của người tiêu dùng. Khái niệm, bản chất hành vi sau mua của người tiêu dùng. Phân tích mẫu hành vi mua sắm của người tiêu dùng tại cửa hàng. Mẫu hành vi mua sắm của người tiêu dùng tại cửa hàng.

Phân tích mẫu hành vi mua sắm của người tiêu dùng tại cửa hàng. Tổng quan nghiên cứu .Các nghiên cứu về nhân tố ảnh hưởng đến mẫu hành vi mua sắm tại cửa hàng tiện lợi của người tiêu dùng. Các nghiên cứu phân tích mẫu hành vi mua sắm tại cửa hàng của người tiêu dùng. Đánh giá tổng quan, xác định khoảng trống nghiên cứu.

Đề xuất mô hình, khung phân tích mẫu hành vi mua sắm tại cửa hàng tiện lợi. Mô hình phân tích mẫu hành vi mua sắm tại cửa hàng tiện lợi. Khung phân tích chi tiết mẫu hành vi mua sắm tại cửa hàng tiện lợi của người tiêu dùng Việt Nam. Phát triển thang đo lường mẫu hành vi mua sắm tại cửa hàng tiện lợi của người tiêu dùng Việt Nam.

Đo lường các đặc điểm nhân khẩu. Đo lường các thuộc tính hành vi mua. Đo lường các biến thể hành vi sau mua. 54 CHƯƠNG 2: BỐI CẢNH VÀ PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU.

Bối cảnh thị trường bán lẻ Việt Nam và xu hướng phát triển cửa hàng tiện lợi. Nghiên cứu định tính. Mục tiêu nghiên cứu định tính. Mẫu nghiên cứu định tính.

Kết quả nghiên cứu định tính. Nghiên cứu định lượng. Mục tiêu nghiên cứu định lượng. Mẫu nghiên cứu định lượng.

Thiết kế bảng hỏi. Phương pháp thu thập dữ liệu. Phương pháp mã hóa và kiểm định độ tin cậy của dữ liệu. Phương pháp phân tích dữ liệu.

71 CHƯƠNG 3: KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU. Kết quả thu thập dữ liệu, kiểm tra chéo và phân tích nhập liệu. Kết quả kiểm định độ tin cậy thang đo. Kiểm định thang đo các thuộc tính hành vi mua.

Kiểm định thang đo các biến thể hành vi sau mua. Đặc điểm nhân khẩu của người tiêu dùng Việt Nam mua sắm tại cửa hàng tiện lợi. Mẫu hành vi mua sắm tại cửa hàng tiện lợi của người tiêu dùng Việt Nam. Các thuộc tính hành vi mua.

Các biến thể hành vi sau mua .Ước lượng sự biến thiên của các mẫu hành vi mua sắm tại cửa hàng tiện lợi của người tiêu dùng Việt Nam. Ước lượng sự biến thiên của các thuộc tính hành vi mua. Ước lượng sự biến thiên của các biến thể hành vi sau mua .Phân tích sự khác biệt giữa các mẫu hành vi mua sắm tại cửa hàng tiện lợi của người tiêu dùng Việt Nam. Phân tích sự khác biệt giữa các thuộc tính hành vi mua.

Phân tích sự khác biệt giữa các biến thể hành vi sau mua .Tổng hợp các phát hiện chủ yếu từ kết quả phân tích mẫu hành vi mua sắm tại cửa hàng tiện lợi của người tiêu dùng Việt Nam. 105 v CHƯƠNG 4: THẢO LUẬN VỀ KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU PHÂN TÍCH MẪU HÀNH VI MUA SẮM TẠI CỬA HÀNG TIỆN LỢI CỦA NGƯỜI TIÊU DÙNG VIỆT NAM. Đặc điểm nhân khẩu của người tiêu dùng Việt Nam khi mua sắm tại cửa hàng tiện lợi. Mẫu hành vi mua sắm tại cửa hàng tiện lợi của người tiêu dùng Việt Nam.

Địa điểm mua và tính tiện lợi. Sản phẩm mua và sự khác biệt Bắc – Nam. Thời gian, tần suất mua và các đặc điểm vùng miền. Phương thức mua và các xu hướng thanh toán hiện đại.

Phản hồi với hoạt động xúc tiến bán và sự khác biệt giữa các nhóm. Hành vi sau mua với các biểu hiện của sự hài lòng. Sự biến thiên của các mẫu hành vi mua sắm - các giả thuyết nghiên cứu. 127 CHƯƠNG 5: KHUYẾN NGHỊ GIẢI PHÁP NHẰM PHÁT TRIỂN VÀ TĂNG CƯỜNG HIỆU QUẢ HOẠT ĐỘNG CỦA CỬA HÀNG TIỆN LỢI Ở VIỆT NAM.

Khuyến nghị về quản trị vận hành cửa hàng tiện lợi ở Việt Nam. Khuyến nghị về phát triển số lượng và địa điểm kinh doanh CHTL. Khuyến nghị về cơ cấu, tỷ trọng ngành hàng bán tại CHTL. Khuyến nghị áp dụng công nghệ hiện đại trong kinh doanh CHTL.

Khuyến nghị nâng cao năng lực đội ngũ nhân viên bán hàng tại CHTL. Giải pháp về marketing và bán hàng cho cửa hàng tiện lợi. Giải pháp tập trung bán hàng cho tập khách hàng mục tiêu. Giải pháp bán hàng tải lại sản phẩm mua tại nhà (Home loading).

Giải pháp marketing, xúc tiến bán hướng đối tượng. Kiến nghị với các bên liên quan. Đối với doanh nghiệp bán lẻ. Đối với nhà nước Việt Nam.

Hạn chế của luận án và đề xuất hướng nghiên cứu cho tương lai. Hạn chế của luận án. Hướng nghiên cứu cho tương lai. 149 PHẦN KẾT LUẬN.

150 DANH MỤC CÔNG TRÌNH KHOA HỌC ĐÃ CÔNG BỐ. 151 DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO. 152 PHỤ LỤC A: CÂU HỎI PHỎNG VẤN – NGHIÊN CỨU ĐỊNH TÍNH. 170 PHIẾU KHẢO SÁT – NGHIÊN CỨU ĐỊNH LƯỢNG.

172 PHỤ LỤC B: BẢNG TỔNG HỢP. 186 PHỤ LỤC C: BIỂU TỔNG HỢP. 189 PHỤ LỤC D: SỐ LIỆU KIỂM ĐỊNH ĐỘ TIN CẬY THANG ĐO. 213 PHỤ LỤC E: SỐ LIỆU HỒI QUY LOGISTIC ĐA THỨC.

226 PHỤ LỤC F: KẾT QUẢ PHÂN TÍCH MANOVA 1 CHIỀU. 250 vi DANH MỤC TỪ VIẾT TẮT AACS Australasian Association of Convenience Stores APCA American Petroleum and Convenience Store Association CHTL Cửa hàng tiện lợi CTKM Chương trình khuyến mại ĐH KTQD Đại học Kinh tế Quốc dân DN Doanh nghiệp DV Dịch vụ HĐQT Hội đồng quản trị HN Hà Nội HVMS Hành vi mua sắm KM Khuyến mại MLR Multinomial Logistic Regression NACS National Association of Convenience Stores NKH Nhân khẩu học NTD Người tiêu dùng NVBH Nhân viên bán hàng SP Sản phẩm TB Trung bình TMDT Thương mại điện tử TP Thực phẩm TP HCM Thành phố Hồ Chí Minh TPB Theory of Planned Behaviour TRA Theory of Rational Action TT Thanh toán VN Việt Nam XTB Xúc tiến bán vii DANH MỤC HÌNH Hình 1.1: Quy trình nghiên cứu.2: Mô hình hành vi mua của người tiêu dùng.3: Mô hình hành vi sau mua .4: Mẫu hành vi mua sắm tại cửa hàng của NTD .5: Đặc điểm bán lẻ của cửa hàng tiện lợi .6: Đặc điểm bán lẻ của cửa hàng tiện lợi tại Việt Nam .7: Mẫu hành vi mua sắm của người tiêu dùng .8: Phương thức mua sắm bốc đồng .