Yếu tố tác động ý định đầu tư điện mặt trời mái nhà tại các đô thị lớn Việt Nam - Luận án TS

i LỜI CAM ĐOAN Tôi xin cam đoan luận án tiến sĩ là kết quả nghiên cứu khoa học của nghiên cứu sinh, các kết quả nghiên cứu được trình bày trong luận án là trung thực, khách quan và chưa từng được bảo vệ ở bất kỳ học vị nào. Tôi xin cam đoan rằng mọi sự giúp đỡ cho việc thực hiện luận án đã được cám ơn, các thông tin trích dẫn trong luận án này đều được chỉ rõ nguồn gốc. Hà Nội, ngày tháng 05 năm 2022 Tác giả luận án Thân Thị Thuỳ Dương ii LỜI CẢM ƠN Với tình cảm chân thành và lòng biết ơn sâu sắc, tôi xin trân trọng gửi lời cảm ơn tới Ban Lãnh đạo Đại học Điện lực cùng các thầy cô giáo tham gia giảng dạy đã cung cấp những kiến thức cơ bản, chuyên môn sâu và đã giúp đỡ tôi trong quá trình học tập nghiên cứu. Đặc biệt tôi xin bày tỏ lòng biết ơn sâu sắc đến PGS.

TS Bùi Quang Tuấn và TS. Dương Trung Kiên – những người hướng dẫn khoa học đã tận tâm giúp đỡ và chỉ dẫn cho tôi những kiến thức cũng như phương pháp luận trong suốt thời gian hướng dẫn nghiên cứu, hoàn thành luận án. Tôi xin chân thành cảm ơn các Sở, Ban, Ngành có liên quan đã cung cấp tài liệu, các bạn đồng nghiệp, những người thân, bạn bè đã động viên, giúp đỡ, tạo điều kiện thuận lợi cho tôi trong quá trình học tập, nghiên cứu và hoàn thành luận án này. Tôi xin chân thành cảm ơn! Hà Nội, ngày tháng 05 năm 2022 Tác giả luận án Thân Thị Thuỳ Dương iii MỤC LỤC DANH MỤC BẢNG BIỂU.

VII DANH MỤC HÌNH VẼ, ĐỒ THỊ. IX DANH MỤC TỪ VIẾT TẮT. Tính cấp thiết của nghiên cứu. Câu hỏi nghiên cứu.

Mục tiêu và nhiệm vụ nghiên cứu. Đối tượng và phạm vi nghiên cứu. Phương pháp nghiên cứu. Đóng góp mới của luận án.

Kết cấu của luận án. 9 CHƯƠNG 1: TỔNG QUAN NGHIÊN CỨU VỀ CÁC YẾU TỐ TÁC ĐỘNG ĐẾN Ý ĐỊNH ĐẦU TƯ ĐIỆN MẶT TRỜI MÁI NHÀ. Những công trình nghiên cứu về phát triển năng lượng tái tạo. Những công trình nghiên cứu về phát triển điện mặt trời.

Những công trình nghiên cứu về các yếu tố tác động tới ý định đầu tư điện mặt trời mái nhà. Nội dung kế thừa và khoảng trống nghiên cứu. Những nội dung kế thừa. Các khoảng trống nghiên cứu.

34 Tiểu kết chương 1. 36 CHƯƠNG 2: CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ CÁC YẾU TỐ TÁC ĐỘNG TỚI Ý ĐỊNH ĐẦU TƯ ĐIỆN MẶT TRỜI MÁI NHÀ. Các khái niệm cơ bản. Năng lượng tái tạo.

Khái niệm điện mặt trời mái nhà. Đặc điểm, vai trò của điện mặt trời mái nhà. Khái niệm ý định đầu tư trong lĩnh vực điện mặt trời mái nhà. Các lý thuyết nền tảng.

Lý thuyết hành động hợp lý (Theory of reasoned action – TRA). Lý thuyết hành vi có kế hoạch (Theory of Planned Behaviour – TPB). Mô hình chấp nhận công nghệ (Technology Acceptance Model TAM). Xác định yếu tố tác động tới ý định đầu tư của hộ gia đình trong lĩnh vực điện mặt trời mái nhà.

Tính rủi ro. Quan điểm về bảo vệ môi trường. Xu hướng tiêu dùng xã hội. Nhóm tham khảo.

Chính sách của chính phủ. Nhu cầu và động cơ sử dụng. Đặc tính của hàng hoá. Tính kinh tế.

58 Tiểu kết chương 2. 59 CHƯƠNG 3: THIẾT KẾ NGHIÊN CỨU. Mô hình nghiên cứu. Giả thuyết nghiên cứu.

Đề xuất mô hình nghiên cứu. Quy trình thực hiện nghiên cứu. Giai đoạn xác định mô hình nghiên cứu. Giai đoạn khảo sát và phân tích định lượng.

64 Tiểu kết chương 3. 77 CHƯƠNG 4: PHÂN TÍCH CÁC YẾU TỐ TÁC ĐỘNG TỚI Ý ĐỊNH ĐẦU TƯ ĐIỆN MẶT TRỜI MÁI NHÀ CỦA HỘ GIA ĐÌNH Ở CÁC ĐÔ THỊ LỚN. 79 TẠI VIỆT NAM. Thực trạng phát triển điện mặt trời mái nhà ở Việt Nam.

Quy mô phát triển điện mặt trời mái nhà ở Việt Nam. Thực trạng lắp đặt hệ thống điện mặt trời mái nhà ở Hà Nội và thành phố Hồ Chí Minh. Chính sách phát triển ĐMTMN ở Việt Nam. Những rào cản phát triển điện mặt trời mái nhà ở Việt Nam.

Đánh giá ý định đầu tư trong lĩnh vực ĐMTMN của HGĐ ở Việt Nam. Thống kê mô tả về các yếu tố tác động tới ý định đầu tư trong lĩnh vực điện mặt trời mái nhà ở Việt Nam. Đánh giá thang đo. Phân tích nhân tố khám phá EFA.

Phân tích nhân tố khám phá các biến độc lập ảnh hưởng tới ý định đầu tư trong lĩnh vực điện mặt trời mái nhà. Phân tích nhân tố khám phá EFA cho yếu tố phụ thuộc. Phân tích nhân tố khẳng định (CFA). Kiểm tra sự phù hợp của mô hình.

Kiểm tra giá trị hội tụ. Kiểm tra tính đơn nguyên. Kiểm tra giá trị phân biệt. Độ tin cậy tổng hợp và phương sai trích.

Kết quả mô hình cấu trúc tuyến tính (SEM). Sự khác biệt về ý định đầu tư trong lĩnh vực điện mặt trời mái nhà giữa các nhóm nhân khẩu học. Sự khác biệt giữa các nhóm giới tính. Sự khác biệt giữa các nhóm độ tuổi.

Sự khác biệt giữa các nhóm trình độ học vấn. Sự khác biệt giữa các nhóm thu nhập. Sự khác biệt giữa các nhóm nghề nghiệp. Những vấn đề làm giảm ý định đầu tư điện mặt trời mái nhà của các hộ gia đình ở các đô thị lớn tại Việt Nam.

111 Tiểu kết chương 4. 113 CHƯƠNG 5: GIẢI PHÁP THÚC ĐẨY ĐẦU TƯ ĐIỆN MẶT TRỜI MÁI NHÀ Ở VIỆT NAM. Tiềm năng phát triển năng lượng tái tạo ở Việt Nam. Điều kiện thuận lợi cho phát triển năng lượng tái tạo ở Việt Nam.

Xu hướng phát triển năng lượng tái tạo ở Việt Nam. Một số giải pháp đối với các yếu tố tác động đến ý định đầu tư để thúc đẩy phát triển điện mặt trời mái nhà tại Việt Nam. Thúc đẩy nhu cầu đầu tư của các hộ gia đình. Nâng cao tính kinh tế của hệ thống ĐMTMN.

Nâng cao chất lượng và cải thiện sự thuận tiện, hữu ích của các hệ thống ĐMTMN. Tăng cường thông tin tham khảo cho các nhà đầu tư. Tuyên truyền, lợi ích bảo vệ môi trường khi sử dụng điện mặt trời mái nhà cho các hộ gia đình. Hoàn thiện, đồng bộ chính sách phát triển điện mặt trời mái nhà.

Khuyến nghị đối với HGĐ. 139 Tiểu kết chương 5. 140 KẾT LUẬN VÀ HƯỚNG PHÁT TRIỂN ĐỀ TÀI. 142 Một số hạn chế của đề tài.

144 Hướng nghiên cứu tiếp theo của đề tài. 145 TÀI LIỆU THAM KHẢO. 162 vii DANH MỤC BẢNG BIỂU Bảng 2.1: Bảng tổng hợp, điều chỉnh các yếu tố tác động tới ý định đầu tư trong lĩnh vực điện mặt trời mái nhà .1: Thang đo nhân khẩu học.2: Bảng thang đo và các thành phần của mô hình .3: Thống kê đối tượng mẫu. Công suất điện mặt trời mái nhà đấu nối lưới điện tại.

83 Thành phố Hồ Chí Minh giai đoạn 2013 – 2021 .2: Độ tin cậy của các thang đo .3: Hệ số KMO của biến độc lập trong mô hình .4: Hệ số KMO của biến phụ thuộc trong mô hình.5: Phương sai trích của biến phụ thuộc trong mô hình .6: Kết quả EFA của biến phụ thuộc trong mô hình .6: Kiểm định giá trị phân biệt của các nhân tố. Độ tin cậy tổng hợp và phương sai trích .8: Bảng trọng số hồi quy (chưa chuẩn hoá) trong mô hình SEM .9: Bảng trọng số hồi quy chuẩn hoá trong mô hình SEM .10: Bảng bình phương tương quan trong mô hình SEM .11: Kiểm tra tính đồng nhất của phương sai theo giới tính .12: Kiểm định ANOVA về ý định đầu tư giữa các nhóm giới tính .13: Sự khác biệt về ý định đầu tư giữa các nhóm giới tính .14: Kiểm tra tính đồng nhất của phương sai theo độ tuổi .15: Kiểm định ANOVA về ý định đầu tư giữa các nhóm độ tuổi .16: Mô tả về ý định đầu tư giữa các nhóm độ tuổi .17: So sánh về ý định đầu tư giữa các nhóm độ tuổi .18: Kiểm tra tính đồng nhất của phương sai theo trình độ học vấn.19: Kiểm tra tính đồng nhất của phương sai theo thu nhập .20: Kiểm định ANOVA về ý định đầu tư giữa các nhóm thu nhập .21: So sánh về ý định đầu tư giữa các nhóm thu nhập .22: Mức độ khác biệt về ý định đầu tư giữa các nhóm thu nhập .23: Kiểm tra tính đồng nhất của phương sai theo nhóm nghề nghiệp. Sản lượng điện từ các nguồn năng lượng tại Việt Nam. 117 ix DANH MỤC HÌNH VẼ, ĐỒ THỊ Hình 1.

Mô hình nghiên cứu của Anke Jacksohn và cộng sự. Mô hình nghiên cứu của Rohan Best và cộng sự. Mô hình các yếu tố tác động tới ý định áp dụng công nghệ. 24 điện mặt trời mái nhà của S.4 Mô hình nghiên cứu của Stefan Poier.

Mô hình nghiên cứu của Dawit Diriba Guta. Mô hình nghiên cứu của Phạm Hồng Mạnh và Dương Văn Sơn. Mô hình nghiên cứu của Aksornchan Chaianong, Chanathip Pharino 29 Hình 2. Quy trình quyết định mua của người tiêu dùng.

Mô hình các yếu tố tác động tới ý định đầu tư điện mặt trời mái nhà .2: Quy trình nghiên cứu của luận án .3: Kết quả khảo sát theo cơ cấu giới tính .4: Kết quả khảo sát theo độ tuổi.5: Kết quả khảo sát theo trình độ học vấn .6: Kết quả khảo sát theo thu nhập .7: Kết quả khảo sát theo nghề nghiệp. Các quốc gia có công suất lắp đặt điện mặt trời cao nhất thế giới. Tăng trưởng lắp đặt ĐMTMN ở Việt Nam năm 2020. Đánh giá ý kiến “Tôi phải cân nhắc nhiều trong việc ra ý định đầu tư điện mặt trời mái nhà”.

Đánh giá ý kiến “Tôi muốn đầu tư điện mặt trời mái nhà”. Đánh giá ý kiến “Tôi khuyến khích mọi người đầu tư ĐMTMN”. Giá trị trung bình thống kê mô tả của từng biến độc lập và. 92 biến phụ thuộc của mô hình nghiên cứu .7: Phân tích nhân tố khẳng định của mô hình .8: Cấu trúc tuyến tính (SEM) của mô hình .1: Tiềm năng NLTT ở Việt Nam .2: Cơ cấu các nguồn năng lượng trong sản xuất điện ở Việt Nam .3: Dự thảo quy hoạch điện VIII giai đoạn 2025 - 2045.

118 x DANH MỤC TỪ VIẾT TẮT STT Từ viết tắt Diễn giải tiếng Anh Diễn giải tiếng Việt 1.