Luận án Tiến sĩ Kinh tế: Làng nghề truyền thống phục vụ du lịch Thừa Thiên Huế

HỌC VIỆN CHÍNH TRỊ QUỐC GIA HỒ CHÍ MINH Lµng nghÒ truyÒn thèng phôc vô du lÞch ë tØnh thõa thiªn huÕ LUẬN ÁN TIẾN SĨ KINH TẾ HÀ NỘI - 2014 HỌC VIỆN CHÍNH TRỊ QUỐC GIA HỒ CHÍ MINH NGUYỄN LÊ THU HIỀN Lµng nghÒ truyÒn thèng phôc vô du lÞch ë tØnh thõa thiªn huÕ Chuyên ngành : Kinh tế chính trị Mã số : 62 31 01 01 LUẬN ÁN TIẾN SĨ KINH TẾ Người hướng dẫn khoa học: PGS. TS Nguyễn Thị Như Hà HÀ NỘI - 2014 LỜI CAM ĐOAN Tôi xin cam đoan đây là công trình nghiên cứu của riêng tôi. Các số liệu, tư liệu được sử dụng trong luận án là trung thực, có nguồn gốc rõ ràng, những phát hiện đưa ra trong luận án là kết quả nghiên cứu của tác giả. TÁC GIẢ LUẬN ÁN NCS.

Nguyễn Lê Thu Hiền DANH MỤC CÁC CHỮ VIẾT TẮT CBT : Du lịch cộng đồng CNH-HĐH : Công nghiệp hoá, hiện đại hoá DL : Du lịch ĐH, CĐ : Đại học, Cao đẳng GO : Giá trị sản xuất HĐ DL : Hoạt động du lịch KD : Kinh doanh KDDL : Kinh doanh du lịch KT : Kinh tế TT : Truyền thống LĐ : Lao động LN : Làng nghề LNTT : Làng nghề truyền thống NN : Nông nghiệp NCS : Nghiên cứu sinh NT : Nông thôn PTTH : Phổ thông trung học PTCS : Phổ thông cơ sở TL : Tỷ lệ TĐTTBQ : Tốc độ tăng trưởng bình quân SXKD : Sản xuất kinh doanh SL : Số lượng SP : Sản phẩm SX : Sản xuất VĐT : Vốn đầu tư VH : Văn hoá XH : Xã hội MỤC LỤC Trang MỞ ĐẦU 1 Chương 1: TỔNG QUAN TÌNH HÌNH NGHIÊN CỨU LIÊN QUAN ĐẾN ĐỀ TÀI CỦA LUẬN ÁN 6 1. Những công trình khoa học đã công bố liên quan đến đề tài của luận án 6 1. Những công trình khoa học đã công bố có liên quan đến đề tài của luận án ở nước ngoài 6 1. Tình hình nghiên cứu các vấn đề có liên quan đến đề tài của luận án ở trong nước 9 1.

Những kết quả nghiên cứu của các công trình đã công bố mà luận án sẽ có kế thừa và khoảng trống trong nghiên cứu vấn đề làng nghề truyền thống phục vụ du lịch mà luận án sẽ tiếp tục 20 Chương 2: CƠ SỞ LÝ LUẬN VÀ THỰC TIỄN VỀ LÀNG NGHỀ TRUYỀN THỐNG PHỤC VỤ DU LỊCH 22 2. Khái niệm, đặc điểm, vai trò của làng nghề truyền thống phục vụ du lịch 22 2. Khái niệm về làng nghề, làng nghề truyền thống và làng nghề truyền thống phục vụ du lịch 22 2. Đặc điểm của làng nghề truyền thống phục vụ du lịch 26 2.

Vai trò của làng nghề truyền thống phục vụ du lịch 31 2. Các tiêu chí và các nhân tố ảnh hưởng đến làng nghề truyền thống phục vụ du lịch 34 2. Các tiêu chí đánh giá làng nghề truyền thống phục vụ du lịch 34 2. Các nhân tố ảnh hưởng đến làng nghề truyền thống phục vụ du lịch 43 2.

Kinh nghiệm phát triển làng nghề truyền thống phục vụ du lịch ở ngoài nước và trong nước 55 2. Kinh nghiệm phát triển làng nghề truyền thống phục vụ du lịch ở ngoài nước 55 2. Kinh nghiệm phát triển làng nghề truyền thống phục vụ du lịch ở trong nước 61 2. Bài học kinh nghiệm rút ra cho tỉnh Thừa Thiên Huế trong việc phát triển làng nghề truyền thống phục vụ du lịch 65 Chương 3: THỰC TRẠNG LÀNG NGHỀ TRUYỀN THỐNG PHỤC VỤ DU LỊCH Ở TỈNH THỪA THIÊN HUẾ 67 3.

Tiềm năng phát triển làng nghề truyền thống phục vụ du lịch ở tỉnh Thừa Thiên Huế 67 3. Tình hình làng nghề truyền thống ở tỉnh Thừa Thiên Huế 70 3. Các nguồn lực chủ yếu tạo tạo điều kiện phát triển làng nghề truyền thống phục vụ du lịch ở tỉnh Thừa Thiên Huế 73 3. Làng nghề truyền thống phục vụ du lịch ở tỉnh Thừa Thiên Huế giai đoạn 2008 - 2012 73 3.

Sản phẩm du lịch của LNTT phục vụ DL ở tỉnh Thừa Thiên Huế 84 3. Lực lượng lao động của làng nghề truyền thống phục vụ du lịch ở tỉnh Thừa Thiên Huế 91 3. Nguồn vốn cho phát triển làng nghề truyền thống phục vụ du lịch ở tỉnh Thừa Thiên Huế 98 3. Mức độ ứng dụng khoa học công nghệ vào quá trình sản xuất tại các làng nghề truyền thống phục vụ du lịch ở tỉnh Thừa Thiên Huế 102 3.

Lượt khách du lịch đến làng nghề truyền thống phục vụ du lịch ở tỉnh Thừa Thiên Huế 107 3. Đánh giá chung về làng nghề truyền thống phục vụ du lịch ở tỉnh Thừa Thiên Huế giai đoạn 2008 - 2012 107 3. Những kết quả đạt được trong quá trình phát triển làng nghề truyền thống phục vụ du lịch ở tỉnh Thừa Thiên Huế 110 3. Hạn chế và nguyên nhân trong quá trình phát triển làng nghề truyền thống phục vụ du lịch ở tỉnh Thừa Thiên Huế 114 Chương 4: PHƯƠNG HƯỚNG VÀ GIẢI PHÁP CƠ BẢN NHẰM PHÁT TRIỂN LÀNG NGHỀ TRUYỀN THỐNG PHỤC VỤ DU LỊCH Ở TỈNH THỪA THIÊN HUẾ 114 4.

Phương hướng phát triển làng nghề truyền thống phục vụ du lịch ở tỉnh Thừa Thiên Huế 114 4. Bối cảnh và dự báo xu hướng phát triển của làng nghề truyền thống phục vụ du lịch ở tỉnh Thừa Thiên Huế đến năm 2020 114 4. Phương hướng phát triển các làng nghề truyền thống phục vụ du lịch ở tỉnh Thừa Thiên Huế 116 4. Các giải pháp cơ bản nhằm phát triển làng nghề truyền thống phục vụ du lịch ở tỉnh Thừa Thiên Huế 118 4.

Phát triển thị trường sản phẩm du lịch của làng nghề truyền thống phục vụ du lịch ở tỉnh Thừa Thiên Huế 118 4. Đầu tư phát triển làng nghề truyền thống phục vụ du lịch ở tỉnh Thừa Thiên Huế 127 4. Đào tạo lực lượng lao động cho làng nghề truyền thống phục vụ du lịch ở tỉnh Thừa Thiên Huế 131 4. Phát triển làng nghề truyền thống phục vụ du lịch gắn liền với các hình thức du lịch ở tỉnh Thừa Thiên Huế 142 4.

Tăng cường quan hệ hợp tác giữa làng nghề truyền thống phục vụ du lịch ở tỉnh Thừa Thiên Huế với các doanh nghiệp kinh doanh du lịch ở địa phương khác và ngoài nước 145 4. Hoàn thiện cơ chế, chính sách của Nhà nước và tỉnh Thừa Thiên Huế đối với làng nghề truyền thống phục vụ du lịch 147 KẾT LUẬN 153 CÁC CÔNG TRÌNH KHOA HỌC LIÊN QUAN ĐẾN ĐỀ TÀI 155 DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO 156 PHỤ LỤC DANH MỤC CÁC BẢNG Trang Bảng 3.1: Số lượng chủ thể tham gia sản xuất tại các LNTT phục vụ 69 DL ở tỉnh Thừa Thiên Huế Bảng 3.2: Tình hình tiêu thụ sản phẩm thủ công mỹ nghệ của LNTT 74 phục vụ DL ở tỉnh Thừa Thiên Huế Bảng 3.3: Doanh thu tiêu thụ theo nhóm sản phẩm thủ công mỹ nghệ 76 của LNTT phục vụ DL ở tỉnh Thừa Thiên Huế Bảng 3.4: Tổng doanh thu của LNTT phục vụ DL ở tỉnh Thừa Thiên 79 Huế Bảng 3.5: Tình hình tiêu dùng các loại hình dịch vụ du lịch của LNTT 81 phục vụ DL ở tỉnh Thừa Thiên Huế Bảng 3.6: Mức giá bình quân của các loại hình dịch vụ du lịch của 82 LNTT phục vụ DL ở tỉnh Thừa Thiên Huế Bảng 3.7: Mức độ hài lòng của du khách về chất lượng dịch vụ du lịch 83 của LNTT phục vụ DL ở tỉnh Thừa Thiên Huế Bảng 3.8: Phân loại lao động theo trình độ học vấn tại LNTT phục vụ 85 DL ở tỉnh Thừa Thiên Huế Bảng 3.9: Phân loại lao động theo độ tuổi và trình độ tay nghề của 86 LNTT phục vụ DL ở tỉnh Thừa Thiên Huế Bảng 3.10: Thu nhập bình quân của người lao động tại LNTT phục vụ 88 DL ở tỉnh Thừa Thiên Huế Bảng 3.11: Mức độ gắn bó và muốn truyền nghề truyền thống của 90 người LĐ tại LNTT phục vụ DL ở tỉnh Thừa Thiên Huế Bảng 3.12: Vốn đầu tư cho kinh doanh du lịch của LNTT phục vụ DL 92 ở tỉnh Thừa Thiên Huế Bảng 3.13: Hiệu quả sử dụng vốn đầu tư của LNTT phục vụ DL ở tỉnh 97 Thừa Thiên Huế Bảng 3.14: Các chỉ tiêu phản ánh năng lực tài chính của chủ thể SXKD 96 tại LNTT phục vụ DL ở tỉnh Thừa Thiên Huế Bảng 3.15: Mức độ ứng dụng khoa học công nghệ tại LNTT phục vụ 98 DL phân theo nhóm sản phẩm ở tỉnh Thừa Thiên Huế Bảng 3.16: Đánh giá của chủ thể SXKD đối với công nghệ sản xuất 102 truyền thống tại các LNTT phục vụ DL ở tỉnh Thừa Thiên Huế Bảng 3.17: Lượt khách du lịch đến tỉnh Thừa Thiên Huế 103 Bảng 3.18: Lượt khách du lịch đến LNTT phục vụ DL ở tỉnh Thừa 105 Thiên Huế Bảng 3.19: Số lần du khách đến LNTT PVDL ở tỉnh Thừa Thiên Huế 106 DANH MỤC CÁC BIỂU ĐỒ Trang Biểu đồ 3.1: Tỷ trọng doanh thu theo nhóm sản phẩm của LNTT phục 78 vụ DL ở tỉnh Thừa Thiên Huế Biểu đồ 3.2: Tỷ trọng trình độ tay nghề của người lao động tại các 87 LNTT phục vụ DL ở tỉnh Thừa Thiên Huế Biểu đồ 3.3: Tỷ trọng mức độ ứng dụng khoa học công nghệ tại LNTT 100 phục vụ DL ở tỉnh Thừa Thiên Huế Biểu đồ 3.4: Tỷ trọng số lần du khách đến LNTT phục vụ DL ở tỉnh 107 Thừa Thiên Huế 1 MỞ ĐẦU 1. Tính cấp thiết của đề tài luận án Trong tiến trình lịch sử phát triển của tỉnh Thừa Thiên - Huế, kể từ khi nhà Nguyễn chọn đất Huế làm đất định đô, hệ thống làng xã nông thôn của Thuận Hoá - Phú Xuân lúc bấy giờ đã có những chuyển động cùng với sự ra đời của những phố chợ, bến cảng…đặc biệt nhu cầu trao đổi hàng hoá đã tạo tiền đề thúc đẩy sự phát triển của ngành nghề thủ công nghiệp; sau đó quá trình hình thành và phát triển của làng nghề thủ công nghiệp cũng đồng thời là quá trình thu hẹp dần kinh tế nông nghiệp và đổi mới diện mạo nông thôn theo hướng nghề và làng nghề gắn liền với hoạt động sản xuất nông nghiệp trong nền kinh tế - xã hội nông thôn Việt Nam truyền thống. Nghề và làng nghề truyền thống đã góp phần tạo dựng bản sắc văn hoá cho dân tộc Việt Nam, đóng góp vai trò quan trọng trong đời sống kinh tế - xã hội, nhất là đối với các vùng nông nghiệp, nông thôn.

Mặt khác, làng nghề truyền thống là đặc điểm góp phần vào sự phân công lao động trong nền kinh tế nông nghiệp truyền thống Việt Nam thành ba ngành công - nông - thương nghiệp. Cơ cấu kinh tế này đã thực sự tạo cho làng xã Việt Nam có thể ổn định lâu dài, vững chắc.