Luận án tiến sĩ: Quản lý nhà nước về du lịch Cần Thơ trong hội nhập quốc tế - Học viện Chính trị Quốc gia Hồ Chí Minh

HỌC VIỆN CHÍNH TRỊ QUỐC GIA HỒ CHÍ MINH NGÔ NGUYỄN HIỆP PHƯỚC QUẢN LÝ NHÀ NƯỚC VỀ DU LỊCH TRÊN ĐỊA BÀN THÀNH PHỐ CẦN THƠ TRONG HỘI NHẬP QUỐC TẾ LUẬN ÁN TIẾN SĨ CHUYÊN NGÀNH: QUẢN LÝ KINH TẾ HÀ NỘI - 2018 MỤC LỤC Trang MỞ ĐẦU 1 Chương 1: TỔNG QUAN TÌNH HÌNH NGHIÊN CỨU LIÊN QUAN ĐẾN ĐỀ TÀI 8 1. Các công trình nghiên cứu về du lịch và quản lý nhà nước về du lịch ở nước ngoài 8 1. Các công trình nghiên cứu về du lịch và quản lý nhà nước về du lịch ở trong nước 15 1. Đánh giá về chung về kết quả nghiên cứu và những vấn đề đặt ra 23 Chương 2: CƠ SỞ LÝ LUẬN VÀ THỰC TIỄN CỦA QUẢN LÝ NHÀ NƯỚC VỀ DU LỊCH TRÊN ĐIA BÀN THÀNH PHỐ TRỰC THUỘC TRUNG ƯƠNG TRONG ĐIỀU KIỆN HỘI NHẬP QUỐC TẾ 25 2.

Khái quát chung về du lịch trên địa bàn thành phố 25 2. Khái niệm, đặc điểm, nội dung và các nhân tố tác động đến quản lý nhà nước về du lịch trong hội nhập quốc tế 34 2. Kinh nghiệm quản lý nhà nước về du lịch ở một số tỉnh, thành phố và bài học rút ra 57 Chương 3: THỰC TRẠNG QUẢN LÝ NHÀ NƯỚC VỀ DU LỊCH TRÊN ĐỊA BÀN THÀNH PHỐ CẦN THƠ TRONG HỘI NHẬP QUỐC TẾ 63 3. Điều kiện, tiềm năng và thực trạng hoạt động du lịch trên địa bàn thành phố Cần Thơ 63 3.

Thực trạng quản lý nhà nước về du lịch trên địa bàn thành phố Cần Thơ 79 3. Đánh giá chung đối với quản lý nhà nước về du lịch trên địa bàn thành phố Cần Thơ 122 Chương 4: PHƯƠNG HƯỚNG VÀ GIẢI PHÁP ĐỔI MỚI QUẢN LÝ NHÀ NƯỚC VỀ DU LỊCH TRÊN ĐỊA BÀN THÀNH PHỐ CẦN THƠ TRONG HỘI NHẬP QUỐC TẾ 128 4. Bối cảnh và phương hướng đổi mới quản lý nhà nước về du lịch trên địa bàn thành phố Cần Thơ 128 4. Một số giải pháp đổi mới quản lý nhà nước về du lịch trên địa bàn thành phố Cần Thơ 133 VÀ KHUYẾN NGHỊ 146 DANH MỤC CÔNG TRÌNH ĐÃ CÔNG BỐ LIÊN QUAN ĐẾN ĐỀ TÀI LUẬN ÁN 149 DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO 150 DANH MỤC CÁC TỪ VIẾT TẮT CNTT : Công nghệ thông tin DLST : Du lịch sinh thái DNDL : Doanh nghiệp du lịch DNNVV : Doanh nghiệp nhỏ và vừa ĐBSCL : Đồng bằng sông Cửu Long HĐDL : Hoạt động du lịch HĐND : Hội đồng nhân dân HNQT : Hội nhập quốc tế KT-XH : Kinh tế - xã hội QLNN : Quản lý nhà nước TTTƯ : Trực thuộc trung ương UBND : Ủy ban nhân dân UNWTO : Tổ chức du lịch của Liên hợp quốc VH-TT-DL : Văn hóa, thể thao và du lịch XHH : Xã hội học WTTC : Hội đồng Du lịch và Lữ hành thế giới DANH MỤC CÁC BẢNG Trang Bảng 3.1: Các cơ sở lưu trú du lịch Cần Thơ giai đoạn 2010 - 2017 68 Bảng 3.2: Nguồn nhân lực ngành du lịch Cần Thơ giai đoạn 2007 - 2015 69 Bảng 3.3: Cơ sở lưu trú và kinh doanh du lịch Cần Thơ 2006 - 2017 72 Bảng 3.4: Số lượt khách theo mục đích du lịch của du khách dến Cần Thơ 75 Bảng 3.5: Lượng khách đến Cần Thơ giai đoạn 2006 - 2017 76 Bảng 3.6: Doanh thu du lịch thành phố Cần Thơ giai đoạn 2006 -2017 78 Bảng 3.7: Số lượng cơ sở lưu trú năm 2017 104 Bảng 3.8: Đánh giá một số nội dung QLNN về du lịch ở Cần Thơ 112 Bảng 3.9: Số ngày du lịch của du khách ở Cần Thơ 114 Bảng 3.10: Điểm du lịch du khách lựa chọn khi đến Cần Thơ 115 Bảng 3.11: Đánh giá về nguồn thông tin chọn du lịch đến Cần Thơ 116 Bảng 3.12: Đánh giá về hạ tầng du lịch ở Cần Thơ 117 DANH MỤC CÁC HÌNH Trang Hình 2.1: Sơ đồ hệ thống quản lý 34 Hình 2.2: Hệ thống QLNN về HĐDL ở thành phố TTTƯ 36 Hình 3.1: Cơ cấu lao động Cần Thơ 2016 64 Hình 3.2: Cơ cấu kinh tế Cần Thơ năm 2016 64 Hình 3.3: Tỷ lệ nhựa hóa các tuyến đường Cần Thơ 65 Hình 3.4: Số lượng cơ sở lưu trú trên địa bàn thành phố Cần Thơ giai đoạn 2006 - 73 2017 Hình 3.5: Doanh thu du lịch 2006 - 2017 78 Hình 3.6: Tỷ lệ khách sạn đã phân hạng năm 2017 104 Hình 3.7: Mức độ hài lòng đối với kết quả QLNN về du lịch ở Cần Thơ 110 Hình 3.8: Đánh giá mức độ khuyến khích phát triển HĐDL 111 Hình 3.9: Đánh giá các chính sách du lịch được chú trọng phát triển ở Cần Thơ 111 Hình 3.10: Đánh giá ý nghĩa của HĐDL đối với thành phố Cần Thơ 113 Hình 3.11: Mức độ phát triển HĐDL Cần Thơ 113 Hình 3.12: Đánh giá sự hài lòng của du khách về HĐDL ở Cần Thơ 113 Hình 3.13: Tỷ lệ số ngày du lịch của du khách ở Cần Thơ 114 Hình 3.14: Kiến nghị vấn đề cần cải thiện mạnh nhất ở Cần Thơ hiện nay 119 1 MỞ ĐẦU 1.

Tính cấp thiết của đề tài Du lịch đã được coi là một trong những ngành kinh tế dịch vụ phát triển nhanh nhất và lớn nhất trên thế giới hiện nay, góp phần quan trọng vào sự phát triển thịnh vượng của các quốc gia. Theo báo cáo của Hội đồng Du lịch và Lữ hành thế giới (WTTC), năm 2015, ngành du lịch và lữ hành đã tạo ra hàng triệu việc làm cho nền kinh tế thế giới, đóng góp hàng nghìn tỷ USD cho GDP toàn cầu mỗi năm. Cũng theo tổ chức này, hoạt động du lịch (HĐDL) có tác động lan tỏa đến nhiều ngành, lĩnh vực trong nền kinh tế. Trải qua các biến cố, khủng hoảng kinh tế toàn cầu, du lịch được xác định là ngành có khả năng phục hồi nhanh nhất.

Các nước phát triển hàng đầu như Mỹ coi du lịch là động lực cho tăng trưởng kinh tế, còn đối với các nước đang phát triển thì du lịch là công cụ xóa đói, giảm nghèo, đóng góp đáng kể cho nền kinh tế quốc dân. Ở Việt Nam, ngành du lịch cũng được chú trọng phát triển. Nhờ đó, du lịch đóng góp ngày càng tăng trong nền kinh tế với tốc độ tăng trưởng khá cao. Giai đoạn 2010 - 2017, du khách quốc tế đến Việt Nam tăng từ 5 triệu lượt khách lên đến trên 10 triệu lượt khách/năm; khách trong nước tăng từ 28 triệu lượt khách lên đến 73,2 triệu lượt khách/năm; doanh thu ngành du lịch từ 96 nghìn tỷ đồng lên trên 500 nghìn tỷ đồng mỗi năm [66].

Cần Thơ là thành phố trực thuộc Trung ương (TTTƯ) được thành lập vào đầu năm 2004, nằm ở vị trí trung tâm vùng đồng bằng sông Cửu Long (ĐBSCL) - vùng kinh tế quan trọng, vựa lúa của cả nước. Đây là vùng đất giàu tiềm năng phát triển du lịch, nhất là du lịch sông nước, miệt vườn, du lịch MICE, du lịch khám phá nền văn hóa dân tộc và văn minh nông nghiệp. Trong những năm qua, ngành du lịch thành phố Cần Thơ đã phát triển khá nhanh và đạt được một số thành tựu quan trọng. Các sản phẩm du lịch ngày càng đa dạng, doanh thu du lịch và lượt khách lưu trú ngày càng tăng.

Năm 2017, lượng du khách đến Cần Thơ trên 7,5 triệu lượt khách, 2 trong đó, khách có lưu trú tại thành phố trên 2 triệu lượt, tăng 4 lần so với năm 2006 và tăng 27% so với năm 2016. Năm 2007, tổng thu nhập của toàn ngành du lịch mới đạt 365 tỷ đồng thì đến năm 2017 thu nhập du lịch đạt 2. Tuy nhiên, so với tiềm năng, lợi thế so sánh vốn có thì sự phát triển du lịch thành phố Cần Thơ vẫn chưa tương xứng, số ngày lưu trú bình quân của du khách (1,5 ngày/khách) và chi tiêu của du khách còn thấp, khách quốc tế đến Cần Thơ chưa nhiều. Những hạn chế đó có phần do thiếu tầm nhìn tổng thể về phát triển du lịch nên sản phẩm du lịch còn đơn điệu, trùng lặp, kém hấp dẫn và không thể hiện được tính đặc thù.

Ngoài ra, có nguyên nhân từ yếu kém của kết cấu hạ tầng kỹ thuật du lịch, đội ngũ nhân lực du lịch, năng lực xúc tiến quảng bá du lịch và thiếu sự ổn định về tổ chức bộ máy quản lý nhà nước (QLNN) trong lĩnh vực du lịch. Việc quản lý và quy hoạch du lịch chưa hiệu quả, vấn đề liên kết phát triển du lịch chưa được chú ý, nhiều di tích lịch sử - văn hóa - cách mạng đang trong tình trạng xuống cấp chưa được tu bổ, tôn tạo lại. Trong bối cảnh hội nhập quốc tế (HNQT) hiện nay và cách mạng công nghiệp lần thứ tư, nhu cầu du lịch gia tăng, lưu lượng du khách tăng mạnh, đặc biệt là khách quốc tế, xu hướng du lịch thay đổi, hình thức và loại hình du lịch gia tăng. Bên cạnh những tích cực của HNQT đối với du lịch, thì những hiện tượng tiêu cực cũng gia tăng, ảnh hưởng đến kinh tế, văn hóa và xã hội địa phương, như hiện tượng "tour 0 đồng", mại dâm, gây môi trường ô nhiễm, tác động xấu đến văn hóa địa phương… Trong bối cảnh đó, yêu cầu đối với QLNN về du lịch tăng cao như khả năng về năng lực tổ chức quản lý, tầm nhìn quản lý, năng lực của cán bộ (ngoại ngữ, tri thức về văn hóa các nước).

Vì vậy, để du lịch thực sự trở thành ngành kinh tế mũi nhọn của thành phố Cần Thơ và phát triển bền vững thì một trong những vấn đề bức thiết hiện nay là phải hoàn thiện QLNN về du lịch. Đây là vấn đề có tính cấp thiết cả về lý luận và thực tiễn ở địa phương cũng như trong cả nước. Đó cũng là lý do của việc lựa chọn đề tài "Quản lý nhà nước về du lịch trên địa bàn thành phố Cần Thơ trong hội nhập quốc tế" làm luận án tiến sĩ kinh tế, chuyên ngành Quản lý kinh tế. Mục đích và nhiệm vụ nghiên cứu đề tài Mục đích nghiên cứu đề tài là trên cơ sở làm rõ những vấn đề lý luận và thực tiễn của QLNN về du lịch trên địa bàn thành phố để đề xuất giải pháp hoàn thiện QLNN về du lịch trên địa bàn thành phố Cần Thơ trong điều kiện đẩy mạnh HNQT.

Nhiệm vụ nghiên cứu đề tài đặt ra gồm: - Tổng quan tình hình nghiên cứu liên quan đến đề tài luận án, chỉ ra những vấn đề chưa được làm rõ, những khoảng trống nghiên cứu và xác định những nội dung luận án cần tiếp tục làm rõ.