Quản lý tài chính tại Học viện Chính trị quốc gia Hồ Chí Minh - Luận án Tiến sĩ

HỌC VIỆN CHÍNH TRỊ QUỐC GIA HỒ CHÍ MINH NGUYỄN XUÂN TRƢỜNG QUẢN LÝ TÀI CHÍNH TẠI HỌC VIỆN CHÍNH TRỊ QUỐC GIA HỒ CHÍ MINH LUẬN ÁN TIẾN SĨ CHUYÊN NGÀNH: QUẢN LÝ KINH TẾ HÀ NỘI - 2020 ---------------------------- luan an HỌC VIỆN CHÍNH TRỊ QUỐC GIA HỒ CHÍ MINH NGUYỄN XUÂN TRƢỜNG QUẢN LÝ TÀI CHÍNH TẠI HỌC VIỆN CHÍNH TRỊ QUỐC GIA HỒ CHÍ MINH LUẬN ÁN TIẾN SĨ CHUYÊN NGÀNH: QUẢN LÝ KINH TẾ Mã số: 9 34 04 10 NGƯỜI HƯỚNG DẪN KHOA HỌC: PGS, TS. TRỊNH THỊ ÁI HOA HÀ NỘI - 2020 luan an LỜI CAM ĐOAN Tôi cam đoan luận án này do chính tôi thực hiện. Các số liệu thu thập và kết quả phân tích trong luận án là trung thực, có nguồn gốc rõ ràng và được trích dẫn đầy đủ theo quy định. Tác giả Nguyễn Xuân Trƣờng luan an MỤC LỤC Trang MỞ ĐẦU.

TỔNG QUAN TÌNH HÌNH NGHIÊN CỨU. Các hướng nghiên cứu liên quan đến đề tài luận án. Khái quát những vấn đề đã được nghiên cứu và một số vấn đề cần tiếp tục nghiên cứu. CƠ SỞ LÝ LUẬN VÀ KINH NGHIỆM QUẢN LÝ TÀI CHÍNH TRONG ĐƠN VỊ SỰ NGHIỆP GIÁO DỤC ĐÀO TẠO CÔNG LẬP.

Khái quát chung về đơn vị sự nghiệp giáo dục đào tạo công lập và tài chính của đơn vị sự nghiệp giáo dục đào tạo công lập. Cơ sở lý luận về quản lý tài chính tại đơn vị sự nghiệp giáo dục đào tạo công lập. Kinh nghiệm quản lý tài chính tại một số đơn vị sự nghiệp giáo dục đào tạo công lập ở một số nước và Việt Nam và bài học kinh nghiệm cho Học viện Chính trị quốc gia Hồ Chí Minh. THỰC TRẠNG QUẢN LÝ TÀI CHÍNH TẠI HỌC VIỆN CHÍNH TRỊ QUỐC GIA HỒ CHÍ MINH.

Khái quát về Học viện Chính trị quốc gia Hồ Chí Minh. Thực trạng tài chính của Học viện Chính trị quốc gia Hồ Chí Minh. Phân tích thực trạng quản lý tài chính tại Học viện Chính trị quốc gia Hồ Chí Minh. Đánh giá quản lý tài chính tại học viện chính trị quốc gia Hồ Chí Minh.

PHƢƠNG HƢỚNG VÀ GIẢI PHÁP HOÀN THIỆN QUẢN LÝ TÀI CHÍNH TẠI HỌC VIỆN CHÍNH TRỊ QUỐC GIA HỒ CHÍ MINH. Định hướng phát triển và phương hướng hoàn thiện quản lý tài chính tại Học viện Chính trị quốc gia Hồ Chí Minh. Giải pháp hoàn thiện quản lý tài chính tại Học viện Chính trị quốc gia Hồ Chí Minh. Một số kiến nghị.

152 DANH MỤC CÔNG TRÌNH KHOA HỌC CỦA TÁC GIẢ LIÊN QUAN ĐẾN LUẬN ÁN. 155 DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO. 165 luan an DANH MỤC CÁC CHỮ VIẾT TẮT CTNB : Chi tiêu nội bộ CNTT : Công nghệ thông tin ĐVDT : Đơn vị dự toán ĐVSNCL : Đơn vị sự nghiệp công lập ĐVSN GDĐT : Đơn vị sự nghiệp giáo dục đào tạo ĐHQGHN : Đại học quốc gia Hà nội GDP : Tổng sản phẩm quốc nội GDĐH : Giáo dục đại học HVCTQG : Học viện chính trị quốc gia KHTC : Kế hoạch tài chính NCKH : Nghiên cứu khoa học NĐ : Nghị định NLTC : Nguồn lực tài chính NSNN : Ngân sách nhà nước QLTC : Quản lý tài chính TCTC : Tự chủ tài chính XHCN : Xã hội chủ nghĩa WB : Ngân hàng thế giới luan an DANH MỤC CÁC BẢNG Trang Bảng 3.1: Thu tài chính của HVCTQG Hồ Chí Minh giai đoạn 2009 - 2018 .2: Chi tài chính của HVCTQG Hồ Chí Minh giai đoạn 2009 - 2018 .3: Phân phối chênh lệch thu chi của HVCTQG Hồ Chí Minh cho các quỹ, giai đoạn 2009 - 2018 .4: Một số văn bản về quản lý tài chính nội bộ của Học viện CTQG Hồ Chí Minh trong giai đoạn 2006 - 2019.5: Kế hoạch thu chi tài chính của HVCTQG Hồ Chí Minh giai đoạn 2009 - 2018 .6: Thực trạng một số chỉ tiêu kế hoạch tài chính so với số thực tế thực hiện của HVCTQG Hồ Chí Minh, giai đoạn 2009 - 2018 .7: Kế hoạch phân bổ tài chính từ nguồn NSNN cho các đơn vị dự toán trực thuộc của HVCTQG Hồ Chí Minh, giai đoạn 2009 - 2018.8: Kết quả hảo sát về đánh giá việc phân cấp trong quản l tài chính tại HVCTQG Hồ Chí Minh.9: Kết quả khảo sát đánh giá việc triển hai và ban hành các văn bản hướng dẫn thực hiện các văn bản pháp luật về quản lý tài chính .10: Kết quả khảo sát đánh giá xây dựng kế hoạch tài chính của Học viện .11: Kết quả khảo sát đánh giá tổ chức thực hiện kế hoạch tài chính của Học viện .12: Đánh giá việc kiểm tra, giám sát quản lý tài chính của Học viện .13: Kết quả thực hiện chỉ tiêu đào tạo, bồi dưỡng học viên các hệ đào tạo của HVCTQG Hồ Chí Minh giai đoạn 2009 - 2018 .14: Kết quả thực hiện các nhiệm vụ khoa học của HVCTQG Hồ Chí Minh giai đoạn 2009 - 2018. Thu nhập của người lao động làm việc tại HVCTQG Hồ Chí Minh giai đoạn 2009 - 2018.16: Đánh giá tác động của quản l tài chính đến chất lượng đào tạo của HVCTQG Hồ Chí Minh.17: Kết quả hồi quy đa biến .1: Dự kiến chỉ tiêu đào tạo của Học viện giai đoạn 2020 - 2025 .2: Nhu cầu chi ngân sách của Học viện giai đoạn 2020 - 2025.3: Tổng số kế hoạch thu, chi sự nghiệp của HVCTQG Hồ Chí Minh giai đoạn 2020 - 2025.

132 luan an DANH MỤC ĐỒ THỊ, HÌNH Trang Đồ thị 3.1: Ý kiến của cán bộ quản lý về vai trò của quản lý tài chính với việc nâng cao chất lượng đào tạo .2: Tác động của quản lý tài chính tới các yếu tố bảo đảm chất lượng đào tạo của Học viện .1: Mô hình bộ máy tổ chức của Học viện. 78 luan an 1 MỞ ĐẦU 1. Tính cấp thiết của đề tài luận án Học viện Chính trị quốc gia (HVCTQG) Hồ Chí Minh là cơ quan trực thuộc Ban Chấp hành Trung ương Đảng, có chức năng đào tạo, bồi dưỡng cán bộ lãnh đạo, quản lý trung, cao cấp, cán bộ khoa học lý luận chính trị của hệ thống chính trị; nghiên cứu khoa học lý luận chính trị, chủ nghĩa Mác - Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh, đường lối của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước, khoa học chính trị, khoa học lãnh đạo, quản lý. Hệ thống Học viện bao gồm Học viện trung tâm cùng năm học viện trực thuộc, hàng năm, tiếp nhận đào tạo hàng nghìn học viên từ khắp cả nước với nhiều loại hình đào tạo, nhiều hệ đào tạo.

Là trung tâm quốc gia về nghiên cứu khoa học, hàng năm, nhiều dự án, đề án, đề tài khoa học cấp nhà nước và cấp bộ, cấp cơ sở được triển khai thực hiện. Học viện có quan hệ hợp tác với nhiều viện nghiên cứu, cơ quan, tổ chức trong nước và quốc tế về đào tạo, nghiên cứu khoa học. Thực hiện những chức năng và nhiệm vụ đã được quy định, hàng năm, Học viện phải sử dụng nguồn tài chính và tài sản rất lớn. Trong những năm qua, Học viện đã có nhiều nỗ lực trong quản lý tài chính, bảo đảm đáp ứng các yêu cầu thực hiện các chức năng, nhiệm vụ được giao.

Đã có nhiều đổi mới, cải tiến về quản lý tài chính được đưa ra nhằm nâng cao hiệu quả sử dụng nguồn tài chính tại Học viện. Học viện đã từng bước tập trung đổi mới các khâu trong quy trình quản l theo quy định của Luật Ngân sách Nhà nước, phù hợp với đặc điểm và điều kiện cụ thể của hệ thống Học viện từ khâu lập kế hoạch, phân bổ dự toán, phân cấp quản l , huy động các nguồn lực tài chính (NLTC) cho đến kiểm tra, kiểm soát. Quản lý tài chính (QLTC) của Học viện đã đạt được những kết quả đáng hích lệ, đặc biệt từ khi thực hiện cơ chế tự chủ tài chính theo Nghị định số 43/2006/NĐ-CP ngày 25/4/2006 của Chính phủ. Học viện đã chủ động hơn trong việc tổ chức huy động, sử dụng các nguồn tài chính, tăng cường huy động và quản lý thống nhất các nguồn thu.

Đồng thời, Học viện đã sử dụng các nguồn tài chính đảm bảo trang trải kinh phí hoạt động, tăng cường đầu tư cơ sở vật chất và nâng cao thu nhập của cán bộ công chức. luan an 2 Tuy nhiên, quản lý tài chính tại hệ thống Học viện còn một số hạn chế như việc thực hiện chế độ chính sách do Nhà nước ban hành chưa thống nhất, còn nhiều bất cập trong triển khai cơ chế chính sách của Nhà nước. Một số chế độ chính sách , chưa phù hợp với đặc thù hoạt động của Học viện; chưa có cơ chế khuyến khích, tạo lập nguồn thu; chất lượng kế hoạch tài chính chưa cao, phân bổ sử dụng kinh phí vẫn có tính chất “cào bằng”, chi cho các dự án đầu tư còn dàn trải, chưa thực sự hợp lý,…để bảo đảm nâng cao được chất lượng đào tạo; cơ cấu các nội dung chi chưa phù hợp; năng lực đội ngũ cán bộ làm công tác kế hoạch tài chính chưa thực sự đáp ứng yêu cầu trong tình hình mới,… Điều này đã hiến cho hiệu quả quản lý tài chính và hiệu quả sử dụng các ngồn tài chính đạt được chưa phải là tốt nhất, chưa đảm bảo đáp ứng tốt cho các nhiệm vụ và định hướng phát triển của Học viện. Thực tế đó đòi hỏi cần có những nghiên cứu toàn diện, tổng thể và có hệ thống về quản lý tài chính tại Học viện, nhằm tìm giải pháp hoàn thiện quản lý tài chính để nâng cao hơn nữa hiệu quả của quản lý tài chính và sử dụng các nguồn tài chính, đáp ứng tốt nhất những yêu cầu thực hiện các chức năng, nhiệm vụ ngày càng lớn của Học viện, trong điều kiện NSNN trở nên eo hẹp.

Đó cũng là l do của việc lựa chọn “Quản lý tài chính tại Học viện Chính trị quốc gia Hồ Chí Minh” làm đề tài nghiên cứu cho luận án tiến sĩ, chuyên ngành quản lý kinh tế của tác giả. Mục tiêu nghiên cứu của đề tài luận án 2.Mục tiêu tổng quát Trên cơ sở nghiên cứu cơ sở lý luận và thực tiễn quản lý tài chính tại đơn vị sự nghiệp giáo dục đào tạo công lập, đặc biệt là đơn vị sự nghiệp có những điểm đặc thù như HVCTQG Hồ Chí Minh, đề tài luận án tìm các giải pháp hoàn thiện quản lý tài chính tại Học viện, nâng cao hiệu quả quản l tài chính hơn nữa, nhằm giúp cho Học viện có thể thực hiện được các chức năng, nhiệm vụ được giao, trong điều kiện tình hình trong nước và quốc tế có nhiều thay đổi nhanh chóng.