Nghiên cứu chính sách khuyến khích FDI vào năng lượng tái tạo - Trường Đại học Thương mại

BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO TRƯỜNG ĐẠI HỌC THƯƠNG MẠI BÁO CÁO TỔNG KẾT ĐỀ TÀI NGHIÊN CỨU KHOA HỌC ĐỀ TÀI NGHIÊN CỨU CHÍNH SÁCH KHUYẾN KHÍCH ĐẦU TƯ TRỰC TIẾP NƯỚC NGOÀI VÀO LĨNH VỰC NĂNG LƯỢNG TÁI TẠO TẠI VIỆT NAM Sinh viên thực hiện: Hà Mai Giang K57EK1 Trần Thị Thùy Dương K57EK1 Phạm Thị Thùy Dương K57EK1 Giáo viên hướng dẫn: Tiến sĩ Nguyễn Thị Thanh Hà Nội, ngày 28 tháng 2 năm 2024 BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO TRƯỜNG ĐẠI HỌC THƯƠNG MẠI BÁO CÁO TỔNG KẾT ĐỀ TÀI NGHIÊN CỨU KHOA HỌC ĐỀ TÀI NGHIÊN CỨU CHÍNH SÁCH KHUYẾN KHÍCH ĐẦU TƯ TRỰC TIẾP NƯỚC NGOÀI VÀO LĨNH VỰC NĂNG LƯỢNG TÁI TẠO TẠI VIỆT NAM Sinh viên thực hiện: Hà Mai Giang K57EK1 Trần Thị Thùy Dương K57EK1 Phạm Thị Thùy Dương K57EK1 Giáo viên hướng dẫn: Tiến sĩ Nguyễn Thị Thanh Hà Nội, ngày 28 tháng 2 năm 2024 i LỜI CAM ĐOAN Nhóm nghiên cứu xin cam đoan bài nghiên cứu do nhóm thực hiện độc lập, không sao chép từ bất cứ tài liệu đã có nào. Các số liệu, thông tin được sử dụng trong bài nghiên cứu có nguồn gốc rõ ràng, được công bố theo đúng quy định. Các kết quả thu được từ bài nghiên cứu do nhóm thực hiện phân tích số liệu và các tình huống thực tế một cách khách quan và trung thực. Kết quả thu được chưa từng được công bố trong bất kỳ nghiên cứu nào khác.

Nhóm nghiên cứu ii MỤC LỤC LỜI CAM ĐOAN .ii DANH MỤC BẢNG. v DANH MỤC HÌNH. vi DANH MỤC CÁC TỪ VIẾT TẮT.vii LỜI CẢM ƠN. x CHƯƠNG 1: TỔNG QUAN VỀ VẤN ĐỀ NGHIÊN CỨU.

Tính cấp thiết của đề tài. Tổng quan các công trình nghiên cứu liên quan tới chính sách khuyến khích đầu tư trực tiếp nước ngoài vào lĩnh vực năng lượng tái tạo. Một số công trình nghiên cứu trong nước. Một số công trình nghiên cứu nước ngoài.

Những khoảng trống nghiên cứu. Mục tiêu nghiên cứu. Mục tiêu chung. Mục tiêu cụ thể.

Đối tượng và phạm vi nghiên cứu. Đối tượng nghiên cứu. Phạm vi nghiên cứu. Phương pháp nghiên cứu.

Nguồn thông tin và số liệu. Phương pháp nghiên cứu thu thập thông tin. Phương pháp điều tra thực tế. Phương pháp phân tích định tính và định lượng.

Kết cấu bài nghiên cứu. 6 iii CHƯƠNG 2: CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ CHÍNH SÁCH KHUYẾN KHÍCH ĐẦU TƯ. 8 TRỰC TIẾP NƯỚC NGOÀI VÀO LĨNH VỰC NĂNG LƯỢNG TÁI TẠO. Đầu tư trực tiếp nước ngoài (FDI).

Khái niệm FDI. Phân loại FDI. Vai trò của FDI. Lĩnh vực năng lượng tái tạo.

Các dạng năng lượng tái tạo chủ yếu. Ưu điểm và nhược điểm của năng lượng tái tạo. Chính sách khuyến khích đầu tư trực tiếp nước ngoài vào lĩnh vực năng lượng tái tạo. Nội dung chính sách.

Kinh nghiệm quốc tế về các chính sách khuyến khích đầu tư vào lĩnh vực năng lượng tái tạo. Một số bài học kinh nghiệm chung rút ra cho Việt Nam. 30 CHƯƠNG 3: THỰC TRẠNG CHÍNH SÁCH KHUYẾN KHÍCH ĐẦU TƯ TRỰC TIẾP NƯỚC NGOÀI VÀO LĨNH VỰC NĂNG LƯỢNG TÁI TẠO TẠI VIỆT NAM. FDI vào lĩnh vực năng lượng tái tạo của Việt Nam.

Lượng vốn và số dự án. Hình thức đầu tư. Địa phương đầu tư. Lĩnh vực năng lượng tái tạo tại Việt Nam.

Tổng quan về năng lượng tái tạo tại Việt Nam. Năng lượng mặt trời. Năng lượng gió. Chính sách khuyến khích đầu tư trực tiếp vào lĩnh vực năng lượng tái tạo tại Việt Nam.

Chính sách ưu đãi tài chính. Chính sách ưu đãi thuế. Chính sách giá (FIT). Chính sách ưu đãi khác.

Đánh giá của các bên liên quan về chính sách khuyến khích đầu tư vào lĩnh vực năng lượng tái tạo. Đánh giá chung các chính sách khuyến khích đầu tư phát triển năng lượng tái tạo. 69 CHƯƠNG 4: ĐỊNH HƯỚNG VÀ ĐỀ XUẤT GIẢI PHÁP HOÀN THIỆN CHÍNH SÁCH KHUYẾN KHÍCH ĐẦU TƯ TRỰC TIẾP VÀO LĨNH VỰC NĂNG LƯỢNG TÁI TẠO TẠI VIỆT NAM. Định hướng chính sách khuyến khích đầu tư trực tiếp nước ngoài vào lĩnh vực năng lượng tái tạo tại Việt Nam.

Đề xuất giải pháp hoàn thiện chính sách khuyến khích đầu tư trực tiếp nước ngoài vào lĩnh vực năng lượng tái tạo tại Việt Nam. Đề xuất kiến nghị hoàn thiện chính sách khuyến khích đầu tư trực tiếp nước ngoài vào lĩnh vực năng lượng tái tạo tại Việt Nam. 82 TÀI LIỆU THAM KHẢO. 84 v DANH MỤC BẢNG Bảng 2.

Tác động đến môi trường của các nguồn năng lượng. Sự khác nhau giữa chính sách giá FIT và biểu giá chi phí tránh được ACT. Hình thức vốn FDI vào lĩnh vực điện gió, điện mặt trời tại Việt Nam 2010 - 2023. Tổng vốn đăng ký vào lĩnh vực điện mặt trời tại Việt Nam giai đoạn 2010 - 2023.

Tổng vốn đầu tư vào lĩnh vực điện gió tại Việt Nam giai đoạn 2010 – 2023. Khảo sát cường độ bức xạ mặt trời ở Việt Nam. Tiềm năng gió tại Việt Nam ở độ cao 65m. Quy hoạch điện gió các vùng dự kiến tới năm 2030.

Chính sách tài trợ dự án ĐMT tại HDBank. Chính sách cho vay đối với dự án ĐMT áp mái tại HDBank. Chính sách ưu đãi thuế khuyến khích đầu tư vào lĩnh vực năng lượng tái tạo. Khung giá phát điện áp dụng cho các nhà máy điện mặt trời, điện gió chuyển tiếp.

Biểu giá chi phí tránh được năm 2022. Tổng hợp cơ chế khuyến khích phát triển điện tái tạo. Cơ chế khuyến khích khác cho dự án điện tái tạo nối lưới. 76 vi DANH MỤC HÌNH Hình 3.

Tổng vốn đăng ký FDI vào lĩnh vực điện gió, điện mặt trời theo khu vực tại Việt Nam giai đoạn 2010-2023 (triệu USD). Thu hút FDI vào NLTT tại Việt Nam theo khu vực. Cơ cấu phát điện năm 2022. Cơ cấu phát điện hệ thống điện Việt Nam giai đoạn 2010 - 2022.

Cơ cấu công suất nguồn điện toàn hệ thống đến cuối năm 2023. Bản đồ bức xạ mặt trời Việt Nam. Phân bố nhà máy điện mặt trời tại Việt Nam. Tiềm năng kỹ thuật điện gió trên bờ.

Tiềm năng kỹ thuật điện gió trên biển. Sản lượng điện gió lắp đặt mới (GW). Dư nợ tín dụng xanh từ năm 2017 đến nay. Qúa trình chuyển dịch năng lượng tại Việt Nam theo Quy hoạch điện VIII.

75 vii DANH MỤC CÁC TỪ VIẾT TẮT Chữ viết Tiếng Anh Tiếng Việt tắt BĐKH Climate change Biến đổi khí hậu CTCP Incorporated company Công ty cổ phần DNTD Credit balance Dư nợ tín dụng ĐMT Solar power Điện mặt trời EVN Électricité du Vietnam Tập đoàn điện lực Việt Nam FDI Foreign Direct Investment Nguồn vốn đầu tư từ nước ngoài FIT Feed in Tariff Biểu giá hỗ trợ cho năng lượng tái tạo GDP Gross Domestic Product Tổng sản phẩm quốc nội GW Giga Watt Giga Oát IEA International Energy Agency Cơ quan Năng lượng quốc tế IMF International Monetary Fund Quỹ tiền tệ Quốc tế IPA Investment Promotion Agency Cơ quan Xúc tiến đầu tư IRENA International Renewable Energy Agency Cơ quan Năng lượng Tái tạo Quốc tế KWh Kilo Watt hour Ki lô oát giờ MW Mega Watt Mega oát NH Bank Ngân hàng NHTM Commercial Bank Ngân hàng thương mại viii NLTT Recycled energy Năng lượng tái tạo NREL National Renewable Energy Laboratory Phòng thí nghiệm NLTT quốc gia Hoa Kỳ OECD Organization for Economic Cooperation Tổ chức Hợp tác và Phát triển and Development Kinh tế PTKTBV Sustainable Economic Development Phát triển kinh tế bền vững PV Photovoltaic Quang điện mặt trời REC Renewable Energy Certificate Chứng chỉ năng lượng tái tạo RFS Renewable Fuel Standard Tiêu chuẩn năng lượng tái tạo RPS Renewable Portfolio Standard Tiêu chuẩn danh mục đầu tư năng lượng tái tạo Thuế Corporate tax Thuế thu nhập doanh nghiệp TNDN TNHH Limited liability one member Trách nhiệm hữu hạn một MTV thành viên VEPG Vietnam Energy Partnership Group Nhóm Đối tác Năng lượng Việt Nam WB World Bank Ngân hàng thế giới WTO World Trade Organization Tổ chức Thương mại Thế giới x LỜI CẢM ƠN Để thực hiện và hoàn thành đề tài nghiên cứu khoa học: “Nghiên cứu chính sách khuyến khích đầu tư trực tiếp nước ngoài vào lĩnh vực năng lượng tái tạo tại Việt Nam”, chúng em đã nhận được sự hỗ trợ, giúp đỡ cũng như là quan tâm, động viên từ các thầy cô giáo và bạn bè. Nghiên cứu khoa học cũng được hoàn thành dựa trên sự tham khảo, học tập kinh nghiệm từ các kết quả nghiên cứu liên quan, các sách, báo chuyên ngành của nhiều tác giả ở các trường Đại học, các tổ chức nghiên cứu, … Bên cạnh những nỗ lực của cả nhóm, bằng sự kính trọng và biết ơn chúng em xin gửi lời cảm ơn chân thành nhất đến quý thầy cô giáo trong Khoa kinh tế và kinh doanh quốc tế, Trường đại học Thương Mại. Đặc biệt, chúng em xin gửi lời cảm ơn sâu sắc nhất đến cô Nguyễn Thị Thanh - người trực tiếp hướng dẫn nghiên cứu khoa học của nhóm đã luôn dành nhiều thời gian, công sức để hướng dẫn, động viên và định hướng cho chúng em trong suốt quá trình thực hiện nghiên cứu và hoàn thành đề tài nghiên cứu khoa học. Trong quá trình làm nghiên cứu khoa học, chúng em cảm thấy rằng mình đã học tập và trải nghiệm được nhiều điều vô cùng hữu ích.

Và chúng em tin rằng, với những gì đã học hỏi được, chúng em sẽ có thể dần tự tin hơn với bản thân và áp dụng kiến thức vào với thực tế. Tuy nhiên điều kiện về năng lực bản thân còn hạn chế, bài nghiên cứu khoa học chắc chắn không tránh khỏi những thiếu sót. Kính mong nhận được sự đóng góp ý kiến của các thầy cô giáo để bài nghiên cứu của chúng em được hoàn thiện hơn. Chúng em xin trân trọng cảm ơn! 1 CHƯƠNG 1: TỔNG QUAN VỀ VẤN ĐỀ NGHIÊN CỨU 1.

Tính cấp thiết của đề tài Trong những năm gần đây, nhu cầu sử dụng năng lượng tại Việt Nam đã tăng đáng kể để đáp ứng nhu cầu phát triển kinh tế và xã hội đặc biệt là trong bối cảnh đô thị hóa, hiện đại hóa, và hội nhập quốc tế diễn ra ngày càng sâu rộng. Theo báo cáo của Bộ Công Thương Việt Nam, tốc độ tăng trưởng sản lượng điện thương phẩm bình quân là 9,71%/năm trong giai đoạn 2010 - 2021. Lũy kế 10 tháng năm 2023, sản lượng toàn hệ thống đạt 234,13 tỷ kWh, tăng 3,9% so với cùng kỳ năm trước với cùng kỳ năm trước. Trong đó, nguồn điện chủ yếu được sản xuất từ than đá và khí đốt chiếm 46%, và các nhà máy điện thủy điện chiếm 28,5%.