Ảnh hưởng của Công nghiệp hỗ trợ đến thu hút FDI vào Việt Nam: Nghiên cứu tại Vĩnh Phúc

BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO TRƯỜNG ĐẠI HỌC KINH TẾ QUỐC DÂN -------- -------- ĐỖ THỊ THU THUỶ ẢNH HƯỞNG CỦA CÔNG NGHIỆP HỖ TRỢ ĐẾN THU HÚT ĐẦU TƯ TRỰC TIẾP NƯỚC NGOÀI VÀO VIỆT NAM - NGHIÊN CỨU TRƯỜNG HỢP TỈNH VĨNH PHÚC CHUYÊN NGÀNH: Tài chính - Ngân hàng Mã số LUẬN ÁN TIẾN SĨ KINH TẾ Người hướng dẫn khoa học: PGS. ĐẶNG NGỌC ĐỨC Hà Nội - 2017 LỜI CAM ĐOAN Tôi đã đọc và hiểu về các hành vi vi phạm sự trung thực trong học thuật. Tôi cam kết bằng danh dự cá nhân rằng nghiên cứu này là tôi tự thực hiện và không vi phạm yêu cầu về sự trung thực trong học thuật. Hà Nội, ngày tháng năm 2017 Xác nhận của Giáo viên hướng dẫn Tác giả luận án PGS.

Đặng Ngọc Đức Đỗ Thị Thu Thủy MỤC LỤC LỜI CAM ĐOAN MỤC LỤC DANH MỤC TỪ VIẾT TẮT DANH MỤC BẢNG DANH MỤC HÌNH MỞ ĐẦU. Lý do lựa chọn đề tài. Mục tiêu nghiên cứu. Phạm vi nghiên cứu.

Phương pháp nghiên cứu. Ý nghĩa khoa học và thực tiễn của luận án. Kết cấu của luận án. 6 CHƯƠNG 1: TỔNG QUAN CÁC CÔNG TRÌNH NGHIÊN CỨU.

Tổng quan các nghiên cứu nước ngoài. Tổng quan các nghiên cứu trong nước. Khoảng trống nghiên cứu. 16 KẾT LUẬN CHƯƠNG 1.

18 CHƯƠNG 2: CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ ẢNH HƯỞNG CỦA CÔNG NGHIỆP HỖ TRỢ ĐẾN THU HÚT ĐẦU TƯ TRỰC TIẾP NƯỚC NGOÀI. Khái quát về công nghiệp hỗ trợ. Khái niệm công nghiệp hỗ trợ. Sự hình thành và các giai đoạn phát triển của công nghiệp hỗ trợ.

Đặc điểm của công nghiệp hỗ trợ. Các chỉ tiêu đánh giá sự phát triển công nghiệp hỗ trợ. Cơ sở lý luận về đầu tư trực tiếp nước ngoài. Ảnh hưởng của công nghiệp hỗ trợ đến thu hút đầu tư trực tiếp nước ngoài 40 2.

Cơ sở lý thuyết về ảnh hưởng của công nghiệp hỗ trợ đến thu hút đầu tư trực tiếp nước ngoài. Ảnh hưởng của công nghiệp hỗ trợ đến thu hút đầu tư trực tiếp nước ngoài. Kinh nghiệm quốc tế trong phát triển công nghiệp hỗ trợ và thu hút đầu tư trực tiếp nước ngoài .Kinh nghiệm phát triển công nghiệp hỗ trợ và thu hút FDI của Thái Lan. Kinh nghiệm phát triển công nghiệp hỗ trợ và thu hút FDI của Malaysia.

Kinh nghiệm phát triển công nghiệp hỗ trợ và thu hút FDI của Trung Quốc. Bài học kinh nghiệm cho phát triển công nghiệp hỗ trợ và thu hút FDI vào Việt Nam. 60 KẾT LUẬN CHƯƠNG 2. 63 CHƯƠNG 3: THỰC TRẠNG ẢNH HƯỞNG CỦA CÔNG NGHIỆP HỖ TRỢ ĐẾN THU HÚT ĐẦU TƯ TRỰC TIẾP NƯỚC NGOÀI VÀO VIỆT NAM.

Cơ sở pháp lý về phát triển công nghiệp hỗ trợ tại Việt Nam. Thực trạng phát triển công nghiệp hỗ trợ tại Việt Nam. Lĩnh vực sản xuất linh kiện, phụ tùng. Lĩnh vực công nghiệp hỗ trợ ngành dệt may - da giày.

Công nghiệp hỗ trợ cho các ngành công nghiệp công nghệ cao. Đánh giá chung về thực trạng phát triển ngành công nghiệp hỗ trợ Việt Nam. Tình hình thu hút vốn đầu tư trực tiếp nước ngoài vào Việt Nam. Quy mô vốn đầu tư trực tiếp nước ngoài.

Cơ cấu vốn đầu tư trực tiếp nước ngoài. Ảnh hưởng của công nghiệp hỗ trợ đến thu hút đầu tư trực tiếp nước ngoài vào Việt Nam. Công nghiệp hỗ trợ ảnh hưởng đến quy mô FDI. Công nghiệp hỗ trợ ảnh hưởng đến chất lượng FDI.

Công nghiệp hỗ trợ ảnh hưởng đến cơ cấu FDI. 104 KẾT LUẬN CHƯƠNG 3. 108 CHƯƠNG 4: NGHIÊN CỨU THỰC NGHIỆM TẠI TỈNH VĨNH PHÚC. Hệ thống số liệu và phương pháp thu thập.

Phân tích kết quả dựa trên điều tra doanh nghiệp FDI. Đánh giá của các doanh nghiệp FDI sản xuất về nguồn nguyên liệu, linh kiện, phụ tùng được cung cấp bởi nhà cung cấp nội địa và nhập khẩu. Phân tích các yếu tố tác động đến mức độ hài lòng của doanh nghiệp FDI. Phân tích kết quả dựa trên điều tra doanh nghiệp công nghiệp hỗ trợ.

Đánh giá thực trạng hai nhóm doanh nghiệp hỗ trợ FDI và DDI. Đánh giá tác động của các yếu tố nội tại của DNHT đến khả năng trở thành nhà cung cấp của DNFDI sản xuất. Kết luận chung về kết quả nghiên cứu. 136 KẾT LUẬN CHƯƠNG 4.

139 CHƯƠNG 5: GIẢI PHÁP PHÁT TRIỂN CÔNG NGHIỆP HỖ TRỢ GÓP PHẦN THU HÚT ĐẦU TƯ TRỰC TIẾP NƯỚC NGOÀI VÀO VIỆT NAM. Bối cảnh trong nước và thế giới ảnh hưởng đến phát triển công nghiệp hỗ trợ và thu hút đầu tư trực tiếp nước ngoài. Bối cảnh trong nước. Bối cảnh thế giới.

Quan điểm phát triển công nghiệp hỗ trợ và thu hút đầu tư trực tiếp nước ngoài vào Việt Nam. Một số giải pháp phát triển công nghiệp hỗ trợ góp phần thu hút FDI vào Việt Nam. Hoàn thiện cơ chế chính sách phát triển công nghiệp hỗ trợ. Hỗ trợ về vốn cho phát triển công nghiệp hỗ trợ.

Hỗ trợ phát triển công nghệ cho các doanh nghiệp công nghiệp hỗ trợ. Phát triển nguồn nhân lực cho ngành công nghiệp hỗ trợ. Nâng cao năng lực cạnh tranh của các doanh nghiệp hỗ trợ nội địa. Xây dựng mô hình phát triển công nghiệp hỗ trợ.

Tập trung phát triển ngành công nghiệp hỗ trợ mũi nhọn. Phát triển các doanh nghiệp trung tâm tạo động cơ thúc đẩy ngành công nghiệp hỗ trợ. Phát triển hệ thống doanh nghiệp nhỏ và vừa. Thúc đẩy liên kết giữa các doanh nghiệp hỗ trợ và doanh nghiệp FDI.

160 KẾT LUẬN CHƯƠNG 5. 165 CÁC CÔNG TRÌNH KHOA HỌC ĐÃ CÔNG BỐ. 166 TÀI LIỆU THAM KHẢO. 167 DANH MỤC TỪ VIẾT TẮT Viết tắt Diễn giải CNCNC Công nghiệp công nghệ cao CNHT Công nghiệp hỗ trợ CSDL Cơ sở dữ liệu DDI Đầu tư trực tiếp trong nước DNFDI Doanh nghiệp có vốn đầu tư trực tiếp nước ngoài DNHT Doanh nghiệp công nghiệp hỗ trợ DNNVV Doanh nghiệp vừa và nhỏ FDI Đầu tư trực tiếp nước ngoài FTA Hiệp định thương mại tự do GTSXCN Gía trị sản xuất công nghiệp JETRO Tổ chức xúc tiến mậu dịch Nhật Bản JICA Cơ quan hợp tác quốc tế Nhật Bản KHCN Khoa học công nghệ MNC Tập đoàn đa quốc gia ODA Viện trợ phát triển chính thức OECD Tổ chức hợp tác và phát triển kinh tế SIDEC Trung tâm phát triển doanh nghiệp công nghiệp hỗ trợ SIDEC Trung tâm phát triển doanh nghiệp công nghiệp hỗ trợ UNCTAD Hội nghị liên hiệp quốc về thương mại và phát triển WTO Tổ chức thương mại thế giới DANH MỤC BẢNG Bảng 3.1: Năng lực cung ứng của lĩnh vực sản xuất linh kiện, phụ tùng.2: GTSXCN sản phẩm công nghiệp hỗ trợ ngành dệt may .3: Số lượng DNHT ngành dệt may.4: Bức tranh công nghiệp hỗ trợ Việt Nam.5: Đầu tư trực tiếp nước ngoài theo hình thức .6: Danh sách 10 quốc gia và vùng lãnh thổ đầu tư FDI lớn nhất vào Việt Nam .7: So sánh cơ cấu FDI theo ngành qua các năm .8: FDI tại Việt Nam theo ngành .9: Cơ cấu FDI theo các vùng kinh tế trọng điểm .10: 10 địa phương đứng đầu về thu hút FDI qua các năm .11: Kết quả đánh giá doanh nghiệp hỗ trợ .12: Vốn đầu tư và dự án đầu tư của 10 Tỉnh có FDI thấp nhất .1: Thống kê tần suất đánh giá của các DNFDI về chất lượng nguồn nguyên liệu, linh kiện, phụ tùng được cung cấp bởi hai nguồn: (1) là nguồn cung cấp nội địa và (2) là nguồn cung cấp nhập khẩu .2: Thống kê tần suất đánh giá của các DNFDI về giá cả nguồn nguyên liệu, linh kiện, phụ tùng được cung cấp bởi hai nguồn:(1) là nguồn cung cấp nội địa và (2) là nguồn cung cấp nhập khẩu .3: Thống kê tần suất đánh giá của các DNFDI về Thời gian giao hàng đối với nguồn nguyên liệu, linh kiện, phụ tùng được cung cấp bởi hai nguồn: (1) là nguồn cung cấp nội địa và (2) là nguồn cung cấp nhập khẩu .4: Thống kê tần suất đánh giá của các DNFDI về Môi trường sản xuất đối với nguồn nguyên liệu, linh kiện, phụ tùng được cung cấp bởi hai nguồn: (1) là nguồn cung cấp nội địa và (2) là nguồn cung cấp nhập khẩu .5: Thống kê tần suất đánh giá của các DNFDI về Tài chính của nhà cung cấp nội địa và nhà cung cấp nhập khẩu .6: Thống kê tần suất đánh giá của các DNFDI về công nghệ sản xuất của nhà cung cấp nội địa và nhà cung cấp nhập khẩu .7 : Thống kê tần suất đánh giá của các DNFDI về Năng lực, trách nhiệm và hợp tác lâu dài của (1) nhà cung cấp nội địa và (2) nhà cung cấp nhập khẩu .8: Thống kê tần suất đánh giá của các DNFDI về nguồn lao động của (1) nhà cung cấp nội địa và (2) nhà cung cấp nhập khẩu .9: Bảng tổng hợp các biến và thang đo sau Phân tích Cronbach’s Alpha.

Kết quả phân tích nhân tố khám phá. Thống kê tần suất về Loại hình sản xuất của các DNHT giữa 2 nhóm (1) FDI và (2) là DDI. Thống kê tần suất về thiết bị sử dụng trong sản xuất của các DNHT giữa 2 nhóm (1) FDI và (2) là DDI. Thống kê tần suất về loại công nghệ sử dụng giữa 2 nhóm.

Thống kê tần suất về các phương pháp quản lý sản xuất hiện đại mà các DNHT đang sử dụng .15: Thống kê tần suất về các kênh tiếp thị mà DNHT sử dụng để tiếp cận với khách hàng. Thống kê tần suất về những khó khăn mà DNHT gặp phải hiện nay. Thống kê tần suất về những mong muốn hỗ trợ từ chính quyền địa phương đối với DNHT. Thống kê tần suất về chất lượng nguồn lao động tại các DNHT.

Mô tả các biến đưa vào mô hình. Kết quả ước lượng mô hình Logit .1: Sản xuất modun và sản xuất tích hợp. 154 DANH MỤC HÌNH Hình 2.1: Phạm vi các ngành CNHT theo MITI .2: CNHT theo quan điểm của Nhật Bản .3: Phạm vi của CNHT phụ thuộc vào các ngành công nghiệp hạ nguồn .4: CNHT theo quy mô và sở hữu .5: Chuỗi giá trị sản xuất .6: Các lớp cung ứng hỗ trợ .7: Phạm vi ngành công nghiệp hỗ trợ .8: Mô hình Kim cương .9: Cấu trúc chi phí cơ bản của trong chuỗi giá trị .1: GTSXCN lĩnh vực sản xuất linh kiện phụ tùng .2: Số doanh nghiệp trong lĩnh vực linh kiện phụ tùng năm 2015 .3: Số lao động trong lĩnh vực linh kiện phụ tùng năm 2015 .4: Nguồn máy móc, công nghệ chủ yếu .5: Áp dụng các tiêu chuẩn, phương pháp quản lý hiện đại .