Tăng cường quản lý nhà nước về an ninh quốc gia ở Việt Nam

nO GIÁO DUC VÀ DAO TẠO BOC VIÊN CHINI] TRI QUỐC GIA HỖ CHÍ MINH Trân Đại Quang TANG CƯỜNG QUAN LÝ NHÀ NƯỚC VỀ AN NINH QUOC GIA Ở NƯỚC TA HIỆN NAY Chuyên ngành: Tý luàn Nhe nrrác và Pháp quyền - {it Mã số:4-08 LUẬN ÁN PHO TIEN SỸ KHOA HỌC LUẬT HOC Nprrời hướng din khoa hoc PGS, PTS Tran Ngọc Đường | = THU ViEN | i Bi Ha Not, 1996 LỜI CAM ĐOAN Tôi xin cam đoan đây là công trình nghiên cứu của riêng tôi. Các số liệu, kết quả nêu trong luận án là trung thực và chưa từng được ai công bố trong bất kỳ công trình nào khác. Trần Đại Quang NHỮNG QUY ĐỊNH VIET TAT TRONG LUẬN ÁN XHCN Xã hội chủ nghĩa CNXH : Chủ nghĩa xã hội TBCN -_ Tu bản chủ nghĩa - CNTB : Chi nghia tu ban DQTB Dé quốc tư ban ANQG : An ninh quốc gia ANCT : An ninh chinh tn _ANKT `. An ninh kinh tế : _ ANTQ : An ninh Tổ quốc ANND : An ninh nhân dân CAND : Công an nhân dân CSND : Cảnh sát nhân dân TTATXH : Trật tự an toàn xã hội VPĐD : Văn phòng đại diện ANC : Xuất nhập cảnh NGO : Tổ chức phi chính phủ UBND - l Uy ban nhân dân MỤC LỤC MO DAU tr.

Quan lý nha nước và vai trò của quản lý nhà nước về an ninh quốc gia. Quản lý nhà nước và các đặc trưng cơ bản của quản lý nhà nước về an ninh quốc gia tr. Vai trò của quản lý nhà nước về an ninh quốc gia : tr. Thực trạng quản lý nhà nước về an ninh quốc gia tr.

Quản lý nhà nước về an ninh quốc g1a. Những kết quả đã đạt được. Quản lý nhà nước về an ninh quốc gia. Những thiếu sót, tồn tại và nguyên nhân.

Phương hướng và giải pháp tăng cường quản lý nhà nước về an ninh quốc gia tr. Tính tất yếu khách quan của quản lý nhà nước về an ninh q'›ốc gia | tr. Phương hướng và các giải pháp cơ bản tăng cường quản lý nhà nước về an ninh quốc gia ở nước ta hiện nay.125 KẾT LUẬN tr.163 DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO tr.168 MỞ DAU 1 - Tính cấp thiết của đề tài Bào vệ an ninh quốc gia (ANQG) là nhiệm vụ cực kỳ quan trọng và là một trong những chức năng cơ ban của Nhà nước. Cách mạng nước ta đã chuyên sang giai đoạn mới, cả nước đang thực hiện công cuộc đổi mới sâu sắc và toàn diện nhưng quản lý nhà nước về ANQG chưa được nghiên cứu bd sung hoan chinh, kip thời.

Một số cơ quan Nhà nước ở Trung ương và địa phương chưa đặt công tác bào vệ ANQG đúng với tầm quan trọng của nó trong việc thực hiện hai nhiệm vụ chiến lược xây dựng thành công CNXH và bao vệ vững chắc Tổ quốc Việt Nam XHCN. Bối cảnh - quốc tế và trong nước có nhiều thuận lợi va thời cơ mới song cũng không ít nguy cơ thách thức. Đề giữ vững định hướng phát trién đất nước theo con đường XHCN, bảo vệ độc lập dân tộc, chủ quyền quốc gia, một trong những yêu cầu cấp thiết hiện nay là phải tăng cường quản lý nhà nước về ANQG, góp phần dau tranh làm thất bai âm mưu, hoạt động "diễn biến hòa bình" xâm phạm ANQG của ae thế lực thù địch. Bào vệ an ninh quốc gia là một bộ phận của cuộc đấu tranh giai cấp, quyết định sự tÈn vong của một chế độ.

Nó là lĩnh vực chính trị, xã hội rộng lớn, gắn bó, đan xen với các lĩnh vực khác và liên quan đến lợi ích, uy tín, vai trò của Nhà nước trong quan *hé quốc tế. Đề thực hiện nhiệm vụ này phải phát huy sức mạnh tông hợp của mỗi ngành, mỗi lực lượng, của cà hệ thống chính trị. Tuy nhiên, hiện nay quan lý nhà nước về lĩnh vực này chưa có kế ' hoạch tổng thể mang tính chiến lược. Đường lối chính sách của Dang về công tác bào vệ an ninh quốc gia chưa được thê chế hóa _ kịp thời bằng pháp luật.

Hệ thống pháp luật hiện hành về quản lý =2 = nhà nước trong linh vực ANQG còn thiểu. Sư phối kết hợp giữa các ngành, các cấp trong quan lý nhà nước về ANQG chưa chặt chẽ và đồng bộ; các cơ quan tham mưu giúp Nhà nước và Chính phủ tổ chức và chỉ đạo công tác quan lý nhà nước về ANQG chưa được xây dựng đủ mạnh dé đáp ưng yêu cầu quan lý nhà nước về ANQG trong tinh hình mới. Chính trong điều kiện nói trên, việc nghiên cưu đề tài “Tang cường quần lý nhà nước về ANQG ở nước ta hiện nay" là đòi hòi cấp bách, có ý nghĩa lý luận và thực tiễn thiết thực trong việc nâng cao hiệu lực quan lý nhà nước về ANQG ở nước ta hiện nay. 2 - Tỉnh hình nghiên cứu đề tài Ở nhiều quốc gia, khoa hoc quan lý nói chung va quan ly nhà nước nói riêng, đặc biệt là quàn lý nhà nước về ANQG được nhiều công trình nghiên cưu cà về phương diện lý luận lẫn thực tiến.

Song ở nước ta khoa học quan lý nhà nước nhất là quan lý nhà nước về ANQG những năm gần đây mới được quan tâm nghiên cứu. Đến nay mới su một số đề tài khoa học, một số giáo trình đề cập đến lĩnh vực này, như đề tài "Cơ chế lãnh đạo, quản lý nhà nước, chỉ đạo, chỉ huy của Bộ Tổng tư lệnh trong chiến lược quốc phòng - an ninh" (Mã số KX-X09 - 14); "Một số vấn đề lý luận và phương pháp luận của quản lý nhà nước về ản ninh" của Trường Đại học ANND; một số bài viết của các nhà khoa học, cán bộ quản lý ›đăng trên các tạp chí Quan lý Nhà nước, Công an Nhân dân, Nhà nước và Pháp luật,. Tuy nhiên, các công trình đó mới đề cập đến các khía cạnh riêng lè của ANQG, chưa có một đề tài nào nghiên cứu một cách cơ bàn, có hệ thống về vấn đề này, nhất là ở góc độ lý luận Nhà nước và Pháp quyền. = 03 = Trước yêu cầu của sư nghiệp đôi mới, nhằm thuc hiện mục tiều công nghiệp hóa.

hiện đại hóa đất nước, xây dưng Nhà nước ›háp quyền XHCN, có thé nói đây là đề tài đầu tiên nghiên cứu quan lý nhà nước về ANQG một cách toàn diện và có hệ thống. t⁄ : 3 - Mục dich va nhiệm vụ của luận án Trên cơ sở lý luận Nhà nước và Pháp quyền, Luận án nghiên cứu làm rõ, góp phần xây dựng lý luận của quan lý nhà nước về ANQG; cung cấp những luận cư khoa hoc đề ra các giài pháp nâng cao hiệu lực quan lý nhà nước về ANQG ở nước ta hiện nay. Đề đạt được mục dích trên đây, Luận án có nhiệm vụ: - Làm rõ khái niệm ANQG, bảo vệ ANQG và quàn lý nhà nước về ANQG; những đặc trưng cơ bàn và vai trò quàn lý nhà nước về ANQG trong điều kiện hiện nay và trong mối quan hệ với việc cài cách nền hành chính quốc gia. - Đánh giá đúng thực trạng quan lý nhà nước về ANQG, những kết quà đạt được, tồn tại và nguyên nhân.

- Làm rõ tính tất yếu khách quan của việc tăng cường quan lý nhà nước về ANQG, dự báo các xu hướng phát trién của quan lý nhà nước về ANQG; kiến nghị phương hướng và giải pháp có tính khả thi góp phần nâng cao hiệu lực quan lý nhà nước về ANQG. 4 - Pham vi nghiên cứu của đề tài Quàn lý nhà.nước về ANQG có nội dung phong phú, liên quan đến chức năng, nhiệm vụ của cà bộ máy nhà nước nói chung và bộ máy hành pháp nói riêng, cà bộ máy nhà nước ở Trung ương lẫn địa phương. Đề tài chi nghiên cứu quan lý nhà nước trên lĩnh vực ANQG hiểu theo nghĩa hep của thuật ngữ quan lý nhà = 04 = nước. tức là chi nghiên cứu quan lý nhà nước của hệ thống cơ quan hành pháp, đặc biệt nhấn mạnh đến vai trò trách nhiệm của Bộ Nội vụ là cơ quan thuộc Chính phụch trách nhiệm thống nhất quan lý nhà nước về ANQG trong phạm vi ca nước.

5 - Cơ sở lý luận và phương pháp nghiên cứu của đề tài - Dé tài được nghiên cưu dựa trên cơ sở nền tàng của phương pháp luận Mác-Lênin, đặc biệt là phép duy vật biện chứng. - Kết hợp sử dụng một số phương pháp có tính đặc thù của khoa học pháp lý (xã hội học pháp luật, tâm lý học pháp luật.) và sử dụng tổng hợp các phương pháp phân tích, thống kê, so sánh; phương pháp tổng kết kinh nghiệm thực tiễn phong phú của đất nước trên lĩnh vực bào vệ ANQG. c⁄ 6 - Những đóng góp mới về khoa học của luận án. - Trên cơ sở vận dụng những quan điềm của chủ nghĩa Mác- Lê nin về Nhà nướè Pháp quyền kiều mới và quan điềm của Đảng Cộng san Việt Nam về xây dựng Nhà nước Pháp quyền Việt Nam XHCN của nhân dân, do nhân dân, vi nhân dân; Luận án đã đưa ra những luận điềm khoa học góp phần bo sung ly luận về khoa hoc quan lý nhà nước nói chung và quản lý nhà nước về-ANQG nói riêng.

Những luận điềm này có ý nghĩa chi đạo hoạt động thực tiễn quản lý nhà nước về ANQG. - Từ việc tiếp cận và phân tích những vấn đề lý luận chung về quan lý nhà nước, luân›án đã làm rõ nội hàm của khái niệm ANQG bao gồm: an ninh chính trị, an ninh kinh tế, an ninh văn hóa- tư tưởng và an ninh xã hội, trong đó an ninh chính trị là cốt lõi xuyên suốt, an ninh kinh tế là nền tang. Với quan niệm đó về ANQG, lần đầu tiên luận án da làm rõ khái niệm "Bào vệ ANQG" và "Quản lý nhà nước về ANQG" trong điều kiện đổi mới. Luận Ä = OS = án chi ra những đặc trưng cơ bản của tổ chức và hoạt động quan lý nhà nước về ANQG, làm ro về khách thé, chủ thé , nội dung, phương thức quan lý nhà nước về ANQG.

- Luận án phân tích làm rõ vai trò tầm quan trọng của quản lý nhà nước về ANQG trong giai đoạn cách mạng hiện nay. Những kết luận này có ý nghĩa chỉ đạo hoạt động thực tiễn trong phòng chống âm mưu và hoạt động phá hoại của các thế lực thù địch, góp phần xây dựng và bảo vệ Tổ quốc Việt Nam XHCN trong điều kiện mới.