Luận án: Hội nhập kinh tế quốc tế với chuyển dịch cơ cấu Campuchia của Vuth Phanna

1 BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO ĐHKTQD TRƯỜNG ĐẠI HỌC KINH TẾ QUỐC DÂN * VUTH PHANNA VUTH PHANNA * HỘI NHẬP KINH TẾ QUỐC TẾ VỚI LUẬN ÁN TIẾN SỸ KINH TẾ CHUYỂN DỊCH CƠ CẤU KINH TẾ CỦA CAMPUCHIA LUẬN ÁN TIẾN SỸ KINH TẾ * HÀ NỘI 2008 HÀ NỘI - 2008 2 BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO TRƯỜNG ĐẠI HỌC KINH TẾ QUỐC DÂN VUTH PHAN NA HỘI NHẬP KINH TẾ QUỐC TẾ VỚI CHUYỂN DỊCH CƠ CẤU KINH TẾ CỦA CAMPUCHIA CHUYÊN NGÀNH: Kinh tế quốc tế và quan hệ kinh tế thế giới (kinh tế đối ngoại) Mã số : 62.01 LUẬN ÁN TIẾN SỸ KINH TẾ NGƯỜI HƯỚNG DẪN KHOA HỌC: 1. TÔ XUÂN DÂN 2. TĂNG VĂN BỀN HÀ NỘI - 2008 3 LỜI CAM ĐOAN Tôi xin cam đoan rằng đây là công trình nghiên cứu của riêng tôi. Các số liệu, kết quả trong luận án là trung thực và chưa từng được công bố trong bất kỳ công trình nào khác.

Tác giả Vuth Phanna 4 MỤC LỤC PHẦN MỞ ĐẦU. CƠ SỞ KHOA HỌC VỀ HỘI NHẬP KINH TẾ QUỐC TẾ VỚI CHUYỂN DỊCH CƠ CẤU KINH TẾ. Lý luận chung về hội nhập kinh tế quốc tế. Lý luận chung về chuyển dịch cơ cấu kinh tế.

Sự cần thiết phải chuyển dịch cơ cấu kinh tế của Campuchia trong điều kiện hội nhập kinh tế quốc tế. Kinh nghiệm về chuyển dịch cơ cấu kinh tế trong điều kiện hội nhập kinh tế quốc tế. 43 CHƯƠNG II: THỰC TRẠNG CỦA VIỆC HỘI NHẬP KINH TẾ QUỐC TẾ VÀ CHUYỂN DỊCH CƠ CẤU KINH TẾ CỦA CAMPUCHIA. Hội nhập kinh tế quốc tế của Campuchia.

Những điều chỉnh luật pháp và chính sách của Campuchia trong quá trình gia nhập AFTA và WTO. Những tác động của quá trình hội nhập đến tăng trưởng và chuyển dịch cơ cấu kinh tế. Đánh giá chung những mặt tích cực, hạn chế của quá trình hội nhập với quá trình chuyển dịch cơ cấu kinh tế. 108 CHƯƠNG III: PHƯƠNG HƯỚNG VÀ GIẢI PHÁP ĐẨY MẠNH CHUYỂN DỊCH CƠ CẤU KINH TẾ TRONG ĐIỀU KIỆN HỘI NHẬP KINH TẾ QUỐC TẾ CỦA CAMPUCHIA.

Phương hướng tiếp tục chuyển dịch cơ cấu kinh tế thời kỳ 2007 - 2020 trong điều kiện hội nhập kinh tế quốc tế. Một số giải pháp đẩy mạnh chuyển dịch cơ cấu kinh tế của Campuchia trong tiến trình hội nhập kinh tế quốc tế .151 DANH MỤC CÔNG TRÌNH ĐÃ CÔNG BỐ CỦA TÁC GIẢ.154 TÀI LIỆU THAM KHẢO.159 5 DANH MỤC SƠ ĐỒ, HÌNH VẼ Sơ đồ 1. “Cái vòng luẩn quẩn” của sự nghèo khổ. Cơ cấu thể chế của hợp tác kinh tế ASEAN.

Tỷ giá hối đoái Riel/USD từ 1991 - 2005. Xuất khẩu theo khu vực thị trường của Campuchia (triệu USD).89 6 DANH MỤC BẢNG BIỂU Bảng 1. Các chỉ tiêu kinh tế chủ yếu của Campuchia thời kỳ 1990 - 2003. Lịch trình thuế quan đối với sản phẩm trong danh mục giảm thuế được cam kết bởi các nước thành viên của ASEAN.

Các chỉ tiêu kinh tế chủ yếu của Campuchia thời kỳ 2000 - 2006. Sản lượng sản phẩm nông, lâm và thuỷ sản chủ yếu năm 1995-2001. Tốc độ tăng giá trị sản phẩm của các ngành nông nghiệp. Tốc độ tăng giá trị sản phẩm của các ngành công nghiệp.

Tốc độ tăng giá trị sản phẩm của các ngành dịch vụ. Giá trị gia tăng trong lĩnh vực nông nghiệp (% tăng lên, giá cố định năm 2000). Giá trị gia tăng trong lĩnh vực công nghiệp (% tăng lên, giá cố định năm 2000). Giá trị gia tăng trong lĩnh vực dịch vụ (% tăng lên, giá cố định 2000).

Tổng kim ngạch xuất nhập khẩu của Campuchia trong giai đoạn 2000 đến 2006. Các nước đầu tư nhiều nhất vào ngành Dệt may Campuchia (giai đoạn 1994 - 2004). Xuất khẩu dệt may của Campuchia (tốc độ tăng trung bình năm). Tốc độ tăng của khách du lịch quốc tế hàng năm.

Cơ cấu GDP theo lĩnh vực của nền kinh tế các năm 1990 -2006. GDP của các ngành trong nền kinh tế Campuchia. Đóng góp vào GDP của một số ngành theo giá hiện hành. Xuất khẩu may mặc của Campuchia sang các thị trường chủ yếu qua các năm 2001-2005 (tốc độ tăng năm sau so với năm trước %).

Tốc độ tăng trưởng GDP và GDP bình quân đầu người/năm ( giai đoạn 2007 - 2020 - dự báo). Thu hút vốn đầu tư trực tiếp nước ngoài và tốc độ tăng trưởng xuất nhập khẩu bình quân năm ( giai đoạn 2007 - 2020 - dự báo). Chuyển dịch cơ cấu kinh tế theo lĩnh vực của Campuchia ( giai đoạn 2010 - 2020, dự báo). Cải cách luật pháp và xử án.

Tăng cường ràng buộc bộ máy tư pháp và luật pháp. 140 8 DANH MỤC CÁC KÝ HIỆU, CHỮ VIẾT TẮT TIẾNG VIỆT TIẾNG ANH AFTA Hiệp định thương mại tự do ASEAN ASEAN Free Trade Area AIA Khu vực Đầu tư ASEAN ASEAN Investment Area AICO Chương trình Hợp tác Công nghiệp ASEAN Industrial ASEAN Cooperation APEC Diễn đàn hợp tác kinh tế Châu Á Asia-Pacific Economic Thái Bình Dương Cooperation ASEAN Hiệp hội quốc gia Đông Nam Á Association of South - East Asean CDC Hội đồng Phát triển Campuchia The Council for Development of Cambodia CDCCKT Chuyển dịch cơ cấu kinh tế CEPT Thuế quan ưu đãi có hiệu lực chung Common Effective Preferential Tariff Scheme CPP Đảng nhân dân Campuchia Party People of Cambodia EEC Cộng đồng kinh tế Châu Âu European Economic Community EU Liên minh Châu Âu European Union FDI Vốn đầu tư trực tiếp nước ngoài Foreign Direct Investment FUNCINPEC: Tên Đảng chính trị ở Campuchia GATT Hiệp định chung về Thương mại và General Agreement on Tarrif thuế quan and Trade GDP Tổng sản phẩm quốc nội Gross Domestic Product GMAC Hiệp hội may mặc Campuchia The Garment Manufacturers Association In Cambodia GSP Ưu đãi thuế quan Generalized System of Preferences 9 HNKTQT Hội nhập kinh tế quốc tế IMF Quỹ tiền tệ quốc tế International Monetary Fund MFN Nguyên tắc tối huệ quốc Most Favored Nation NAFTA Khu vực tự do Bắc Mỹ North America Free Trade Agreement NIEs Các nước công nghiệp hóa mới Newly Industrialized Economies NPRS Chiến lược giảm bớt đói nghèo National Poverty Reduction Strategy NT Nguyên tắc đãi ngộ quốc gia National Treatment ODA Hỗ trợ phát triển chính thức Official Development Assistance RGC Chính phủ Hoàng gia Campuchia Royal of Government Cambodia SEDP2 Chương trình phát triển kinh tế - xã Cambodia Socio-Economic hội của Campuchia Development Program USD Đồng đô la Mỹ US Dollar WB Ngân hàng thế giới World Bank WTO Tổ chức thương mại thế giới World Trade Orgnization 1 PHẦN MỞ ĐẦU 1. Tính cấp thiết của đề tài Toàn cầu hóa kinh tế và hội nhập kinh tế quốc tế (HNKTQT) trở thành một xu thế tất yếu đối với tất cả các nước. Toàn cầu hóa và HNKTQT góp phần củng cố an ninh chính trị của mỗi nước thông qua việc thiết lập các mối quan hệ đan xen, nhiều tầng nấc khác nhau giữa các nước đồng thời mở rộng các nguồn lực đầu vào và thị trường đầu ra cho sự phát triển của mỗi nước.

Chuyển dịch cơ cấu kinh tế (CDCCKT) hợp lý là cốt lõi trong chiến lược phát triển kinh tế của mỗi nước, là nhân tố quan trọng để đảm bảo sự tăng trưởng bền vững và nâng cao hiệu quả kinh tế - xã hội. Thực tiễn cho thấy CDCCKT là điều kiện tiên quyết để nền kinh tế vượt qua thời kỳ suy thoái và đạt tới trình độ phát triển cao hơn. Là một nước đang phát triển ở trình độ thấp, Campuchia đang phải đương đầu với những thách thức to lớn cả về kinh tế và xã hội. Thực tế đó đòi hỏi Campuchia phải vạch ra được chiến lược CDCCKT phù hợp trong điều kiện HNKTQT.

Chính phủ Campuchia nhận thức được xu thế khách quan của quá trình tự do hoá thương mại và nhận thấy phải biết tận dụng cơ chế thương mại quốc tế để thúc đẩy tăng trưởng kinh tế. Trở thành thành viên chính thức của ASEAN, năm 2003, Campuchia cùng với Nepal là những nước kém phát triển được kết nạp vào Tổ chức Thương mại thế giới (World Trade Orgnization- WTO). Là thành viên của WTO, ASEAN, Campuchia có thêm cơ hội do hệ thống thương mại đa phương đem lại, những rào cản mậu dịch sẽ được giảm thiểu. Nền kinh tế cũng sẽ vận hành có hiệu quả hơn nhờ tăng cường thương mại, đầu tư, thực hiện CDCCKT theo hướng công nghiệp hóa và thúc đẩy thị trường nội địa có tính cạnh tranh cao hơn.

Tuy nhiên, trong quá trình hội nhập, ngoài những thuận lợi, chắc chắn sẽ gặp phải những khó khăn về kinh tế - chính trị - xã hội: cạnh tranh giữa các 2 doanh nghiệp trong và ngoài nước gay gắt hơn; thất nghiệp gia tăng và khoảng cách giàu nghèo trầm trọng hơn. Như vậy HNKTQT, ngoài việc tạo ra những tiền đề thuận lợi còn tăng áp lực đối với việc điều chỉnh cơ cấu kinh tế trong nước. Vì vậy, việc nghiên cứu vấn đề HNKTQT và CDCCKT của Campuchia, quan hệ giữa chúng với nhau là vấn đề cấp thiết, có ý nghĩa to lớn cả về mặt lý thuyết và thực tiễn. Xuất phát từ ý nghĩa đó, NCS chọn chủ đề “Hội nhập kinh tế quốc tế với chuyển dịch cơ cấu kinh tế của Campuchia” làm đề tài luận án tiến sĩ.

Thông qua Đề tài này, NCS xin được bày tỏ lòng biết ơn đối với Nhà nước và các thày giáo Việt Nam đã tận tình dạy dỗ cũng như thể hiện sự đóng góp nhỏ bé bước đầu vào sự phát triển của Vương quốc Campuchia. Tình hình nghiên cứu liên quan đến đề tài Gần đây, từ các góc độ tiếp cận khác nhau, các nhà khoa học trên thế giới đã có rất nhiều công trình nghiên cứu về HNKTQT. Tại các nước phát triển, nơi khởi xướng của toàn cầu hóa và hội nhập, nghiên cứu tập trung luận giải cơ sở lý thuyết của HNKTQT và các khía cạnh “kỹ thuật” của quá trình hội nhập như tiến trình, nội dung dỡ bỏ các rào cản thuế quan và phi thuế quan, các nội dung đàm phán và các cam kết trong khuôn khổ các liên kết kinh tế - tài chính quốc tế. Ở Việt Nam, các nghiên cứu tập trung vào những phương sách và bước đi thích ứng với tiến trình hội nhập trong bối cảnh toàn cầu hóa, đặc biệt là nghiên cứu đổi mới cơ chế, chính sách về thương mại, đầu tư , thuế quan.

để thúc đẩy nền kinh tế nước mình hội nhập nhanh, hiệu quả vào nền kinh tế thế giới.