Tuyển tập Kết quả Nghiên cứu Khoa học Nông nghiệp - Khoa Nông nghiệp, Trường Đại học Tây Nguyên

LỜI NÓI ĐẦU Khoa Nông nghiệp là một trong số các khoa được hình thành sớm nhất cùng với thành lập trường Đại học Tây Nguyên. Trải qua 48 năm thành lập, có số lượng giảng viên hùng hậu nhất, có quy mô đào tạo vào loại lớn nhất và là một trong những khoa có truyền thống vẻ vang nhất của Trường. Đến nay, Khoa đã có hàng ngàn sinh viên, học viên cao học, nghiên cứu sinh ra trường, đang làm việc trong các cơ quan, doanh nghiệp trên cả nước, cống hiến trí tuệ và sức lực của mình cho sự nghiệp xây dựng và bảo vệ Tổ Quốc. Với chức năng đào tạo và nghiên cứu khoa học và chuyển giao kỹ thuật, Khoa là nơi cung cấp cho xã hội nguồn nhân lực có kỹ năng cao trong phát triển Nông nghiệp, trong đó hoạt động nghiên cứu khoa học của giảng viên, sinh viên là một trong những biện pháp quan trọng và cần thiết để nâng cao chất lượng đào tạo, đáp ứng tốt nhu cầu đòi hỏi ngày càng khắt khe của xã hội.

Nhận thức được điều đó, trong chiến lược phát triển của mình, thầy và trò khoa Nông nghiệp đã chỉ rõ tầm quan trọng của hoạt động đào tạo và nghiên cứu khoa học mà mỗi cán bộ giảng viên cần quán triệt và thực hiện để từng bước nâng cao chất lượng đào tạo, khẳng định vị thế của khoa và nhà trường trong việc phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao cho các tỉnh Tây Nguyên và trong cả nước. Năm năm qua, hoạt động nghiên cứu khoa học của khoa được cán bộ giảng viên quan tâm hơn và tích cực tham gia, không chỉ ở các đề tài nghiên cứu khoa học cấp cơ sở, cấp tỉnh, cấp Bộ và các Dự án Quốc tế. Kết quả nghiên cứu không những phục vụ cho công tác giảng dạy mà còn đáp ứng được đòi hỏi cho thực tiễn sản xuất, góp phần nâng cao thu nhập, xóa đói giảm nghèo cho người dân. Song song với hoạt động nghiên cứu, số lượng các bài báo đăng tải trên Tạp chí trong và ngoài nước, tham gia các Hội nghị, Hội thảo trong nước và quốc tế tăng lên đáng kể.

Nhiều giải thưởng, sản phẩm nghiên cứu khoa học đã góp một phần không nhỏ giúp cho Khoa ngày càng được xã hội quan tâm. Khoa Nông nghiệp biên soạn “Tuyển tập kết quả nghiên cứu khoa học Nông nghiệp, 2021 - 2025” nhằm tư liệu hóa các hoạt động khoa học và công nghệ của cán bộ giảng viên và sinh viên của ngành trong 5 năm qua. Việc tổ chức Hội nghị tổng kết hoạt động Nghiên cứu khoa học lần này là dịp công bố kết quả đề tài các cấp; tôn vinh, đánh giá thành tựu đạt được và đề ra phương hướng hoạt động nghiên cứu khoa học những năm tới. Dù số lượng và chất lượng các bài viết còn những hạn chế nhất định, song cuốn Kỷ yếu là sản phẩm ghi nhận những nỗ lực – đóng góp của cán bộ giảng viên của khoa Nông nghiệp, trường ĐHTN.

Hy vọng rằng đây là động lực để cán bộ giảng viên trong Khoa, trường phát huy tối đa năng lực nghiên cứu khoa học trong thời gian tới. Xin trân trọng cảm ơn sự nhiệt tình và tâm huyết của các tác giả, nhóm tác giả! Đắk Lắk, ngày 9 tháng 12 năm 2025 TM. Ban Biên tập i MỤC LỤC HIỆN TRẠNG CHĂN NUÔI VÀ SỬ DỤNG THỨC ĂN CHO BÒ THỊT TẠI TỈNH ĐẮK LẮK1 TIỀM NĂNG MỘT SỐ LOẠI CÂY THỨC ĂN SỬ DỤNGCHO CHĂN NUÔI BÒ THỊT TẠI TỈNH ĐẮK LẮK. 9 SỬ DỤNG HÀM HỒI QUY PHI TUYẾN TÍNH MÔ TẢ SINH TRƯỞNG CỦA BÒ LAI F 1 (BRAHMAN x LAI SIND, BRL), F1(RED ANGUS x LAI SIND, RAL), F1 (BBB x LAI SIND, BBL).

16 HIỆN TRẠNG CHĂN NUÔI BÒ THỊT TRONG CÁC NHÓM NÔNG HỘ NGƯỜI KINH VÀ DÂN TỘC ÍT NGƯỜI TẠI TỈNH ĐẮK LẮK. 24 THỰC TRẠNG CHĂN NUÔI GÀ BẢN ĐỊA CỦA ĐỒNG BÀO TẠI CHỖ TỈNH ĐẮK LẮK. 32 TĂNG TRƯỞNG, NĂNG SUẤT VÀ CHẤT LƯỢNG THỊT CỦA BÒ F1(BRAHMAN x LAI SIND, BRL); F1(RED ANGUS x LAI SIND, RAL) VÀ F1(BBB x LAI SIND, BBL)NUÔI VỖ BÉO TẠI ĐẮK LẮK. 40 ĐA HÌNH GEN PIT1 VÀ MỐI LIÊN HỆ CỦA NÓ VỚI ĐẶC ĐIỂM SINH TRƯỞNG CỦA BÒ (BRAHMAN x LAI SIND, BRL); (RED ANGUS x LAI SIND, RAL) VÀ (BBB x LAI SIND, BBL) Ở ĐẮK LĂK - VIỆT NAM.

51 KHẢ NĂNG SINH TRƯỞNG CỦA BÒ LAI RED ANGUS X LAISIND VÀ BRAHMAN X LAISIND NUÔI TẠI ĐẮK LẮK. 60 ĐẶC ĐIỂM NGOẠI HÌNH VÀ KHẢ NĂNG SẢN XUẤT CỦA GÀ BẢN ĐỊA MNỤ NUÔI TẠI ĐẮK LẮK. 66 NĂNG SUẤT SINH SẢN CỦA GÀ MNỤ HLA ALÊ NUÔI TẠI TỈNH ĐẮK LẮK. 75 NĂNG SUẤT SINH SẢN CỦA LỢN NÁI LANDRACE VÀ YORKSHIRE CẤP GIỐNG CỤ KỴ CÓ NGUỒN GỐC ĐAN MẠCH NUÔI TẠI TỈNH BÌNH PHƯỚC.

83 ẢNH HƯỞNG CỦA GIỐNG VÀ CẤP GIỐNG ĐẾN NĂNG SUẤT SINH SẢN CỦA LỢN NÁI CÓ NGUỒN GỐC TỪ CỤ KỴ ĐAN MẠCH NUÔI TẠI TỈNH ĐỒNG NAI. 88 ĐÁNH GIÁ TIỀM NĂNG PHỤ PHẨM TỪ TRÁI NGÔ (LÕI VÀ VỎ) VÀ SỬ DỤNG LÀM THỨC ĂN NUÔI BÒ THỊT TẠI HUYỆN EAKAR, TỈNH ĐẮK LẮK. 94 ẢNH HƯỞNG CỦA VIỆC BỔ SUNG CHẾ PHẨM BETA GLUCAN LÊN KHẢ NĂNG TĂNG TRƯỞNG CỦA GÀ TA LAI CHỌI NUÔI TẠI TP. BUÔN MA THUỘT, TỈNH ĐẮK LẮK.

102 KHẢ NĂNG SINH TRƯỞNG, NĂNG SUẤT VÀ CHẤT LƯỢNG THỊT VỊT GRIMAUD NUÔI SÀN TẠI TP. BUÔN MA THUỘT, TỈNH ĐẮK LẮK. 109 HIỆN TRẠNG CHĂN NUÔI DÊ TẠI TỈNH ĐẮK LẮK VÀ ẢNH HƯỞNG CỦA VIỆC BỔ SUNG SACCHAROMYCES CEREVISIAE ĐẾN NĂNG SUẤT, CHẤT LƯỢNG SỮA CỦA DÊ LAI SAANEN. 115 KHẢ NĂNG SINH TRƯỞNG, SINH SẢN CỦA DÚI (RHIZOMYDAR) TRONG ĐIềU KIÊN NUÔI NHỐT.

125 MỘT SỐ CHỈ TIÊU SẢN XUẤT CỦA VỊT GRIMAUD VÀ VALLEY CHERRYTRONG ĐIỀU KIỆN NUÔI SÀN. 129 ii ẢNH HƯỞNG CỦA VIỆC BỔ SUNG SACCHAROMYCES CEREVISIAE LÊN MỘT SỐ CHỈ TIÊU SẢN XUẤT CỦA VỊT GRIMAUD. 134 ĐẶC ĐIỂM NGOẠI HÌNH, KHẢ NĂNG SINH TRƯỞNG VÀ NĂNG SUẤT THỊT CỦA GÀ MNỤ HLA ALÊ NUÔI TẠI ĐẮK LẮK. 144 CHẾ BIẾN BẢO QUẢN THÂN CÂY NGÔ LÀM THỨC ĂN CHO BÒ THỊT TẠI HUYỆN EA KAR, TỈNH ĐẮK LẮK.

152 TÌNH HÌNH NHIỄM GIUN TRÒN Ở ĐƯỜNG TIÊU HÓA CỦA DÊ THỊT NUÔI TRONG NÔNG HỘ TRÊN ĐỊA BÀN HUYỆN CHƯ PƯH, TỈNH GIA LAI. 159 TÌNH HÌNH NHIỄM SÁN DÂY MONIEZIA SPP Ở ĐƯỜNG TIÊU HÓA CỦA DÊ THỊT NUÔI TRONG NÔNG HỘ TRÊN ĐỊA BÀN HUYỆN CHƯ PƯH, TỈNH GIA LAI. 165 HIỆU QUẢ NUÔI VỖ BÉO DÊ THỊT TRONG NÔNG HỘ TRÊN ĐỊA BÀN HUYỆN CHƯ PƯH, TỈNH GIA LAI. 171 SỰ LƯU HÀNH VÀ YẾU TỐ LIÊN QUAN NHIỄM TRYCHOSTRONGYLUS SPP.

TRÊN BÒ TẠI HUYỆN EA KAR, TỈNH ĐẮK LẮK. 177 ĐÁNH GIÁ HIỆU LỰC KHÁNG KHUẨN IN VITRO CỦAMỘT SỐ KHÁNG SINH TRÊN CÁC CHỦNG VI KHUẨN GÂY BỆNH THƯỜNG GẶP TRONG CHĂN NUÔI. 184 ẢNH HƯỞNG CỦA BỔ SUNG BÃ BIA TƯƠI ĐẾN KHẢ NĂNG SINH TRƯỞNG VÀ HIỆU QUẢ SỬ DỤNG THỨC ĂN CỦA DÊ LAI BÁCH THẢO. 191 MỘT SỐ CHỈ TIÊU NĂNG SUẤT SINH SẢN CỦA LỢN NÁI GIỐNG LANDRACE, YORKSHIRE, CP40 VÀ CP51 PHỐI VỚI LỢN ĐỰC DUROC NUÔI TẠI TRẠI XUÂN BẮC, TỈNH ĐỒNG NAI.

201 SỰ ĐỀ KHÁNG VỚI KHÁNG SINH CỦA Escherichia coli PHÂN LẬP TỪ THỊT LỢN BÁN TẠI CHỢ EA TAM VÀ EA KAO, THÀNH PHỐ BUÔN MA THUỘT, TỈNH ĐẮK LẮK. 207 TÍNH MẪN CẢM VỚI KHÁNG SINH VÀ ĐỘC LỰC CỦA Escherichia coli PHÂN LẬP TỪ VỊT NGHI MẮC COLIBACILLOSIS TẠI THÀNH PHỐ BUÔN MA THUỘT, TỈNH ĐẮK LẮK 214 SỰ LƯU HÀNH HUYẾT THANH HỌC Leptospira spp. TRÊN CHÓ NUÔI TẠI HUYỆN BUÔN ĐÔN, TỈNH ĐẮK LẮK. 221 TỔNG SỐ VI KHUẨN HIẾU KHÍ TRÊN THỊT LỢN TẠI CHỢ EAKAO VÀ EATAM, THÀNH PHỐ BUÔN MA THUỘT, TỈNH ĐẮK LẮK.

228 MỘT SỐ ĐẶC ĐIỂM DỊCH TỄ BỆNH DO EHRLICHIA CANIS GÂY RA TRÊN CHÓ TẠI THÀNH PHỐ NHA TRANG, TỈNH KHÁNH HÒA. 235 MỘT SỐ ĐẶC ĐIỂM DỊCH TỄ BỆNH VIÊM DA NỔI CỤC Ở BÒ NUÔI TẠI HUYỆN CƯ KUIN NĂM 2021 - 2023 – TỈNH ĐẮK LẮK. 240 TÌNH HÌNH NHIỄM CẦU TRÙNG TRÊN BÒ TẠI HUYỆN LẮK, TỈNH ĐẮK LẮK. 246 KHẢO SÁT TÌNH HÌNH NHIỄM CẦU TRÙNG TRÊN BÒ TẠI TỈNH ĐẮK LẮK.

251 EVALUATION OF IN-VITRO INHIBITORY ACTIVITY OF EXTRACTS OF GARLIC, GINGER AND ONION AGAINST ESCHERICHIA COLI AND STAPHYLOCOCCUS AUREUS ISOLATED FROM MILK OF DAIRY COWS. 257 iii FERMENTED PURPLE ONION (ALLIUM CEPA L.) AND CHIVE (ALLIUM SCHOENOPRASUM) BULB EXTRACTS AS ANTIBIOTIC ALTERNATIVES AGAINST TOXIN-CARRYING BACTERIA: IN VITRO AND PATHOGENICITY ASSESSMENT IN CHICKENS. 264 ĐÁNH GIÁ KHẢ NĂNG CỦA CÁC HOẠT CHẤT CHIẾT XUẤT TỪ HÀNH TÍM (ALLIUM CEPA L.) DÙNG TRONG NUÔI CẤY LACTOBACILLUS PLANTARUM ĐỂ TẠO CHẾ PHẨM PROBIOTIC SỬ DỤNG TRÊN GÀ THỊT. 275 TỐI ƯU HÓA QUÁ TRÌNH LÊN MEN HÀNH TÍM SỬ DỤNG CHỦNG VI KHUẨN LACTOBACILLUS PLANTARUM NHẰM LÀM CHẾ PHẨM SINH HỌC CHO GIA CẦM.

283 PHÂN LẬP VÀ TUYỂN CHỌN CHỦNG LỢI KHUẨN LACTOBACILLUS TIỀM NĂNG THAY THẾ KHÁNG SINH CHỐNG LẠI MỘT SỐ VI KHUẨN GRAM ÂM GÂY TIÊU CHẢY TRÊN GÀ289 NGHIÊN CỨU KHẢ NĂNG KHÁNG KHUẨN CỦA DỊCH CHIẾT TỎI TƯƠI (ALLIUM SATIVUM) LÊN VI KHUẨN STAPHYLOCOCCUS SPP. PHÂN LẬP TỪ DỊCH VIÊM TỬ CUNG LỢN NÁI. 300 ẢNH HƯỞNG CỦA VIỆC BỔ SUNG BỘT LÁ NGHỆ (CURCUMA LONGA) ĐẾN SINH TRƯỞNG VÀ KHẢ NĂNG PHÒNG BỆNH CẦU TRÙNG TRÊN GÀ THỊT. 306 HIỆU QUẢ BỔ SUNG CHẾ PHẨM BACILLUS SUBTILIS (PROCELL-B03) THAY THẾ KHÁNG SINH ĐẾN SINH TRƯỞNG VÀ ỨC CHẾ MỘT SỐ VI KHUẨN ĐƯỜNG RUỘT TRÊN GÀ313 HIỆU QUẢ BẢO QUẢN MẪU PHÂN BẰNG CHÂN KHÔNG TRONG XÉT NGHIỆM TRỨNG GIUN TRÒN TRÊN BÒ.

320 SỰ LƯU HÀNH CỦA VI KHUẨN BARTONELLA Ở BỌ CHÉT TRÊN CHÓ TẠI THÀNH PHỐ BUÔN MA THUỘT, TỈNH ĐẮK LẮK. 326 Rickettsia felis AND SPECIES OF FLEAS PARASITIZING ON HOUSEHOLD DOGS IN THE CENTRAL HIGHLANDS OF VIETNAM. 332 MOLECULAR DETECTION OF Rickettsia sp. GENOTYPE RF2125 FROM HOUSEHOLD DOGS IN THE CENTRAL HIGHLANDS OF VIETNAM.

343 YẾU TỐ LIÊN QUAN ĐẾN CÁC BỆNH SẢN KHOA TRÊN LỢN NÁI NUÔI CÔNG NGHIỆP Ở MIỀN NAM VIỆT NAM. 351 HỘI CHỨNG TIÊU CHẢY Ở LỢN CON THEO MẸ VÀ MỘT SỐ YẾU TỐ NGUY CƠ LIÊN QUAN TẠI TRANG TRẠI CÔNG NGHIỆP. 358 MỘT SỐ CHỈ TIÊU NĂNG SUẤT SINH SẢN CỦA LỢN NÁI GIỐNG LANDRACE, YORKSHIRE, CP40 VÀ CP51 PHỐI VỚI LỢN ĐỰC DUROC NUÔI TẠI TRẠI XUÂN BẮC, TỈNH ĐỒNG NAI. 365 SỰ ĐỀ KHÁNG VỚI KHÁNG SINH CỦA Escherichia coli PHÂN LẬP TỪ THỊT LỢN BÁN TẠI CHỢ EA TAM VÀ EA KAO, THÀNH PHỐ BUÔN MA THUỘT, TỈNH ĐẮK LẮK.

371 TÍNH MẪN CẢM VỚI KHÁNG SINH VÀ ĐỘC LỰC CỦA Escherichia coli PHÂN LẬP TỪ VỊT NGHI MẮC COLIBACILLOSIS TẠI THÀNH PHỐ BUÔN MA THUỘT, TỈNH ĐẮK LẮK 377 SỰ LƯU HÀNH HUYẾT THANH HỌC Leptospira spp. TRÊN CHÓ NUÔI TẠI HUYỆN BUÔN ĐÔN, TỈNH ĐẮK LẮK. 384 iv TỔNG SỐ VI KHUẨN HIẾU KHÍ TRÊN THỊT LỢN TẠI CHỢ EAKAO VÀ EATAM, THÀNH PHỐ BUÔN MA THUỘT, TỈNH ĐẮK LẮK .