Nâng cao chất lượng tăng trưởng TP.HCM trong cơ chế đặc thù - Lê Trương Hải Hiếu

BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO TRƯỜNG ĐẠI HỌC KINH TẾ THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINH ---------- LÊ TRƯƠNG HẢI HIẾU NÂNG CAO CHẤT LƯỢNG TĂNG TRƯỞNG TRÊN ĐỊA BÀN THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINH TRONG BỐI CẢNH THỰC HIỆN CƠ CHẾ ĐẶC THÙ LUẬN ÁN TIẾN SĨ KINH TẾ TP. Hồ Chí Minh, năm 2020 BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO TRƯỜNG ĐẠI HỌC KINH TẾ THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINH ---------- LÊ TRƯƠNG HẢI HIẾU NÂNG CAO CHẤT LƯỢNG TĂNG TRƯỞNG TRÊN ĐỊA BÀN THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINH TRONG BỐI CẢNH THỰC HIỆN CƠ CHẾ ĐẶC THÙ Chuyên ngành: Kinh tế chính trị Mã số: 9310102 LUẬN ÁN TIẾN SĨ KINH TẾ NGƯỜI HƯỚNG DẪN KHOA HỌC 1. NGUYỄN MINH TUẤN TP. Hồ Chí Minh, năm 2020 LỜI CAM ĐOAN Tác giả xin cam đoan Luận án “Nâng cao chất lượng tăng trưởng trên địa bàn thành phố Hồ Chí Minh trong bối cảnh thực hiện cơ chế đặc thù” là công trình nghiên cứu độc lập của riêng tác giả dưới sự hướng dẫn khoa học của TS.

Đinh Sơn Hùng và PGS.Nguyễn Minh Tuấn. Ngoại trừ những tài liệu tham khảo được trích dẫn trong Luận án này, không có nghiên cứu nào của tác giả khác được sử dụng trong Luận án này mà không được trích dẫn theo đúng quy định. Tác giả cam đoan rằng toàn phần hay phần lớn Luận án này chưa từng được công bố hoặc sử dụng để nhận bằng cấp ở nơi khác.Hồ Chí Minh, ngày 10 tháng 04 năm 2020 Tác giả Luận án Lê Trương Hải Hiếu MỤC LỤC LỜI CAM ĐOAN MỤC LỤC DANH MỤC CHỮ VIẾT TẮT DANH MỤC BẢNG, BIỂU ABSTRACT MỞ ĐẦU. Tính cấp thiết của đề tài nghiên cứu.

Tiếp cận nghiên cứu. Mục tiêu, giả thiết và câu hỏi nghiên cứu của luận án. Mục tiêu nghiên cứu. Giả thiết nghiên cứu.

Câu hỏi nghiên cứu. Đối tượng và phạm vi nghiên cứu của luận án. Đối tượng nghiên cứu. Phạm vi nghiên cứu.

Những điểm mới của luận án. Kết cấu của luận án.8 CHƯƠNG 1 TỔNG QUAN CÁC CÔNG TRÌNH NGHIÊN CỨU LIÊN QUAN ĐẾN LUẬN ÁN. Các công trình nghiên cứu trong nước. Các công trình nghiên cứu nước ngoài liên quan đến luận án.

Khoảng trống các công trình nghiên cứu liên quan đến luận án.22 TÓM TẮT CHƯƠNG 1.23 CHƯƠNG 2 CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ CHẤT LƯỢNG TĂNG TRƯỞNG VÀ CƠ CHẾ ĐẶC THÙ ĐỂ PHÁT TRIỂN. Lý luận về chất lượng tăng trưởng. Một số khái niệm. Tăng trưởng kinh tế.

Phát triển kinh tế. Phát triển bền vững. Một số quan điểm về tăng trưởng. Quan điểm cổ điển về tăng trưởng.

Quan điểm của Các Mác về tăng trưởng. Mô hình tân cổ điển về tăng trưởng. Mô hình của J.Keynes về tăng trưởng. Mô hình của Harrod – Domar về tăng trưởng.6 Quan điểm của kinh tế học hiện đại về tăng trưởng.

Cơ sở lý luận về chất lượng tăng trưởng. Các quan điểm về chất lượng tăng trưởng. Đo lường chất lượng tăng trưởng. Chất lượng TTKT dựa trên cơ sở sử dụng có hiệu quả các nguồn lực và chuyển dịch cơ cấu kinh tế theo hướng hiện đại.

Nhóm chỉ tiêu phản ánh CLTT liên quan đến hiệu quả xã hội, an sinh xã hội và phúc lợi xã hội. Chỉ tiêu phản ánh CLTT với việc phát triển cơ sở hạ tầng kỹ thuật đồng bộ, bảo vệ tài nguyên, giảm khai thác và tận dụng tài nguyên, đảm bảo môi trường sinh thái bền vững, ổn định. Chỉ tiêu phản ánh CLTT với thể chế quản lý kinh tế thông qua vai trò quản lý của nhà nước. Quan điểm của Đảng Cộng sản Việt Nam về chất lượng tang trưởng.

Về cơ chế đặc thù trong phát triển kinh tế - xã hội ở Việt Nam. Quan điểm về cơ chế đặc thù. Về phân quyền ở các địa phương. Khái niệm, nguồn gốc của phân quyền.

Về nguyên tắc tự chủ tài chính và phân quyền. Căn cứ và cơ sở để Quốc hội ban hành cơ chế đặc thù theo Nghị Quyết số 54 cho TP.HCM làm thí điểm. Kinh nghiệm của một số nước về nâng cao chất lượng tăng trưởng và bài học kinh nghiệm cho thành phố Hồ Chí Minh. Kinh nghiệm của một số nước về nâng cao chất lượng tăng trưởng.

Kinh nghiệm của Nhật Bản trong việc nâng cao CLTT. Kinh nghiệm của Singapore về nâng cao CLTT. Kinh nghiệm của Trung Quốc trong việc nâng cao. Kinh nghiệm của Thái Lan trong việc nâng cao CLTT.5 Kinh nghiệm về phân cấp và phân bổ ngân sách của Vùng Occitanie, Cộng hoà Pháp.

Những bài học kinh nghiệm cho thành phố Hồ Chí Minh.64 TÓM TẮT CHƯƠNG 2.66 CHƯƠNG 3 PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU CỦA LUẬN ÁN. Phương pháp tiếp cận nghiên cứu. Phép duy vật biện chứng. Phương pháp trừu tượng hóa khoa học.

Phương pháp logic kết hợp với lịch sử. Phương pháp tiếp cận hệ thống. Các phương pháp nghiên cứu cụ thể. Phương pháp phân tích - tổng hợp.

Phương pháp đối chiếu và so sánh. Phương pháp nghiên cứu tài liệu, thống kê, mô tả. Phương pháp nghiên cứu bàn giấy. Quy trình và khung phân tích luận án.74 TÓM TẮT CHƯƠNG 3.75 CHƯƠNG 4 THỰC TRẠNG CHẤT LƯỢNG TĂNG TRƯỞNG TRÊN ĐỊA BÀN THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINH GIAI ĐOẠN 2011 – 2018.

Giới thiệu khái quát về thành phố Hồ Chí Minh. Thực trạng CLTT trên địa bàn thành phố Hồ Chí Minh giai đoạn 2011 - 2018. Thực trạng chất lượng tăng trưởng kinh tế. Thực trạng tăng trưởng kinh tế và chuyển dịch cơ cấu kinh tế.

Thực trạng vốn đầu tư trên địa bàn thành phố. Thực trạng thu - chi ngân sách trên địa bàn Thành phố. Thực trạng về phát triển doanh nghiệp. Thực trạng phát triển hạ tầng kỹ thuật, giao thông đô thị.

Thực trạng phát triển khoa học - công nghệ. Thực trạng giải quyết các vấn đề xã hội, văn hoá, y tế, giáo dục - đào tạo trên địa bàn Thành phố. Thực trạng giải quyết các vấn đề xã hội và đảm bảo an sinh xã hội. Xây dựng nền văn hóa đậm đà bản sắc dân tộc.

Thực trạng công tác giáo dục và đào tạo. Thực trạng công tác y tế và chăm sóc sức khỏe cộng đồng. Thực trạng chất lượng môi trường, sinh thái trên địa bàn Thành phố. Hoạt động bảo vệ và giảm ô nhiễm môi trường.

Chương trình giảm ngập nước. Thực trạng chất lượng thể chế kinh tế. Đánh giá những kết quả đạt được và những hạn chế về CLTT trên địa bàn TPHCM thời gian qua. Những kết quả đạt được.

Những hạn chế, yếu kém và nguyên nhân. Những vấn đề đặt ra về CLTT của TP.HCM thời gian qua.115 TÓM TẮT CHƯƠNG 4.118 CHƯƠNG 5 ĐỊNH HƯỚNG, MỤC TIÊU VÀ GIẢI PHÁP NÂNG CAO CHẤT LƯỢNG TĂNG TRƯỞNG TRÊN ĐỊA BÀN THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINH TRONG BỐI CẢNH THỰC HIỆN CƠ CHẾ ĐẶC THÙ. Tình hình thế giới và cơ chế, chính sách đặc thù phát triển có ảnh hưởng, tác động đến nâng cao chất lượng tăng trưởng kinh tế TPHCM. Tổng quan tình hình thế giới và khu vực.

Cơ chế, chính sách đặc thù phát triển có ảnh hưởng, tác động đến nâng cao CLTT kinh tế TP. Về quản lý đất đai. Về quản lý đầu tư. Về quản lý tài chính - ngân sách nhà nước.

Về cơ chế ủy quyền. Về thu nhập của cán bộ, công chức, viên chức thuộc thành phố quản lý. Định hướng và mục tiêu nâng cao CLTT trên địa bàn tp. hồ chí minh trong bối cảnh thực hiện cơ chế đặc thù.

Định hướng nâng cao chất lượng tăng trưởng. Định hướng nâng cao chất lượng tăng trưởng về kinh tế. Định hướng phát triển các ngành, lĩnh vực kinh tế để nâng cao chất lượng tăng trưởng. Định hướng phát triển đồng bộ kết cấu hạ tầng kỹ thuật, hạ tầng kinh tế - xã hội.

Định hướng giải quyết các vấn đề xã hội, đảm bảo an sinh xã hội. Định hướng về nâng cao chất lượng môi trường. Định hướng về vận dụng cơ chế đặc thù mà Quốc Hội chấp thuận cho thành phố làm thí điểm trong mối quan hệ với việc nâng cao chất lượng thể chế kinh tế; thu hút, tạo nguồn lực đầu tư. Mục tiêu nâng cao chất lượng tăng trưởng giai đoạn 2020 – 2025, và tầm nhìn đến 2030.

Mục tiêu tổng quát nâng cao chất lượng tăng trưởng giai đoạn 2020 – 2025, và tầm nhìn đến 2030. Mục tiêu cụ thể nâng cao chất lượng tăng trưởng kinh tế. Nhóm giải pháp chủ yếu để nâng cao CLTT trên địa bàn thành phố Hồ Chí Minh trong bối cảnh thực hiện cơ chế, chính sách đặc thù. Giải pháp tạo sự đột phá trong nâng cao CLTT kinh tế và năng lực cạnh tranh.

Phát triển ngành công nghiệp - xây dựng. Phát triển lĩnh vực dịch vụ. Phát triển ngành nông nghiệp. Phát triển khoa học - công nghệ; hoạt động đổi mới, sáng tạo, đô thị thông minh.

Bồi dưỡng nguồn thu ngân sách Thành phố gắn với tiết kiệm chi tiêu, nâng cao hiệu quả đầu tư công. Thu hút đầu tư trực tiếp nước ngoài. Thu hút vốn đầu tư trong nước. Giải pháp nâng cao khả năng cạnh tranh của kinh tế Thành phố.

Giải pháp quản lý, phát triển đô thị, kết cấu hạ tầng kỹ thuật. Nhóm giải pháp nâng cao chất lượng lĩnh vực văn hoá, y tế, xã hội và bảo đảm an sinh xã hội. Phát triển lĩnh vực văn hóa.2 Phát triển lĩnh vực thể dục thể thao. Lĩnh vực y tế, chăm sóc sức khỏe nhân dân.

Giữ vững ổn định chính trị -xã hội, bảo đảm an ninh - quốc phòng vững chắc trên địa bàn Thành phố. Lĩnh vực an sinh xã hội, lao động, việc làm. Công tác dạy nghề. Giải pháp nâng cao chất lượng môi trường, sinh thái.

Nhóm giải pháp về hoàn thiện thể chế kinh tế, nâng cao hiệu quả quản lý Nhà nước trên địa bàn Thành phố. Triển khai và thực hiện có hiệu quả chương trình cải cách hành chính. Nâng cao hiệu quả đầu tư công. Đẩy mạnh liên kết trong Vùng kinh tế trọng điểm phía Nam và hợp tác kinh tế - xã hội với các địa phương bạn.

Nhóm giải pháp phát triển nguồn nhân lực, đặc biệt là nguồn nhân lực chất lượng cao. Đẩy mạnh thực hiện đào tạo nghề. Nâng cao chất lượng giáo dục - đào tạo phổ thông. Đào tạo nguồn nhân lực chất lượng cao.

Nâng cao chất lượng của đội ngũ cán bộ, công chức công trên địa bàn Thành phố. Vận dụng và khai thác cơ chế đặc thù của TP.HCM theo NQ 54/QH để nâng cao thu nhập, thu hút chuyên gia, nhà khoa học, tài năng đặc biệt của Thành phố. Một số kiến nghị đối với trung ương và các bộ ngành liên quan. Kiến nghị đối với Chính phủ.

Kiến nghị đối với các Bộ, ngành Trung ương.151 TÓM TẮT CHƯƠNG 5.