Liên kết kinh tế trong phát triển du lịch Vĩnh Phúc - Luận án TS Nguyễn Hồng Nhung

HỌC VIỆN CHÍNH TRỊ QUỐC GIA HỒ CHÍ MINH NGUYỄN HỒNG NHUNG LIÊN KẾT KINH TẾ TRONG PHÁT TRIỂN DU LỊCH Ở TỈNH VĨNH PHÚC LUẬN ÁN TIẾN SĨ NGÀNH: KINH TẾ CHÍNH TRỊ HÀ NỘI - 2023 HỌC VIỆN CHÍNH TRỊ QUỐC GIA HỒ CHÍ MINH NGUYỄN HỒNG NHUNG LIÊN KẾT KINH TẾ TRONG PHÁT TRIỂN DU LỊCH Ở TỈNH VĨNH PHÚC LUẬN ÁN TIẾN SĨ NGÀNH: KINH TẾ CHÍNH TRỊ Mã số: 9310102 Người hướng dẫn khoa học: 1. PHẠM ANH HÀ NỘI - 2023 LỜI CAM ĐOAN Tôi xin cam đoan đây là công trình nghiên cứu độc lập của riêng tôi. Các số liệu và kết quả nêu trong luận án là trung thực, có nguồn gốc rõ ràng và được trích dẫn đầy đủ theo quy định. Tác giả luận án Nguyễn Hồng Nhung MỤC LỤC Trang MỞ ĐẦU 1 Chương 1: TỔNG QUAN CÁC CÔNG TRÌNH NGHIÊN CỨU LIÊN QUAN ĐẾN ĐỀ TÀI LUẬN ÁN 8 1.

Tổng quan các công trình nghiên cứu liên quan đến đề tài luận án 8 1. Nhận xét chung về tình hình nghiên cứu liên quan đến đề tài luận án và những vấn đề đặt ra cần tiếp tục nghiên cứu 22 Chương 2: CƠ SỞ LÝ LUẬN VÀ THỰC TIỄN VỀ LIÊN KẾT KINH TẾ TRONG PHÁT TRIỂN DU LỊCH TRÊN ĐỊA BÀN CẤP TỈNH 26 2. Một số vấn đề lý luận về liên kết kinh tế 26 2. Phát triển du lịch và liên kết kinh tế trong phát triển du lịch trên địa bàn cấp tỉnh 33 2.

Kinh nghiệm về liên kết kinh tế trong phát triển du lịch ở một số tỉnh, thành phố và bài học cho tỉnh Vĩnh Phúc 55 Chương 3: THỰC TRẠNG LIÊN KẾT KINH TẾ TRONG PHÁT TRIỂN DU LỊCH Ở TỈNH VĨNH PHÚC GIAI ĐOẠN 2011-2022 67 3. Điều kiện tự nhiên, kinh tế - xã hội tác động đến liên kết kinh tế trong phát triển du lịch ở tỉnh Vĩnh Phúc 67 3. Tình hình liên kết kinh tế trong phát triển du lịch ở tỉnh Vĩnh Phúc giai đoạn 2011- 2022 76 3. Đánh giá chung về liên kết kinh tế trong phát triển du lịch ở tỉnh Vĩnh Phúc 100 Chương 4: QUAN ĐIỂM VÀ GIẢI PHÁP ĐẨY MẠNH LIÊN KẾT KINH TẾ TRONG PHÁT TRIỂN DU LỊCH Ở VĨNH PHÚC GIAI ĐOẠN ĐẾN NĂM 2030 116 4.

Bối cảnh quốc tế và trong nước 116 4. Quan điểm và định hướng liên kết kinh tế trong phát triển du lịch ở Vĩnh Phúc giai đoạn đến năm 2030 117 4. Giải pháp đẩy mạnh liên kết kinh tế trong phát triển du lịch tỉnh Vĩnh Phúc giai đoạn đến năm 2030 123 KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ 147 1. Kiến nghị 149 DANH MỤC CÔNG TRÌNH ĐÃ CÔNG BỐ CỦA TÁC GIẢ LIÊN QUAN ĐẾN LUẬN ÁN 151 DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO 152 PHỤ LỤC 166 DANH MỤC CÁC CHỮ VIẾT TẮT GDP Tổng sản phẩm trong nước GRDP Tổng sản phẩm trên địa bàn NSNN Ngân sách nhà nước UBND Uỷ ban nhân dân VH-TT&DL Văn hóa - Thể thao và Du lịch DANH MỤC CÁC BẢNG Trang Bảng 2.1: Phân loại liên kết kinh tế theo truyền thống và liên kết kinh tế theo nền tảng khoa học 33 Bảng 3.1: Thực trạng chất lượng đội ngũ lao động ngành du lịch tỉnh Vĩnh Phúc (bao gồm tất cả các doanh nghiệp kinh doanh du lịch không phân biệt loại hình và thành phần kinh tế) 84 Bảng 3.2: Lượng khách du lịch đến Vĩnh Phúc thời kỳ 2012 - 2022 94 Bảng 3.3: Khách du lịch quốc tế đến Vĩnh Phúc, giai đoạn 2015 - 2022 95 Bảng 3.4: Cơ cấu thị trường khách du lịch quốc tế đến Vĩnh Phúc, phân theo thị trường giai đoạn 2010- 2020 96 Bảng 3.5: Khách du lịch nội địa đến Vĩnh Phúc, giai đoạn 2015- 2022 96 Bảng 3.6: Tổng doanh thu du lịch Vĩnh Phúc giai đoạn 2012-2022 97 Bảng 3.7: Hiện trạng thu nhập du lịch của các cơ sở lưu trú và cơ sở lữ hành tỉnh Vĩnh Phúc giai đoạn 2012-2022 98 Bảng 3.8: Cơ cấu GDP theo các ngành kinh tế của Vĩnh Phúc (2015-2020) 99 DANH MỤC CÁC HÌNH Trang Hình 1: Khung phân tích 4 Hình 3.1: Bản đồ hành chính tỉnh Vĩnh Phúc 67 1 MỞ ĐẦU 1.

Tính cấp thiết của đề tài luận án Phát triển du lịch đang là một hướng phát triển được ưu tiên ở rất nhiều tỉnh, thành trong cả nước. Phát triển du lịch tốt sẽ góp phần quan trọng vào chuyển dịch cơ cấu kinh tế, tăng tỷ trọng GDP dịch vụ và du lịch trong cơ cấu kinh tế toàn tỉnh, tăng thu ngoại tệ cho ngân sách của các địa phương, tạo chuyển biến mạnh mẽ về thị trường lao động, tăng thu nhập cho người lao động đặc biệt đối với lao động nông thôn, góp phần nâng cao chất lượng đời sống vật chất và tinh thần của người dân, góp phần phát triển bền vững kinh tế - xã hội địa phương. Liên kết kinh tế trong phát triển du lịch được coi là “cầu nối”, “cách thức” quan trọng tạo ra nên những sản phẩm du lịch phong phú, đa dạng, hấp dẫn đối với du khách trong và ngoài nước. Liên kết kinh tế trong phát triển du lịch hướng tới mục tiêu khai thác có hiệu quả tiềm năng du lịch, lợi thế về không gian du lịch và sự hợp tác có hiệu quả giữa các chủ thể du lịch của các địa phương còn góp phần quảng bá hình ảnh du lịch, nâng cao năng lực cạnh tranh tạo ra những động lực quan trọng cho sự phát triển ngành du lịch của các địa phương và hình ảnh du lịch của đất nước Việt Nam nói chung.

Đặc biệt, trong bối cảnh hội nhập quốc tế hiện nay, liên kết kinh tế trong phát triển du lịch được coi là một xu hướng mang tính tất yếu khách quan, có ý nghĩa quan trọng góp phần nâng cao năng lực cạnh tranh, trở thành “đòn bẩy” quan trọng để tạo đà cho sự phát triển mạnh mẽ du lịch của các địa phương cũng như của Việt Nam. Vĩnh Phúc được đánh giá là địa phương có nhiều tiềm năng phát triển du lịch với vị trí địa lý thuận lợi, nhiều danh lam thắng cảnh nổi tiếng; hệ thống di tích văn hóa, tâm linh dày đặc; các sản phẩm thủ công, nghệ thuật ẩm thực độc đáo… Ngoài ra, ngành du lịch Vĩnh Phúc có nhiều điều kiện thuận lợi để phát triển du lịch về vị trí địa lý, điều kiện kinh tế, chính trị, văn hoá, xã hội; nguồn nhân lực trẻ, dồi dào, có trình độ chuyên môn;…Vì thế, Tỉnh uỷ Vĩnh Phúc cũng đã xác định du lịch là ngành kinh tế mũi nhọn trong 2 phát triển kinh tế - xã hội. Đồng thời, nhận thức được những lợi thế của tỉnh Vĩnh Phúc trong liên kết kinh tế để phát triển du lịch, vai trò quan trọng của liên kết kinh tế trong phát triển du lịch, tỉnh Vĩnh Phúc thực hiện những hoạt động liên kết kinh tế trong phát triển du lịch với một số địa phương trong khu vực Bắc Bộ trên các lĩnh vực tuyên truyền, quảng bá xúc tiến du lịch, xây dựng thương hiệu du lịch, xuất bản các ấn phẩm, video tuyên truyền quảng bá du lịch, đào tạo nguồn nhân lực, huy động vốn đầu tư, xây dựng cơ chế chính sách đầu tư phát triển du lịch, liên kết nâng cao năng lực cạnh tranh đã tạo ra những bước tiến quan trọng đối với sự phát triển du lịch của tỉnh Vĩnh Phúc, thích ứng hiệu quả với những biến động của thị trường du lịch và ngành du lịch có những đóng góp quan trọng đối với sự phát triển kinh tế - xã hội của tỉnh Vĩnh Phúc. Tỉnh ủy Vĩnh Phúc có chủ trương đúng đắn, kịp thời với “Nghị quyết số 01-NQ/TU về phát triển dịch vụ, du lịch giai đoạn 2011 - 2020” và hiệu quả liên kết kinh tế trong phát triển du lịch đã tạo cho du lịch Vĩnh Phúc có diện mạo mới và du lịch có những đóng góp quan trọng vào tốc độ tăng trưởng kinh tế của địa phương với “tốc độ tăng trưởng kinh tế (GRDP) bình quân giai đoạn 2011-2020 đạt 7,06%/năm.

Trong đó, tăng trưởng ngành dịch vụ bình quân giai đoạn 2011-2015 đạt 6,67%/năm; giai đoạn 2016- 2020 đạt 6%/năm” [70, tr. “Khách nội địa, có tốc độ tăng trưởng giai đoạn 2011-2015:12%/năm; giai đoạn 2016-2020: 11,6%. Khách Quốc tế có tốc độ tăng trưởng giai đoạn 2011- 2015 đạt 11%/năm; giai đoạn 2016-2020: 12%/năm” [70, tr. “Doanh thu du lịch từ các cơ sở lữ hành và cơ sở lưu trú năm 2015 đạt 1.170 tỷ đồng (giai đoạn 2011-2015 tăng bình quân 11%/năm; Doanh thu du lịch tăng ổn định qua các năm tăng nguồn thu cho ngân sách và góp phần nâng cao mức sống cho người dân địa phương, năm 2019 đạt 1.910 tỷ đồng, năm 2020, ngành du lịch Vĩnh Phúc chịu ảnh hưởng nặng nề do đại dịch COVID-19, song vẫn đạt 1.255 tỷ đồng (bình quân giai đoạn 2016-2020 tăng 12%/năm)” [70, tr.

3 Tuy nhiên, vấn đề liên kết kinh tế trong phát triển du lịch của tỉnh Vĩnh Phúc hiện nay chưa được nhận thức đúng mức so với tầm quan trọng của nó đối với việc khai thác hiệu quả những tiềm năng, lợi thế về du lịch của địa phương, cũng như hoạt động liên kết kinh tế để phát triển du lịch, còn thiếu sự chủ động, thiếu tính chuyên nghiệp, vì thế hiệu quả liên kết kinh tế trong phát triển du lịch của tỉnh Vĩnh Phúc chưa tương xứng với những tiềm năng và lợi thế của tỉnh. Để du lịch Vĩnh Phúc thực sự trở thành ngành kinh tế mũi nhọn của tỉnh, khai thác có hiệu quả tiềm năng du lịch của tỉnh, tăng tỷ trọng của ngành du lịch trong tăng trưởng kinh tế, tỉnh Vĩnh Phúc cần thực hiện có hiệu quả hoạt động liên kết kinh tế trong phát triển du lịch để tạo ra “cầu nối” nhằm khai thác lợi thế về tài nguyên du lịch, không gian địa lý của tỉnh Vĩnh Phúc với các tỉnh lân cận trong khu vực Bắc Bộ. Những điều đó đòi hỏi cần có một nghiên cứu hệ thống, toàn diện, làm rõ cơ sở lý luận, đánh giá đúng thực trạng, đề xuất những giải pháp phù hợp về liên kết kinh tế trong phát triển du lịch Vĩnh Phúc. Vì vậy, nghiên cứu sinh chọn chủ đề “Liên kết kinh tế trong phát triển du lịch ở tỉnh Vĩnh Phúc” làm Luận án tiến sĩ chuyên ngành Kinh tế chính trị là có tính cấp thiết cả về lý luận và thực tiễn.

Mục đích và nhiệm vụ nghiên cứu 2. Mục đích nghiên cứu Trên cơ sở làm rõ một số vấn đề lý luận và đánh giá thực trạng liên kết kinh tế trong phát triển du lịch ở tỉnh Vĩnh Phúc giai đoạn 2011 - 2022, luận án đề xuất quan điểm và những giải pháp chủ yếu nhằm đẩy mạnh liên kết kinh tế trong phát triển du lịch ở tỉnh Vĩnh Phúc đến năm 2030.