Luận án Tiến sĩ: Vai trò Nhà nước về An sinh xã hội cho nông dân Việt Nam

Bé gi¸o dôc vµ ®µo t¹o Tr−êng ®¹i häc kinh tÕ quèc d©n
 PHan THÞ KIM OANH VAI TRÒ CỦA NHÀ NƯỚC VỀ AN SINH XÃ HỘI ĐỐI VỚI NÔNG DÂN Ở VIỆT NAM Chuyªn ngµnh : kinh tÕ chÝnh trÞ M· sè : 62310102 LUËN ¸N TIÕN SÜ kinh tÕ Ng−êi h−íng dÉn khoa häc: häc: 1. mai ngäc c−êng 2. t« ®øc h¹nh Hµ Néi - 2014 i LỜI CAM ĐOAN Tôi xin cam đoan đây là công trình nghiên cứu của riêng tôi. Các số liệu trong Luận án là hoàn toàn trung thực.

Những kết luận khoa học của Luận án chưa từng được ai công bố trong bất kỳ công trình nào khác. TÁC GIẢ LUẬN ÁN Phan Thị Kim Oanh ii MỤC LỤC LỜI CAM ĐOAN. i DANH MỤC CHỮ VIẾT TẮT. vi DANH MỤC SƠ ĐỒ, BẢNG, HÌNH, HỘP.

vii MỞ ĐẦU. 1 Chương 1: TỔNG QUAN VÀ PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU VAI TRÒ CỦA NHÀ NƯỚC VỀ AN SINH XÃ HỘI ĐỐI VỚI NÔNG DÂN. TỔNG QUAN NGHIÊN CỨU VAI TRÒ CỦA NHÀ NƯỚC VỀ AN SINH XÃ HỘI ĐỐI VỚI NÔNG DÂN. Tình hình nghiên cứu ở nước ngoài.

Tình hình nghiên cứu ở trong nước. PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU. Cách tiếp cận. Mô hình nghiên cứu.

Nội dung vai trò của Nhà nước về an sinh xã hội đối với nông dân. Các nhân tố đảm bảo vai trò của Nhà nước về an sinh xã hội đối với nông dân. Các tiêu chí đánh giá vai trò của Nhà nước về an sinh xã hội đối với nông dân. Phương pháp nghiên cứu.

Phương pháp định tính. Phương pháp định lượng. Phương pháp xử lý dữ liệu. 26 TIỂU KẾT CHƯƠNG 1.

27 Chương 2: VAI TRÒ CỦA NHÀ NƯỚC VỀ AN SINH XÃ HỘI ĐỐI VỚI NÔNG DÂN: NHỮNG VẤN ĐỀ LÝ LUẬN VÀ KINH NGHIỆM THỰC TIỄN. KHÁI NIỆM, ĐẶC ĐIỂM VÀ VAI TRÒ CỦA AN SINH XÃ HỘI ĐỐI VỚI NÔNG DÂN. Khái niệm và sự cần thiết của an sinh xã hội. Khái niệm về an sinh xã hội.

Sự cần thiết của an sinh xã hội. Khái niệm và đặc điểm của an sinh xã hội đối với nông dân. Khái niệm về an sinh xã hội đối với nông dân. Những đặc điểm cơ bản của an sinh xã hội đối với nông dân.

Vai trò của an sinh xã hội đối với nông dân. BẢN CHẤT, NỘI DUNG VÀ NHÂN TỐ ẢNH HƯỞNG ĐẾN VAI TRÒ CỦA NHÀ NƯỚC VỀ AN SINH XÃ HỘI ĐỐI VỚI NÔNG DÂN. Bản chất và tầm quan trọng của vai trò nhà nước về an sinh xã hội đối với nông dân. Bản chất vai trò của Nhà nước về an sinh xã hội đối với nông dân.

Tầm quan trọng của vai trò nhà nước về an sinh xã hội đối với nông dân. Nội dung vai trò của Nhà nước về an sinh xã hội đối với nông dân. Nhà nước xây dựng và hoàn thiện môi trường luật pháp và thể chế chính sách an sinh xã hội đối với nông dân. Nhà nước phối hợp thực hiện chính sách an sinh xã hội đối với nông dân với các chính sách kinh tế - xã hội khác.

Nhà nước kiểm tra, giám sát việc thực hiện các chính sách về an sinh xã hội đối với nông dân. Nhân tố ảnh hưởng đến vai trò của Nhà nước về an sinh xã hội đối với nông dân. Quan điểm của Nhà nước về an sinh xã hội đối với nông dân. Khả năng tài chính của Nhà nước và thu nhập của nông dân.

Năng lực của hệ thống quản lý an sinh xã hội đối với nông dân. Nhận thức xã hội về an sinh xã hội đối với nông dân. KINH NGHIỆM CỦA MỘT SỐ NƯỚC TRÊN THẾ GIỚI VỀ VAI TRÒ NHÀ NƯỚC VỀ AN SINH XÃ HỘI ĐỐI VỚI NÔNG DÂN VÀ BÀI HỌC CHO VIỆT NAM. Kinh nghiệm của một số nước trên thế giới về vai trò Nhà nước về an sinh xã hội đối với nông dân.

Kinh nghiệm của Cộng hòa Liên bang Đức. Kinh nghiệm của Trung Quốc. Những bài học rút ra cho Việt Nam từ nghiên cứu kinh nghiệm của các nước. 62 TIỂU KẾT CHƯƠNG 2.

63 Chương 3: THỰC TRẠNG VAI TRÒ CỦA NHÀ NƯỚC VỀ AN SINH XÃ HỘI ĐỐI VỚI NÔNG DÂN Ở VIỆT NAM HIỆN NAY. PHÂN TÍCH THỰC TRẠNG VAI TRÒ CỦA NHÀ NƯỚC VỀ AN SINH XÃ HỘI ĐỐI VỚI NÔNG DÂN Ở VIỆT NAM HIỆN NAY. Nhà nước xây dựng và hoàn thiện môi trường luật pháp, thể chế chính sách để nông dân tham gia vào an sinh xã hội. Nhà nước xây dựng và hoàn thiện môi trường luật pháp, thể chế chính sách để nông dân tham gia vào an sinh xã hội theo nguyên tắc đóng - hưởng.

Nhà nước xây dựng và hoàn thiện môi trường luật pháp, thể chế chính sách để nông dân tham gia an sinh xã hội không dựa trên nguyên tắc đóng góp. Nhà nước phối hợp thực hiện chính sách an sinh xã hội đối với nông dân với các chính sách kinh tế - xã hội khác. Nhà nước xây dựng mô hình tổ chức quản lý, kiểm tra, giám sát về an sinh xã hội nói chung, đối với nông dân nói riêng. Kết quả tham gia của nông dân vào hệ thống an sinh xã hội hiện nay.

Sự tham gia của nông dân vào an sinh xã hội theo nguyên tắc đóng - hưởng. Sự tham gia của nông dân vào an sinh xã hội không dựa trên nguyên tắc đóng góp. ĐÁNH GIÁ VAI TRÒ CỦA NHÀ NƯỚC VỀ AN SINH XÃ HỘI ĐỐI VỚI NÔNG DÂN. Thành tựu và hạn chế vai trò của Nhà nước về an sinh xã hội đối với nông dân Việt Nam hiện nay.

Những thành tựu và hạn chế trong việc xây dựng và hoàn thiện hệ thống luật pháp, chính sách an sinh xã hội đối với nông dân. Những thành tựu và hạn chế về vai trò của Nhà nước trong việc phối hợp chính sách an sinh xã hội với các chính sách kinh tế - xã hội khác. Những thành tựu và hạn chế về vai trò của Nhà nước trong việc kiểm tra, giám sát thực thi chính sách an sinh xã hội đối với nông dân. Nguyên nhân hạn chế vai trò của Nhà nước về an sinh xã hội đối với nông dân.

An sinh xã hội đối với nông dân còn là mô hình mới, nên các quan điểm, chủ trương còn chưa theo kịp với thực tiễn. Thu nhập của nông dân thấp, khó có khả năng tham gia an sinh xã hội theo nguyên tắc đóng - hưởng. Nguồn tài chính của Nhà nước và nguồn huy động từ cộng đồng để hỗ trợ an sinh xã hội không theo nguyên tắc đóng - hưởng đối với nông dân còn hạn hẹp. Năng lực tổ chức quản lý an sinh xã hội đối với nông dân còn nhiều bất cập.

Nhận thức xã hội về an sinh xã hội đối với nông dân và công tác tuyên truyền, phổ biến thông tin về an sinh xã hội đến người dân còn hạn chế. 115 TIỂU KẾT CHƯƠNG 3. 118 Chương 4: PHƯƠNG HƯỚNG VÀ GIẢI PHÁP TĂNG CƯỜNG VAI TRÒ CỦA NHÀ NƯỚC VỀ AN SINH XÃ HỘI ĐỐI VỚI NÔNG DÂN VIỆT NAM NHỮNG NĂM TỚI. BỐI CẢNH TĂNG CƯỜNG VAI TRÒ CỦA NHÀ NƯỚC VỀ AN SINH XÃ HỘI ĐỐI VỚI NÔNG DÂN VIỆT NAM NHỮNG NĂM TỚI.

Bối cảnh phát triển kinh tế - xã hội của đất nước tác động đến tăng cường vai trò của Nhà nước về an sinh xã hội đối với nông dân những năm tới. Cơ cấu ngành nghề trong khu vực nông thôn. Dân số và lao động nông thôn những năm tới. Thu nhập, tiêu dùng, tích lũy và đời sống của người dân nông thôn.

Chủ trương, chính sách của Đảng và Nhà nước về an sinh xã hội đối với nông dân. PHƯƠNG HƯỚNG TĂNG CƯỜNG VAI TRÒ CỦA NHÀ NƯỚC VỀ AN SINH XÃ HỘI ĐỐI VỚI NÔNG DÂN NHỮNG NĂM TỚI. Tăng cường thu hút sự tham gia của nông dân vào an sinh xã hội. An sinh xã hội theo nguyên tắc đóng - hưởng.

An sinh xã hội không dựa vào đóng góp đối với nông dân. Phương hướng tăng cường vai trò của Nhà nước về an sinh xã hội đối với nông dân ở nước ta những năm tới. Tiếp tục hoàn thiện hệ thống luật pháp, chế độ và chính sách về an sinh xã hội đối với nông dân. Tăng cường sự phối hợp các chính sách kinh tế - xã hội với hệ thống chính sách an sinh xã hội đối với nông dân.

Hoàn thiện công tác tổ chức quản lý, kiểm tra, giám sát thực hiện hệ thống chính sách an sinh xã hội đối với nông dân. GIẢI PHÁP NHẰM TĂNG CƯỜNG VAI TRÒ CỦA NHÀ NƯỚC VỀ AN SINH XÃ HỘI ĐỐI VỚI NÔNG DÂN VIỆT NAM NHỮNG NĂM TỚI. Đẩy mạnh sản xuất, tăng nguồn thu, nâng cao thu nhập của nông dân. Tăng cường hỗ trợ tài chính từ ngân sách nhà nước để nông dân tham gia vào hệ thống an sinh xã hội mạnh hơn.

Nghiên cứu đổi mới tổ chức quản lý an sinh xã hội theo nguyên tắc đóng - hưởng đối với nông dân. Tăng cường đào tạo đội ngũ cán bộ làm công tác an sinh xã hội. Nâng cao nhận thức cho người nông dân về lợi ích của việc tham gia các chương trình an sinh xã hội. 148 TIỂU KẾT CHƯƠNG 4.

150 DANH MỤC CÁC CÔNG TRÌNH ĐÃ CÔNG BỐ CỦA TÁC GIẢ. 152 DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO. 153 vi DANH MỤC CHỮ VIẾT TẮT Chữ viết tắt Diễn giải ASXH An sinh xã hội ASXHTN An sinh xã hội tự nguyện BHXH Bảo hiểm xã hội BHXHBB Bảo hiểm xã hội bắt buộc BHXHTN Bảo hiểm xã hội tự nguyện BHYT Bảo hiểm y tế BHYTBB Bảo hiểm y tế bắt buộc BHYTTN Bảo hiểm y tế tự nguyện BHTN Bảo hiểm tự nguyện BTXH Bảo trợ xã hội CNH, HĐH Công nghiệp hóa, hiện đại hóa CTXH Cứu trợ xã hội NCT Người cao tuổi NSNN Ngân sách nhà nước NTT Người tàn tật KCB Khám chữa bệnh TEMC Trẻ em mồ côi TCXH Trợ cấp xã hội TGXH Trợ giúp xã hội TGXHTX Trợ giúp xã hội thường xuyên TGXHĐX Trợ giúp xã hội đột xuất ƯĐXH Ưu đãi xã hội XĐGN Xóa đói giảm nghèo XHCN Xã hội chủ nghĩa vii DANH MỤC SƠ ĐỒ, BẢNG, HÌNH, HỘP BẢNG: Bảng 1.1: Khung nghiên cứu .2: Thống kê điều tra tại 3 tỉnh Thanh Hóa, Nghệ An và Hà Tĩnh .1: Mức phải chi phí và tài trợ của bảo hiểm tai nạn nông nghiệp .1: Hoạt động của các chương trình, dự án XĐGN của Việt Nam .2: Tình hình tham gia BHXH, BHYT đối với nông dân ở Việt Nam .