Luận án tiến sĩ đảng cộng sản việt nam lãnh đạo công tác báo chí từ năm 1986 đến

ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI TRƢỜNG ĐẠI HỌC KHOA HỌC XÃ HỘI VÀ NHÂN VĂN ---------------------- VŨ NGỌC LƢƠNG ĐẢNG CỘNG SẢN VIỆT NAM LÃNH ĐẠO CÔNG TÁC BÁO CHÍ TỪ NĂM 1986 ĐẾN NĂM 2006 LUẬN ÁN TIẾN SĨ LỊCH SỬ HÀ NỘI - 2014 TIEU LUAN MOI download : skknchat@gmail.com ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI TRƢỜNG ĐẠI HỌC KHOA HỌC XÃ HỘI VÀ NHÂN VĂN ---------------------- VŨ NGỌC LƢƠNG ĐẢNG CỘNG SẢN VIỆT NAM LÃNH ĐẠO CÔNG TÁC BÁO CHÍ TỪ NĂM 1986 ĐẾN NĂM 2006 Chuyên ngành: Lịch sử Đảng Cộng sản Việt Nam Mã số : 62.01 LUẬN ÁN TIẾN SĨ LỊCH SỬ Người hướng dẫn khoa học: 1.TS Trình Mƣu 2.TS Ngô Đăng Tri HÀ NỘI - 2014 TIEU LUAN MOI download : skknchat@gmail.com LỜI CAM ĐOAN Tôi xin cam đoan đây là công trình nghiên cứu của riêng tôi. Luận án được hoàn thành dưới sự hướng dẫn khoa học của PGS.TS Trình Mưu (2008-2012) và PGS. TS Ngô Đăng Tri (2012-2014). Các số liệu và kết quả nêu trong luận án là chính xác, trung thực, bảo đảm tính khách quan khoa học và có nguồn gốc xuất xứ rõ ràng, tin cậy.

Hà Nội, ngày 5 tháng 10 năm 2014 Tác giả luận án Vũ Ngọc Lương TIEU LUAN MOI download : skknchat@gmail.com DANH MỤC CÁC CHỮ VIẾT TẮT BCH : Ban Chấp hành BCHTW : Ban Chấp hành Trung ƣơng CNH, HĐH : Công nghiệp hóa, hiện đại hóa CNTB : Chủ nghĩa tƣ bản CNXH : Chủ nghĩa xã hội CTQG : Chính trị quốc gia Nxb : Nhà xuất bản VH-TT : Văn hóa - Thông tin XHCN : Xã hội chủ nghĩa TIEU LUAN MOI download : skknchat@gmail.com MỤC LỤC Trang LỜI CAM ĐOAN DANH MỤC CÁC CHỮ VIẾT TẮT MỤC LỤC……………………………………………………………… 1 MỞ ĐẦU…………………………………………………………………. TỔNG QUAN TÌNH HÌNH NGHIÊN CỨU LIÊN QUAN ĐẾN ĐỀ TÀI…………………………………………………………… 8 1. Các công trình nghiên cứu có liên quan đến đề tài…………………. Các công trình khoa học đề cập đến những vấn đề chung về báo chí…………………………………………………………….

Các công trình khoa học đề cập đến sự lãnh đạo của Đảng đối với công tác báo chí, nhất là thời kỳ 1986 - 2006……. Những kết quả nghiên cứu luận án có thể kế thừa và những vấn đề luận án cần tiếp tục giải quyết…………………………………………… 20 1. Những kết quả nghiên cứu luận án có thể kế thừa……………. Những vấn đề luận án cần tiếp tục giải quyết………….

SỰ LÃNH ĐẠO CỦA ĐẢNG ĐỐI VỚI CÔNG TÁC BÁO CHÍ TRONG MƢỜI NĂM ĐẦU THỜI KỲ ĐỔI MỚI (1986 - 1996)… 23 2. Chủ trƣơng của Đảng về công tác báo chí trong mƣời năm đầu thời kỳ đổi mới (1986 - 1996)………………………………………………… 23 2. Yêu cầu về sự lãnh đạo của Đảng đối với công tác báo chí và thực trạng công tác báo chí trƣớc đổi mới (1986)…………………… 23 2. Chủ trƣơng của Đảng về công tác báo chí (1986 - 1996).

Đảng chỉ đạo thực hiện công tác báo chí từ năm 1986 đến năm 1996……………………………………………………………………. Đối với công tác định hƣớng tƣ tƣởng chính trị và nội dung thông tin báo chí…………………………………………………… 47 2. Đối với công tác cán bộ và công tác kiểm tra, giám sát hoạt động báo chí………………………….…………………………… 52 1 TIEU LUAN MOI download : skknchat@gmail.com Tiểu kết…………………. CHỦ TRƢƠNG VÀ SỰ CHỈ ĐẠO CỦA ĐẢNG ĐỐI VỚI CÔNG TÁC BÁO CHÍ TRONG MƢỜI NĂM ĐẦU CỦA THỜI KỲ ĐẨY MẠNH CÔNG NGHIỆP HÓA, HIỆN ĐẠI HÓA VÀ HỘI NHẬP QUỐC TẾ (1996 - 2006)……………………………………………….

Chủ trƣơng của Đảng đối với công tác báo chí trong thời kỳ đẩy mạnh công nghiệp hóa, hiện đại hóa và hội nhập quốc tế (1996 - 2006). Yêu cầu mới đối với sự lãnh đạo công tác báo chí của Đảng…………………………………………………………………. Chủ trƣơng của Đảng đối với công tác báo chí (1996 - 2006)……………………………………………………………. Đảng chỉ đạo thực hiện công tác báo chí từ năm 1996 đến năm 2006…………………………………………………………………….

Đối với công tác định hƣớng tƣ tƣởng chính trị và nội dung thông tin báo chí……………………………………………………. Đối với công tác cán bộ và công tác kiểm tra, giám sát hoạt động báo chí…………………………………………………………. NHẬN XÉT VÀ KINH NGHIỆM…………………………… 101 4. Nhận xét về sự lãnh đạo của Đảng đối với công tác báo chí (1986- 2006)………….

Về ƣu điểm và nguyên nhân…………………………………. Về hạn chế và nguyên nhân……………………………………. Các kinh nghiệm chủ yếu…………………………………………… 118 4. Kinh nghiệm trong hoạch định chủ trƣơng……………….

Kinh nghiệm trong chỉ đạo thực hiện……………………. 133 KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ…………………………………………… 136 DANH MỤC CÔNG TRÌNH KHOA HỌC CỦA TÁC GIẢ LIÊN QUAN ĐẾN LUẬN ÁN………………………………………………. 139 TÀI LIỆU THAM KHẢO…………………………………………….… 140 PHỤ LỤC 2 TIEU LUAN MOI download : skknchat@gmail.com MỞ ĐẦU 1. Lý do chọn đề tài Năm 1925, cùng với việc thành lập tổ chức yêu nƣớc theo con đƣờng cách mạng vô sản là Hội Việt Nam Cách mạng Thanh niên, lãnh tụ Nguyễn Ái Quốc cũng đã cho xuất bản báo Thanh Niên, làm cơ quan ngôn luận của Hội.

Kể từ đó, nền báo chí cách mạng Việt Nam đã hình thành và phát triển với bề dày truyền thống lịch sử gần 9 thập kỷ. Vƣợt qua bao thử thách, dƣới sự lãnh đạo của Đảng, báo chí cách mạng Việt Nam đã đồng hành cùng dân tộc, không ngừng phát triển về số lƣợng, nâng cao chất lƣợng nội dung, cải tiến về hình thức, góp phần to lớn vào sự nghiệp cách mạng của dân tộc. Đặc biệt, từ khi đất nƣớc bƣớc vào công cuộc đổi mới toàn diện, với những vận hội lớn nhƣng không ít thách thức, khó khăn, báo chí cách mạng Việt Nam đã thực hiện tốt chức năng là cơ quan ngôn luận của Đảng, Nhà nƣớc, tổ chức xã hội và là diễn đàn của nhân dân. Những thành tựu to lớn, có ý nghĩa lịch sử gần 30 năm đổi mới là do nhiều nguyên nhân, trong đó có sự đóng góp quan trọng của nền báo chí cách mạng.

Báo chí đã phản ánh kịp thời, sinh động quá trình từng bƣớc đổi mới sự lãnh đạo của Đảng đối với sự nghiệp xây dựng và bảo vệ Tổ quốc Việt Nam XHCN nói chung, với công tác báo chí nói riêng; cổ vũ, động viên toàn Đảng, toàn dân, toàn quân ta hăng hái phấn đấu vì mục tiêu dân giàu, nƣớc mạnh, dân chủ, công bằng, văn minh. Bên cạnh những ƣu điểm và sự đóng góp quan trọng đó, hoạt động báo chí trong những năm qua cũng bộc lộ nhiều yếu kém, khuyết điểm, nhƣ có một số biểu hiện chệch hƣớng tƣ tƣởng hoặc chƣa bám sát nhiệm vụ chính trị của đất nƣớc, một số sa vào thƣơng mại hóa, thực dụng. Những yếu kém, khuyết điểm đó có nguyên nhân sâu xa là nội dung và phƣơng thức lãnh đạo báo chí của Đảng chƣa theo kịp bƣớc phát triển nhanh chóng, phức tạp của hoạt động báo chí. Để báo chí cách mạng Việt Nam tiếp tục phát triển, đáp ứng tốt hơn nữa yêu cầu của công cuộc xây dựng, bảo vệ Tổ quốc và hội nhập quốc tế, việc nhìn nhận lại một cách khách quan quá trình lãnh đạo của Đảng đối với công tác báo chí, trong đó có thời gian 20 năm đầu tiến hành đổi mới đất nƣớc (1986 - 2006) là rất cần thiết.

Bởi qua đó có thể nhận thức rõ hơn những thành công để phát huy, những hạn chế để khắc phục; 3 TIEU LUAN MOI download : skknchat@gmail.com đồng thời đúc rút các kinh nghiệm để phục vụ thực tiễn công tác báo chí của Đảng trong giai đoạn mới. Với những lý do trên, NCS chọn vấn đề Đảng Cộng sản Việt Nam lãnh đạo công tác báo chí từ năm 1986 đến năm 2006 làm đề tài luận án tiến sĩ sử học, chuyên ngành Lịch sử Đảng Cộng sản Việt Nam. Mục đích và nhiệm vụ nghiên cứu 2. Mục đích nghiên cứu Trên cơ sở phục dựng một cách hệ thống chủ trƣơng và sự chỉ đạo công tác báo chí của Đảng trong 20 năm đầu thời kỳ đổi mới, đẩy mạnh CNH, HĐH và hội nhập quốc tế (1986 - 2006), luận án làm rõ sự lãnh đạo đúng đắn của Đảng là có ý nghĩa quyết định đối với sự phát triển và hiệu quả hoạt động của báo chí, rút ra những kinh nghiệm để vận dụng vào thực tiễn công tác báo chí của Đảng hiện nay.

Nhiệm vụ nghiên cứu - Khái quát diện mạo báo chí Việt Nam và công tác báo chí của Đảng trƣớc đổi mới (1986), nêu lên những yêu cầu về sự lãnh đạo của Đảng đối với báo chí khi đất nƣớc bƣớc vào thời kỳ đổi mới. - Hệ thống hóa chủ trƣơng của Đảng về công tác báo chí từ năm 1986 đến năm 2006 trên các mặt định hƣớng tƣ tƣởng chính trị, nội dung thông tin; công tác cán bộ; công tác kiểm tra, giám sát hoạt động báo chí. - Phục dựng lại một cách khách quan diễn trình lịch sử sự chỉ đạo của Đảng đối với công tác báo chí từ năm 1986 đến năm 2006. - Từ thực tiễn lịch sử sự lãnh đạo của Đảng đối với công tác báo chí và hoạt động của báo chí, nêu lên những nhận xét về thành tựu, hạn chế trong công tác báo chí của Đảng, lý giải nguyên nhân của những thành tựu, hạn chế đó và đúc rút những kinh nghiệm về hoạch định chủ trƣơng và chỉ đạo thực hiện công tác báo chí của Đảng từ năm 1986 đến năm 2006.

- Nêu lên một số kiến nghị tiếp tục tăng cƣờng sự lãnh đạo công tác báo chí của Đảng, sự quản lý báo chí của Nhà nƣớc trong giai đoạn hiện tại. Đối tƣợng và phạm vi nghiên cứu 4 TIEU LUAN MOI download : skknchat@gmail. Đối tượng nghiên cứu: là chủ trƣơng và sự chỉ đạo của Đảng đối với công tác báo chí và hoạt động của báo chí các cấp, các ngành, các tổ chức chính trị, xã hội dƣới sự lãnh đạo của Đảng, sự quản lý của Nhà nƣớc từ năm 1986 đến năm 2006. Phạm vi nghiên cứu Về nội dung: Làm rõ sự lãnh đạo trực tiếp và toàn diện của Đảng đối với công tác báo chí, trong đó tập trung đi sâu vào ba nội dung chính: Đảng vạch ra chiến lƣợc phát triển và định hƣớng thông tin, tuyên truyền; công tác tổ chức cán bộ; chỉ đạo xây dựng hệ thống pháp luật về quản lý báo chí và kiểm tra, uốn nắn những sai lầm, lệch lạc trong hoạt động của báo chí.

Về thời gian: Mốc bắt đầu nghiên cứu là năm 1986, khi Đại hội Đảng lần thứ VI hoạch định đƣờng lối đổi mới đất nƣớc, đồng thời cũng là mốc mở ra sự đổi mới trong công tác báo chí của Đảng. Mốc kết thúc là năm 2006, lúc kết thúc nhiệm kỳ Đại hội lần thứ IX của Đảng. Khoảng thời gian 20 năm, từ năm 1986 đến năm 2006, đƣợc chia làm 2 giai đoạn để nghiên cứu. Mốc phân kỳ cho hai giai đoạn ngắn đó là Đại hội Đảng lần thứ VIII (1996), Đại hội chủ trƣơng đƣa Việt Nam bƣớc sang thời kỳ mới, thời kỳ đẩy mạnh CNH, HĐH, theo đó công tác báo chí cũng có những chủ trƣơng và sự chỉ đạo mới.